Δημιουργούνται επιτόπια μουσεία στους σταθμούς του Μετρό Θεσσαλονίκης

Δημιουργούνται επιτόπια μουσεία στους σταθμούς του Μετρό Θεσσαλονίκης

Ολοκληρώθηκαν οι ανασκαφές στον Σταθμό Βενιζέλου, αναμένεται η επανατοποθέτηση των αρχαίων στις αρχές του 2023 - Ανοιχτά στο κοινό και τα εργαστήρια συντήρησης και οι αποθηκευτικοί χώροι

ΑΡΧΑΙΑ_2
Οι ανασκαφές, οι αρχαιολογικές έρευνες και η απόσπαση σημαντικών αρχαιοτήτων στο σταθμό Βενιζέλου της Θεσσαλονίκης ολοκληρώθηκαν και αναμένεται η μελέτη για την επανεγκατάστασή τους, σύμφωνα με ανακοινώσεις της Υπουργού Πολιτισμού κ. Λίνας Μενδώνη στη Θεσσαλονίκη. Καθώς οι αρχαιολογικές εργασίες που διενεργήθηκαν στην περιοχή έφεραν στην επιφάνεια πολύτιμα ευρήματα που αποτυπώνουν τη σπουδαιότητα της συγκεκριμένης τοποθεσίας και τη διαχρονία του αστικού ιστού στη Θεσσαλονίκη, κρίθηκε απαραίτητη η δημιουργία δυο in situ μουσεία σε ειδικούς χώρους που θα παραχωρηθούν από την Αττικό Μετρό στο Υπουργείο Πολιτισμού.

Οι ειδικά διαμορφωμένοι αυτοί χώροι θα είναι επισκέψιμοι και δεν αναφέρονται μόνο στις πολύτιμες αρχαιότητες που βρέθηκαν στην περιοχή και οι οποίες θα είναι ανοιχτές στο κοινό αλλά και στα εργαστήρια συντήρησης και τους αποθηκευτικού χώρους που θα είναι πλέον ορατοί. Εκεί θα τοποθετηθεί και το πολυσυζητημένο τμήμα της διασωζόμενης κεντρικής λεωφόρου από τη ρωμαική εποχή, της λεγόμενης Decumanus, μήκους 77 μέτρων, που αποσπάσθηκε από το σταθμό “Αγία Σοφία” και τόσες αντιδράσεις είχε προκαλέσει στο παρελθόν.
5083501
Από την διαδικασία μεταφοράς των αρχαίων από το σταθμό Βενιζέλου

Κλείσιμο
Αν μάλιστα δεν είχαν παρατηρηθεί καταστροφές στον συγκεκριμένο σταθμό, κάτι που επιβεβαίωσε η Υπουργός, ενδεχομένως να μην υπήρχαν τόσες αντιδράσεις στη συνέχεια από τους Αρχαιολόγους αναφορικά με την απόσπαση των αρχαιοτήτων στο Σταθμό Βενιζέλου. Η υπουργός ωστόσο διαβεβαίωσε ότι θα γίνουν με την απαραίτητη μέριμνα όλες οι μελέτες ώστε να περατωθεί με επιτυχία η επανεγκατάσταση των αποσπασμένων αρχαιοτήτων, κάτι που δεν έγινε στην περίπτωση της 'Αγίας Σοφίας' με τους Αρχαιολόγους βέβαια να επιμένουν ότι δεν πρόκειται για την ίδια περίπτωση αλλά για χώρο ενιαίο, κάτι που επιβεβαίωσε και η Υπουργός λέγοντας πως “δεν έχουμε πουθενά άλλον τέτοιον αντίστοιχο αρχαιολογικό χώρο”.

Δεσμεύτηκε πάντως σχετικά ότι “οι μελέτες επανατοποθέτησης και ανάδειξης θα εισαχθούν στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο εντός του επόμενου Νοεμβρίου, και η υλοποίηση της επαναφοράς των αρχαιοτήτων στον Σταθμό Βενιζέλου θα ξεκινήσει εντός του α’ τριμήνου 2023”.

Επίσης αμφορείς, λάρνακες και άλλα κινητά ευρήματα θα εκτεθούν σε προθήκες στους σταθμούς Πλατεία Δημοκρατίας, Αγίας Σοφίας, Σιντριβάνι και Φλέμινγκ του μετρό Θεσσαλονίκης μαζί με φωτογραφίες και προβολές που θα αποτυπώνουν την ανασκαφική διαδικασία.

