Ανάκληση των αδειών του White Coast στη Μήλο και πειθαρχική δίωξη της πρώην προϊσταμένης της Πολεοδομίας ζητά η Αρχή Διαφάνειας

Την ανάκληση των οικοδομικών αδειών του ξενοδοχείου White Coast στη Μήλο και την πειθαρχική δίωξη της πρώην προϊσταμένης της Πολεοδομίας του νησιού, Ελισάβετ Χωριανοπούλου, η οποία σήμερα κατέχει τη θέση της αντιπεριφερειάρχη Περιβάλλοντος και Χωροταξίας Νοτίου Αιγαίου, ζητά η Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ).

Το πόρισμα των 90 σελίδων εντοπίζει σοβαρές παρατυπίες στην αδειοδότηση της ξενοδοχειακής μονάδας στον Μύτακα, με σημαντικότερες την απουσία πρόσβασης από νομίμως αναγνωρισμένη οδό και τον λανθασμένο υπολογισμό της επιτρεπόμενης δόμησης. Παράλληλα, η έκθεση διαβιβάζεται στην Εισαγγελία για τη διερεύνηση ενδεχόμενων ποινικών ευθυνών, ενώ η Αρχή εισηγείται την παράταση της αναστολής οικοδομικών εργασιών και έκδοσης νέων αδειών στο νησί.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε κατόπιν παρέμβασης του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με τα συμπεράσματά της να παραδίδονται τις προηγούμενες ημέρες στους εμπλεκόμενους φορείς. Η ΕΑΔ ζητά από την Υπηρεσία Δόμησης Μήλου να ανακαλέσει τόσο τις προεγκρίσεις όσο και τις οικοδομικές άδειες του White Coast, εξέλιξη που, εφόσον υλοποιηθεί, θα θέσει συνολικά υπό αμφισβήτηση τη νομιμότητα των κατασκευών. Παράλληλα, καλεί τον δήμαρχο Μήλου να κινήσει εντός διμήνου την προβλεπόμενη πειθαρχική διαδικασία για τον έλεγχο που ασκήθηκε κατά την έκδοση της επίμαχης προέγκρισης.

Η πρώην προϊσταμένη της Πολεοδομίας που έγινε αντιπεριφερειάρχης

Στο επίκεντρο των διαπιστώσεων της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας βρίσκεται η Ελισάβετ Χωριανοπούλου, πολιτικός μηχανικός με βαθμό Β΄, η οποία υπηρετούσε ως προϊσταμένη της Υπηρεσίας Δόμησης Μήλου όταν εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 875170/28.11.2023 πράξη προέγκρισης.

Σύμφωνα με το πόρισμα, ο έλεγχος που διενεργήθηκε ήταν πλημμελής, καθώς δεν εντοπίστηκαν ουσιώδεις αποκλίσεις στα πολεοδομικά μεγέθη των εγγράφων που συνόδευαν τον φάκελο. Η συγκεκριμένη προέγκριση αποτέλεσε στη συνέχεια τη βάση για την έκδοση της αναθεωρημένης οικοδομικής άδειας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η μετέπειτα πορεία της κ. Χωριανοπούλου. Η πρώην επικεφαλής της Πολεοδομίας Μήλου εξελέγη περιφερειακή σύμβουλος με την παράταξη του περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου, Γιώργου Χατζημάρκου, και ορίστηκε αρχικά έπαρχος Μήλου. Πριν από μερικούς μήνες τοποθετήθηκε από τον ίδιο στη θέση της αντιπεριφερειάρχη Περιβάλλοντος και Χωροταξίας, αναλαμβάνοντας αρμοδιότητες που συνδέονται άμεσα με την προστασία του περιβάλλοντος και τον χωρικό σχεδιασμό.

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τις διαπιστώσεις της ΕΑΔ, καθώς η Αρχή ζητά πλέον να διερευνηθούν πειθαρχικές ευθύνες για πράξεις και παραλείψεις κατά την προηγούμενη υπηρεσιακή της θητεία. Το αίτημα πειθαρχικού ελέγχου δεν συνιστά, πάντως, διαπίστωση προσωπικής ενοχής.

Χωρίς πρόσωπο σε αναγνωρισμένο δρόμο το ξενοδοχείο

Ένα από τα σοβαρότερα ευρήματα του πορίσματος αφορά την ίδια τη δυνατότητα δόμησης της έκτασης όπου αναπτύσσεται το ξενοδοχειακό συγκρότημα της εταιρείας V Tourism.

Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας επισημαίνει ότι το ακίνητο δεν διαθέτει πρόσωπο σε νομίμως αναγνωρισμένη κοινόχρηστη οδό, προϋπόθεση που απαιτείται για την οικοδομησιμότητα εκτός σχεδίου γηπέδων.

Στο τοπογραφικό διάγραμμα που είχε υποβληθεί αναφερόταν ότι το γήπεδο έχει πρόσωπο σε αγροτική οδό, δηλαδή σε χωματόδρομο. Ωστόσο, κατά την Αρχή, η ύπαρξη αγροτικού δρόμου δεν αρκεί για να καταστήσει μια έκταση οικοδομήσιμη, καθώς η αναγνώριση μιας οδού προϋποθέτει συγκεκριμένη διοικητική πράξη.

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, «η εξασφάλιση προσώπου επί εγκεκριμένης οδού αποτελεί προϋπόθεση περαιτέρω αξιολόγησης της δυνατότητας δομήσεώς του», ενώ διευκρινίζεται ότι «οι αγροτικές οδοί δεν καθιστούν δομήσιμα τα γήπεδα».

Με βάση αυτή τη διαπίστωση, οι ελεγκτές καταλήγουν ότι η Πολεοδομία Μήλου δεν θα έπρεπε να έχει χορηγήσει την προέγκριση της οικοδομικής άδειας.

Πρόκειται για ζήτημα που δεν περιορίζεται στο White Coast. Αντίστοιχες διαπιστώσεις είχαν γίνει και κατά τους προηγούμενους ελέγχους της ΕΑΔ για δύο οικοδομικές άδειες στην περιοχή του Σαρακηνικού, αναδεικνύοντας ευρύτερο πρόβλημα στον τρόπο με τον οποίο η ΥΔΟΜ Μήλου ερμήνευε και εφάρμοζε τις προϋποθέσεις εκτός σχεδίου δόμησης στα τέσσερα νησιά που εξυπηρετεί.

Οι δύο συντελεστές δόμησης και τα επιπλέον τετραγωνικά

Το δεύτερο μεγάλο κεφάλαιο του πορίσματος αφορά τον υπολογισμό της επιτρεπόμενης δόμησης.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, στο τοπογραφικό διάγραμμα αναγραφόταν συντελεστής δόμησης 0,18, ενώ στο διάγραμμα κάλυψης χρησιμοποιήθηκε συντελεστής 0,20. Η διαφορά είχε ως αποτέλεσμα να εμφανίζεται μεγαλύτερη επιτρεπόμενη επιφάνεια δόμησης, προς όφελος του φορέα της επένδυσης.

Στην αναλυτική αναφορά για την προέγκριση της 28ης Νοεμβρίου 2023, η υπέρβαση προσδιορίζεται σε 502,91 τετραγωνικά μέτρα. Παράλληλα, στα στοιχεία του ελέγχου για τη συνολική έκταση των περίπου 28 στρεμμάτων παρατίθενται υπολογισμοί 5.634 τ.μ. αντί 5.070 τ.μ., διαφορά περίπου 563 τ.μ.

Τα δύο μεγέθη αποτυπώνουν διαφορετικές αναφορές στα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν για το πόρισμα και απαιτούν διάκριση. Σε κάθε περίπτωση, το κρίσιμο εύρημα είναι ότι χρησιμοποιήθηκε υψηλότερος συντελεστής από τον επιτρεπόμενο.

Οι ελεγκτές διαπίστωσαν επίσης ασυμφωνίες μεταξύ τοπογραφικού διαγράμματος, διαγράμματος κάλυψης, πράξης προέγκρισης και τεχνικής έκθεσης, χωρίς να έχει προηγηθεί η αναγκαία αντιπαραβολή των δεδομένων.

Επιπλέον, διαφορετικοί όροι δόμησης εμφανίζονταν στην προέγκριση και στην αναθεώρηση της άδειας, με τα μεγέθη που τελικά εφαρμόστηκαν να ευνοούν τον ιδιώτη.

Εφόσον η πρόσθετη επιφάνεια έχει πράγματι κατασκευαστεί, προκύπτει και ζήτημα αυθαίρετης δόμησης, με τις συνέπειες που προβλέπει η πολεοδομική νομοθεσία.

