Έλεγχοι για προστασία από τις ασθένειες των καλλιεργειών με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υγείας των Φυτών

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υγείας των Φυτών, κάθε χρόνο στις 12 Μαΐου, ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης (φωτογραφία), επισκέφθηκε το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο. Η φετινή διεθνής θεματική «Φυτοϋγειονομική βιοασφάλεια για την επισιτιστική ασφάλεια», αναδεικνύει τη σημασία της πρόληψης, των ελέγχων, της έγκαιρης διάγνωσης και της προστασίας των καλλιεργειών από επιβλαβείς οργανισμούς που απειλούν τη φυτική παραγωγή, τη βιοποικιλότητα, το εισόδημα των παραγωγών και την ασφάλεια των τροφίμων.

Σύμφωνα με διεθνή στοιχεία έως και το 40% της παγκόσμιας παραγωγής τροφίμων χάνεται κάθε χρόνο λόγω επιβλαβών οργανισμών και ασθενειών των φυτών. Σε αυτό το περιβάλλον, η φυτοϋγεία δεν αποτελεί ένα στενά τεχνικό ζήτημα, αλλά κρίσιμο παράγοντα για την ανθεκτικότητα της γεωργίας, την προστασία του περιβάλλοντος, την ποιότητα των τροφίμων και τη διασφάλιση της παραγωγής.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει διαμορφώσει ένα αυστηρό πλαίσιο φυτοϋγειονομικής προστασίας, με στόχο να αποτρέπεται η είσοδος και η εξάπλωση επιβλαβών οργανισμών καραντίνας στο ευρωπαϊκό έδαφος. Στην Ελλάδα, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εφαρμόζει το εθνικό και ευρωπαϊκό πλαίσιο φυτοϋγειονομικού ελέγχου, το οποίο περιλαμβάνει την εγγραφή επαγγελματιών στο Επίσημο Φυτοϋγειονομικό Μητρώο, ελέγχους σε φυτά και φυτικά προϊόντα, επισκοπήσεις για την παρουσία επιβλαβών οργανισμών, καθώς και ελέγχους στα σημεία εισόδου της χώρας.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι φυτοϋγειονομικοί έλεγχοι σε λιμένες, αεροδρόμια και συνοριακούς σταθμούς, καθώς αποτελούν την πρώτη γραμμή άμυνας ώστε να αποτρέπεται η είσοδος φυτών, φυτικών προϊόντων ή άλλου φυτικού υλικού που μπορεί να μεταφέρει επιβλαβείς οργανισμούς.

Σύμφωνα με συγκεντρωτικά στοιχεία των αρμόδιων υπηρεσιών του ΥΠΑΑΤ, στο πλαίσιο των ελέγχων φυτοϋγείας πραγματοποιήθηκαν το 2025 συνολικά 11.727 έλεγχοι σε όλη τη χώρα. Η μεγαλύτερη δραστηριότητα καταγράφηκε στην Κεντρική Μακεδονία με 2.930 ελέγχους, στην Αττική και το Αιγαίο με 2.330 ελέγχους, στη Θεσσαλία και Στερεά Ελλάδα με 2.067 ελέγχους και στην Πελοπόννησο, Δυτική Ελλάδα και Ιόνιο με 1.996 ελέγχους.

Το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, εποπτευόμενος φορέας του ΥΠΑΑΤ, ιδρύθηκε το 1929 με αποστολή την προστασία της φυτικής παραγωγής της χώρας. Σήμερα αποτελεί σημείο αναφοράς για τη φυτοϋγεία, τη φυτοπροστασία, την εκτίμηση επικινδυνότητας και τον έλεγχο των γεωργικών φαρμάκων.

Κατά την επίσκεψή του, ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ενημερώθηκε για το έργο του Ινστιτούτου, τις εργαστηριακές δυνατότητες, τις επισκοπήσεις, τους φυτοϋγειονομικούς ελέγχους. «Η υγεία των φυτών είναι θεμέλιο της αγροτικής παραγωγής, της επισιτιστικής ασφάλειας και της προστασίας του περιβάλλοντος», επισήμανε στις δηλώσεις του ο κ. Σπ. Πρωτοψάλτης και πρόσθεσε: «Δεν είναι ένα τεχνικό ζήτημα που αφορά μόνο τα εργαστήρια και τις υπηρεσίες. Αφορά το χωράφι, το εισόδημα του παραγωγού, την ποιότητα των ελληνικών προϊόντων και τη δυνατότητα της χώρας να προστατεύει την παραγωγή της από νέες απειλές.

Οι 11.727 έλεγχοι φυτοϋγείας που πραγματοποιήθηκαν σε όλη τη χώρα δείχνουν ότι υπάρχει ένας μηχανισμός πρόληψης και προστασίας που λειτουργεί για να θωρακίζει την ελληνική παραγωγή απέναντι σε επιβλαβείς οργανισμούς και νέες απειλές. Η φυτοϋγειονομική επιτήρηση, οι έλεγχοι στα σημεία εισόδου, οι επισκοπήσεις στο πεδίο και η έγκαιρη διάγνωση είναι η πρώτη γραμμή άμυνας για την παραγωγή μας.

Το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, κατέληξε ο κ. Πρωτοψάλτης, αποτελεί έναν πολύτιμο επιστημονικό βραχίονα της χώρας. Με γνώση, εμπειρία και εργαστηριακή τεκμηρίωση στηρίζει το Υπουργείο, τις υπηρεσίες και τους παραγωγούς στην προστασία της φυτικής παραγωγής. Η επένδυση στην πρόληψη και στην επιστήμη είναι επένδυση στην ανθεκτικότητα της ελληνικής γεωργίας».