Το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο έδωσε ομόφωνα το πράσινο φως για την ανάδειξη ενός ενδεικτικού αριθμού των κινητών ευρημάτων που ανακαλύφθηκαν κατά τη διάρκεια των ανασκαφών του μετρό σε κάθε έναν από τους τέσσερις σταθμούς.

Στον σταθμό της Πλατείας Δημοκρατίας θα τοποθετηθούν σε προθήκη 18 ακέραιοι αμφορείς με τον τρόπο που βρέθηκαν στις ανασκαφές και μια μαρμάρινη ενεπίγραφη σαρκοφάγος των ρωμαϊκών χρόνων από το νεκροταφείο που ανακαλύφθηκε. Στους τοίχους του σταθμού θα τοποθετηθούν φωτογραφίες και εποπτικό υλικό από τη διαδικασία της ανασκαφής και των ευρημάτων της

Η σπουδαιότητα των αρχαιοτήτων στους σταθμούς του μετρό - Αντίστοιχα της Κωνσταντινούπολης!

Εκτός από τα ευρήματα στο σταθμό Αγία Σοφία τα οποία, όπως επεσήμανε η Υπουργός Πολιτισμού κάνουν τους Αρχαιολόγους να “μιλούν για οικοδομήματα αντίστοιχα των αυτοκρατορικών της Κωνσταντινούπολης”(!) τα οποία άλλα αποσπάστηκαν άλλα παρέμειναν στη θέση τους και κάποια, δυστυχώς, υπέστησαν καταστροφές, τα ευρήματα στο σταθμό Βενιζέλου αποτελούν ουσιαστικό συμπλήρωμά τους καθώς μιλάμε για ένα τεράστιας σημασίας μνημειακό σύνολο.
5673016
Την ολοκλήρωση των αρχαιολογικών εργασιών και την απόσπαση των αρχαιοτήτων ανακοίνωσε η Υπουργός Πολιτισμού κ. Λίνα Μενδώνη ύστερα από τη μακροχρόνια διένεξη γύρω από τα τεράστιας σημασίας ευρήματα στο σταθμό Βενιζέλου, τα οποία καθιστούν την τοποθεσία μια “Βυζαντινή Πομπηία”, όπως την έχουν αποκαλέσει ή σύγχρονη Κωνσταντινούπολη, όπως τόνισε σχετικά η Υπουργός, η οποία παράλληλα εξήγγειλε τη λειτουργία νέων in situ μουσείων.

Στο επίκεντρο αυτής της τοποθεσίας δεσπόζει μια επιβλητική πλακόστρωτη λεωφόρος της ρωμαικής περιόδου, η περίφημη decumanus maximus (κύρια οδός με κατεύθυνση εξ Αντολών προς Δυσμάς”), που βρέθηκε κατά τις ανασκαφές στην Αγία Σοφία, με ένα τμήμα της να αποκαλύπτεται σχεδόν άθικτο, και αυτό είναι που αναμένεται να εκτεθεί στο κοινό ώστε να το δει και να το θαυμάσει από κοντά. Η λεωφόρος αυτή καταδεικνύει την υπαρξη ενός ιδιαίτερα ανθηρού εμπορικού κέντρου στην περιοχή που λειτουργούσε ανελλιπώς από τον 4ο μ.Χ αιώνα μεχρι τα βυζαντινά χρόνια, κάτι που επιβεβαιώνει το μοναδικό παλίμψηστο του συγκεκριμένου τόπου και δεν είναι τυχαίο ότι έχει χαρακτηρισθεί από τους Αρχαιολόγους διεθνώς ισάξιο της Πομπηίας!

Εκτός δηλαδή από το Νυμφαίο που αποσπάσθηκε το 2018 και το πλακόστρωτο τμήμα της λεωφόρου της Αγίας Σοφίας, στο σταθμό Βενιζέλου βρέθηκε ένας ολόκληρος αρχαιολογικός χώρος με επάλληλες φάσεις και ιδιαίτερα ευπαθή τμήματα που λειτουργεί συμπληρωματικά με το πρώτο. Ως εκ τούτου ήταν λογική η αντίδραση του Συλλόγου Αρχαιολόγων, της Κίνησης Πολιτών για την Προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς και της Ελληνικής Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού στον κίνδυνο που υπήρχε στο να αποσπασθούν και να μεταφερθούν οι αρχαιότητες ώστε να λειτουργήσει ο σταθμός και η επιφύλαξη τους ότι ενδεχόμενη μετακίνηση τους θα προκαλέσει ανυπολόγιστες φθορές.

