Στη Βουλή σήμερα ο «κόφτης» στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών, πώς θα λειτουργεί και ποιες πλατφόρμες αφορά

Σήμερα εισάγεται στη Βουλή για να συζητηθεί, το νομοσχέδιο για τον «κόφτη» της πρόσβασης των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το οποίο έχει προγραμματιστεί να τεθεί προς ψήφιση από την Ολομέλεια την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου.

Η Ελλάδα γίνεται η πρώτη χώρα στον κόσμο -μαζί με την Αυστραλία- που φέρνει περιορισμούς στην πρόσβαση των ανηλίκων στα social media, ενώ πολύ σύντομα αναμένεται να ακολουθήσει και η υπόλοιπη Ευρώπη.

Βάσει του σχεδίου, από την 1η Ιανουαρίου 2027, κανείς ανήλικος κάτω των 15 ετών δεν θα επιτρέπεται να ανοίξει και να διατηρεί λογαριασμό σε Facebook, Tiktok, Snapchat αλλά και Linkedin, ενώ όταν έρθει η κοινοτική νομοθεσία, αναμένεται να τεθούν περιορισμοί και σε άλλα social media.

Ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός «κόφτης» που αναμένεται μέσα στο 2027, αναμένεται να κάνει διάκριση μεταξύ των ανηλίκων κάτω των 15 και αυτών κάτω των 13 ετών.

Σαφείς υποχρεώσεις για τις πλατφόρμες

Σε ό,τι αφορά την ελληνική πρωτοβουλία, την οποία εισηγούνται ο Υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου και ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, αυτή εντάσσεται στην εθνική στρατηγική για την προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο. Στόχος είναι η πρόληψη του ψηφιακού εθισμού και η προστασία της ψυχικής και σωματικής υγείας των ανηλίκων, με σαφείς υποχρεώσεις για τις πλατφόρμες.

Όπως εξήγησαν οι συναρμόδιοι υπουργοί, ο «κόφτης» θα μπαίνει από το Wallet, το οποίο δεν θα δίνει κανένα δεδομένο του ανηλίκου στην πλατφόρμα, ούτε καν την ηλικία, παρά μόνο θα στέλνει ένα «flag», ένα σήμα δηλαδή ότι ο χρήστης είναι πάνω ή κάτω των 15 ετών. Οι πλατφόρμες/πάροχοι, με τους οποίους η κυβέρνηση είχε έναν πρώτο διάλογο, υποχρεούνται να εφαρμόζουν κατάλληλες, αναλογικές και αξιόπιστες μεθόδους επαλήθευσης της ηλικίας.

Η εφαρμογή αξιοποιεί τους μηχανισμούς της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), με συνεργασία των αρμόδιων ελληνικών αρχών, της αρχής της χώρας εγκατάστασης κάθε πλατφόρμας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ανάλογα με τις αρμοδιότητές τους.

Δεν θεσπίζεται γενική υποχρέωση αποστολής εγγράφου ταυτότητας στην πλατφόρμα. Ένα διακριτικό ηλικίας μπορεί να επιβεβαιώνει ότι καλύπτεται το όριο χωρίς να μεταφέρει όνομα, ακριβή ημερομηνία γέννησης ή αριθμό ταυτότητας.

Η πρόταση EU KIDS Act προβλέπει διασφάλιση ηλικίας με τεχνολογία απόδειξης μηδενικής γνώσης, γνωστή ως zero-knowledge proof.

Με απλά λόγια, αποδεικνύεται η ηλικιακή προϋπόθεση χωρίς να αποκαλύπτεται η ταυτότητα. Η διαδικασία δεν πρέπει να επιτρέπει ταυτοποίηση, εντοπισμό, παρακολούθηση ή κατάρτιση προφίλ. Πρόκειται για συγκεκριμένη πρόβλεψη της ευρωπαϊκής πρότασης.

Η νομοθετική παρέμβαση απαντά στους κινδύνους από την αλγοριθμική ενίσχυση της παρατεταμένης χρήσης, όπως οι διαταραχές ύπνου και συγκέντρωσης, η κοινωνική απομόνωση και η έκθεση σε διαδικτυακό εκφοβισμό ή ακατάλληλο περιεχόμενο.

Η παρέμβαση συμπληρώνει εργαλεία που ήδη λειτουργούν, όπως το parco.gov.gr και το Kids Wallet, καθώς και τον περιορισμό της χρήσης κινητών τηλεφώνων στα σχολεία.