Εργασίες πριν από την άδεια και ελλείψεις στα σχέδια

Οι διαπιστώσεις της ΕΑΔ δεν σταματούν στους αριθμητικούς υπολογισμούς.

Από τον έλεγχο προέκυψε ότι είχαν πραγματοποιηθεί κατασκευαστικές εργασίες πριν από την έκδοση της οικοδομικής άδειας. Συγκεκριμένα, ιδιώτες ελεγκτές δόμησης, οι οποίοι επιλέγονται με κλήρωση, επισκέφθηκαν το ακίνητο στο διάστημα μεταξύ προέγκρισης και έκδοσης της άδειας και διαπίστωσαν ότι είχε ήδη κατασκευαστεί η βόρεια όψη ενός από τα κτίρια.

Παράλληλα, στο ηλεκτρονικό σύστημα «e-Άδειες» δεν είχαν αναρτηθεί τα θεωρημένα σχέδια, γεγονός που, σύμφωνα με το πόρισμα, δεν επέτρεπε να διαπιστωθεί εάν τα σχέδια που εγκρίθηκαν από το Κεντρικό Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής (ΚΕΣΑ) ταυτίζονταν με εκείνα βάσει των οποίων εκδόθηκε η άδεια.

Η Αρχή ασκεί κριτική και στη γνωμοδότηση του ΚΕΣΑ, επισημαίνοντας ότι η σύμφωνη γνώμη του δεν συνοδευόταν από επαρκή τεκμηρίωση.

Το θέμα αναδεικνύει και το ζήτημα της διαφάνειας στη λειτουργία των αρμόδιων οργάνων του υπουργείου Περιβάλλοντος, καθώς οι ημερήσιες διατάξεις, οι εισηγήσεις και οι γνωμοδοτήσεις του ΚΕΣΑ και του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων (ΚΕΣΥΠΟΘΑ) δεν δημοσιοποιούνται συστηματικά, ενώ έχουν τεθεί περιορισμοί στην πρόσβαση στα σχετικά έγγραφα.

Η καταγγελία για το ιδιοκτησιακό καθεστώς

Στο πλαίσιο της έρευνας εξετάστηκε και καταγγελία σχετικά με την ιδιοκτησία της έκτασης.

Κατά τις πληροφορίες που περιλαμβάνονται στα δημοσιευμένα στοιχεία, η καταγγελία υποστήριζε ότι ορισμένα ακίνητα στη Μήλο είχαν επεκταθεί προς τη θάλασσα, καταλαμβάνοντας εκτάσεις δημόσιου χαρακτήρα.

Η ΕΑΔ εκτιμά ότι το ακίνητο του White Coast πιθανότατα αποτελεί ιδιωτική έκταση που προέκυψε από κατάτμηση. Ωστόσο, δεν πραγματοποιήθηκε έρευνα στο Κτηματολόγιο, χωρίς να διευκρινίζεται ο λόγος. Επισημαίνεται επίσης ότι η Διεύθυνση Δασών Κυκλάδων δεν είχε δηλώσει δημόσια περιουσία στη συγκεκριμένη θέση.

Από τα 27 δωμάτια στις 130 πισίνες

Η υπόθεση αφορά μια επένδυση που διευρύνθηκε σημαντικά σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό της.

Η πρώτη οικοδομική άδεια, το 2019, προέβλεπε ξενοδοχειακή μονάδα 27 δωματίων και 54 κλινών. Με τις επόμενες αναθεωρήσεις η δυναμικότητα αυξήθηκε αρχικά σε 58 δωμάτια και 99 κλίνες, ενώ με την επέκταση του 2024 ο σχεδιασμός έφτασε τα 125 δωμάτια και τις 271 κλίνες.

Το συγκρότημα προβλέπεται να αναπτυχθεί σε έκταση περίπου 30 στρεμμάτων, με 130 πισίνες, εκ των οποίων 127 ιδιωτικές και τρεις κοινόχρηστες, καθώς και ελικοδρόμιο, χώρους εστίασης και συμπληρωματικές εγκαταστάσεις.

Η έκταση της σχεδιαζόμενης επέκτασης προκάλεσε αντιδράσεις στο νησί και οδήγησε σε διαδοχικούς διοικητικούς και δικαστικούς ελέγχους.