Όπως έδειξαν οι αρχαιολογικές εργασίες που ολοκληρώθηκαν πρόσφατα στην περιοχή και έφτασαν μέχρι τα κατώτερα στρώματα, αυτοί οι κεντρικοί δρόμοι διέτρεχαν άλλους πολύτιμους χώρους όπως εργαστήρια και κατοικίες αλλά και άλλα κοινωφελή έργα που έμειναν επί αιώνες στην περιοχή και αποτέλεσαν τη βασική πολιτιστική ουσία της πόλης. Είναι εντυπωσιακό μάλιστα ότι αυτή η Μέση οδός δεν άλλαξε ιδιαίτερα αναφορικά με τη ρυμοτομία της στο πέρας των αιώνων, κάτι σπάνιο που επιβεβαιώνει και την σπουδαιότητά της. Μάλιστα οι αρχαιολόγοι λένε ότι φαίνονται ακόμα τα ίχνη από τις άμαξες που περνούσαν από πάνω!

Τα αρχαία που βρέθηκαν στον σταθμό «Βενιζέλου»
1948780
4057762
5083467
5083470

Εξίσου εντυπωσιακό είναι το τετράπυλο με οκτώ πεσσούς που βρέθηκε ως αποδεικτικό ότι εκεί υπήρχαν καταστήματα και στοές, ότι ήταν δηλαδή το εμπορικό κέντρο της περιοχής ενώ πάνω στις μαρμάρινες πλάκες εντοπίστηκαν ίχνη από επιτραπέζια παιχνίδια! Παρότι οι αρχαιολόγοι διαξιφίζονται ακόμα για το κατά πόσο το κυρίως εμπορικό κέντρο ήταν στο σταθμό Βενιζέλου ή στον σταθμό Αγίας Σοφίας, ουσιαστικά τα δυο αυτά κέντρα ενώνονται αποκαλύπτοντας εκτός από τη λεωφόρο μια σειρά από πυκνοδομημένα οικοδομικά τετράγωνα, δηλαδή τις γειτονιές της βυζαντινής αγοράς της πόλης.

Στην τεράστια σημασία αυτού του κέντρου ως ενός ενιαίου συνόλου αναφέρθηκε επομένως η Υπουργός Πολιτισμού, κ Λίνα Μενδώνη λέγοντας σχετικά πως “Στην πραγματικότητα, λοιπόν, από τον Σταθμό Βενιζέλου και τον Σταθμό της Αγίας Σοφίας τεκμαίρεται ένας ευρύς αστικός σχεδιασμός του δημόσιου χώρου που συντελέστηκε τον 6ο αιώνα και υλοποιήθηκε με αυτοκρατορική εντολή. Ανεγέρθηκαν πλατείες πάνω στα ερείπια παλαιότερων δημοσίων και ιδιωτικών πολυτελών κτηριακών συγκροτημάτων των ρωμαϊκών χρόνων και της ύστερης αρχαιότητας, ενώ αργότερα κατά τη μέση και ύστερη βυζαντινή περίοδο, στην ίδια περιοχή θα λειτουργήσει η βυζαντινή αγορά της πόλης.

Καταστήματα και εργαστήρια κεραμικών, αργυροχρυσοχοΐας, μεταλλουργίας, υαλουργίας, θα καταλάβουν τον άλλοτε δημόσιο χώρο” εξηγώντας πως ακριβώς λειτουργούσε στους αιώνες αυτό το εμπορικό κέντρο διατηρώντας την ίδια λειτουργία. Μάλιστα η γνωστοποίηση πως “Εκτός των τειχών έχουμε εκτεταμένα νεκροταφεία, τα οποία ήλθαν στο φως και στον Σταθμό Δημοκρατίας και στον Σταθμό Συντριβανίου και στον Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό, και στο Φλέμινγκ” οδηγεί στο συμπέρασμα πως τελικά στο πλαίσιο της κατασκευής του Μετρό διενεργήθηκε η μεγαλύτερη ανασκαφική έρευνα αστικού χαρακτήρα που έχει ποτέ πραγματοποιηθεί στη Θεσσαλονίκη αλλά και στη χώρα μας.

Τα αρχαία που βρέθηκαν στον σταθμό «Αγίας Σοφίας»
Αγια_Σοφιας_2
Αγια_Σοφιας_3

Όπως τόνισε χαρακτηριστικά η Υπουργός “η συγκεκριμένη έρευνα ξεπερνά κατά πολύ την αντίστοιχη του Μητροπολιτικού Σιδηροδρόμου Αθηνών και συμβάλλει στην αναδιήθηση και στην τεκμηρίωση της ιστορίας της πόλης από την εποχή της ίδρυσής της στα χρόνια του Κασσάνδρου έως τις αρχές του 20ου αιώνα”.