Οι παρεμβάσεις του Δήμου και η δικαστική διαδρομή

Σύμφωνα με όσα έχει αναφέρει ο Δήμος Μήλου, ήδη από τον Μάρτιο του 2025 είχε ζητήσει να εξεταστούν οι διοικητικές πράξεις της επένδυσης, η νομιμότητα του δρόμου πρόσβασης και οι οικοδομικές εργασίες που βρίσκονταν σε εξέλιξη.

Τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους απευθύνθηκε στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας, ενώ στις αρχές του 2026 το υπουργείο Περιβάλλοντος διαβίβασε επίσης την υπόθεση στην Αρχή για έλεγχο.

Παράλληλα, ο Δήμος, η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ) και κάτοικοι προσέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας, αμφισβητώντας την περιβαλλοντική αδειοδότηση και την αναθεώρηση της οικοδομικής άδειας.

Οι προσφυγές επικεντρώνονταν στην έλλειψη εγκεκριμένου χωροταξικού σχεδιασμού, στην απουσία αναγνωρισμένης κοινόχρηστης οδού και στην ένταση της προβλεπόμενης τουριστικής ανάπτυξης. Οι προσφεύγοντες επικαλούνταν το άρθρο 24 του Συντάγματος και υποστήριζαν ότι θα έπρεπε να συνεκτιμηθεί η διαθέσιμη μελέτη χωρικής οργάνωσης του νησιού.

Τον Ιανουάριο του 2026 εκδόθηκε προσωρινή διαταγή αναστολής της περιβαλλοντικής έγκρισης που είχε χορηγηθεί τον Αύγουστο του 2024 από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου, καθώς και των σχετικών οικοδομικών εργασιών.

Ακολούθως, με την απόφαση 69/2026 της Επιτροπής Αναστολών, πάγωσε το μεγαλύτερο μέρος της επέκτασης, συμπεριλαμβανομένων 11 νέων κτιρίων, 127 ιδιωτικών πισινών και μίας νέας κοινόχρηστης. Επιτράπηκαν, ωστόσο, εργασίες σε τρία κτίρια προχωρημένου σταδίου, σε υφιστάμενες εγκαταστάσεις και σε αναγκαίες υποδομές.

Η κύρια δικαστική υπόθεση είχε διαφορετική εξέλιξη. Την 1η Οκτωβρίου έγινε γνωστό ότι το ΣτΕ απέρριψε ως εκπρόθεσμη την προσφυγή κατά της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, στην οποία συμμετείχαν η ΕΛΛΕΤ και ο Όμιλος Φίλων Βουνού και Θάλασσας Μήλου.

Η απόρριψη ήταν διαδικαστική και όχι επί της ουσίας, καθώς το δικαστήριο δεν εξέτασε τις ενστάσεις για την οικοδομησιμότητα, τον χωροταξικό σχεδιασμό και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Εισαγγελική έρευνα και αίτημα για παράταση της αναστολής εργασιών

Μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου, η Εθνική Αρχή Διαφάνειας ζητά συγκεκριμένες ενέργειες από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Πέρα από την ανάκληση των αδειών και την αναζήτηση πειθαρχικών ευθυνών, η έκθεση διαβιβάζεται στην αρμόδια εισαγγελική αρχή, προκειμένου να διερευνηθεί εάν προκύπτουν ποινικά αδικήματα.

Παράλληλα, η ΕΑΔ καλεί το υπουργείο Περιβάλλοντος να λάβει μέτρα για την αποτροπή τετελεσμένων, εισηγούμενη παράταση της αναστολής οικοδομικών εργασιών και έκδοσης νέων αδειών στη Μήλο μέχρι την ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις περιοχές υψηλού οικολογικού ενδιαφέροντος και μοναδικής γεωλογικής φυσιογνωμίας.

Η Αρχή διαπιστώνει ότι η απουσία ειδικών πολεοδομικών περιορισμών αφήνει ουσιαστικά απροστάτευτα ακόμη και ορισμένα από τα πιο ευαίσθητα τοπία του νησιού.

Έτσι, παρά τη δικαστική απόρριψη της προσφυγής για τυπικούς λόγους, το ζήτημα της νομιμότητας του White Coast παραμένει ανοιχτό σε διοικητικό και ενδεχομένως ποινικό επίπεδο, με τις αρμόδιες υπηρεσίες να καλούνται πλέον να αποφασίσουν για την τύχη των αδειών του ξενοδοχειακού συγκροτήματος.