Μιλάμε για μια τεράστια έκταση που αγγίζει τα 5000 τ.μ,-μόνο στον σταθμό του Βενιζέλου η έκταση είναι 1.260 τ.μ-με εργασίες που σε κάθε στρώμα έφερνε στο φως διαφορετικούς, πολύτιμους θησαυρούς: από κατάλοιπα λεωφόρων, εμπορικών καταστημάτων και κατοικιών μέχρι ελληνιστικές και ρωμαικές αρχαιότητες του 3ου μ.Χ αιώνα αλλά και του 2ου αιώνα π.Χ. Πρόκειται μεταξύ άλλων για χάλκινους θησαυρούς, για βραχιόλια, δακτυλίδια και πάσης λογής κοσμήματα που φανερώνουν το διαχρονικό χαρακτήρα της αργυροχρυσοχοιας καθώς και αγγεία, λυχνάρια, μυροδοχεία και ειδώλια, αγνύθες και πολλά άλλα που μένουν να καταγραφούν με ακρίβεια φτάνοντας μέχρι την ελληνιστική Θεσσαλονίκη του Κασσάνδρου η οποία θεμελιώθηκε το 315/316 π.Χ.

Τα επιτόπια μουσεία

Στα πρωτότυπα μουσεία που αναμένεται να διαμορφωθούν στους ειδικούς χώρους που θα παραχωρηθούν από την Αττικό Μετρό στο crossover που θα βρίσκεται μπροστά από τους χώρους της Βιβλιοθήκης του ΑΠΘ, μεταξύ των σταθμών 'Συντριβάνι' και 'Πανεπιστήμιο' αλλά και στο κτήριο Α3 του πρώην στρατοπέδου Παύλου Μελά, εντός του Μητροπολιτικού Πάρκου- θα εκτεθούν όπως τονίστηκε από την Υπουργό όχι μόνο το 77 μέτρων τμήμα της Decumanus που αποσπάσθηκε από την 'Αγία Σοφία' αλλά και οι αρχαιότητες ενώ θα είναι εμφανείς στο κοινό όπως ορατά θα είναι και τα εργαστήρια συντήρησης αλλά και οι αποθηκευτικοί χώροι.

Τα αρχαία που βρέθηκαν στον σταθμό «Συντριβάνι»
1678276
Συντριβανη_2
Συντριβανη_3
Συντριβανη_4
Συντριβανη_5


Μάλιστα το ειδικό μουσείο που θα κατασκευασθεί στο κτίριο Α3 του πρώην στρατοπέδου Μελά, θα εξιστορεί την ιστορία της πόλης και σε αυτό θα εκτίθενται αρχαιότητες, με το γνωστό τρόπο, είτε μεμονωμένες είτε σε βιτρίνες. Η αρχαιολογική μελέτη έχει ήδη εγκριθεί από το ΚΑΣ και η κατασκευή του μουσείου αναμένεται να περατωθεί, όπως γνωστοποίησε σχετικά η Υπουργός από το ΕΣΠΑ 2021-2027. Όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα της αποπεράτωσης του η κ. Μενδώνη εκτίμησε ότι θα απαιτούνται περί τα έξι χρόνια άπαξ και παραδοθεί το κέλυφος του μεγάλου κτηρίου και προχωρήσουν οι μελέτες.

“Η είσοδος στο συγκεκριμένο υπόγειο μουσειακό χώρο θα είναι πολύ κοντά στο αυστηρό κτίριο του μοντερνισμού της κεντρικής βιβλιοθήκης του ΑΠΘ για αυτό θα σεβαστεί απολύτως την ιστορία και την αρχιτεκτονική της πόλης, θα δημιουργήσει όμως ένα landmark για την πόλη” τόνισε σχετική η κυρία Υπουργός λέγοντας πως μια ματιά στις παρεμβάσεις εντός των άλλων σταθμών όπως Δημοκρατία, Συντριβάνι, Φλέμινγκ αρκεί για να καταλάβει κανείς ποια θα ειναι η λογική της έκθεσης την ώρα που όλοι περιμένουν να δουν τι θα γίνει με τις μελέτες που θα προβλέπουν την επανατοποθέτηση των αποσπασμένων αρχαιοτήτων και με ποιον ακριβώς τρόπο, όπως απαιτεί η σπουδαιότητα ενός τέτοιου αρχαιολογικού χώρου.
Ακολουθήστε το protothema.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ειδήσεις Δημοφιλή Σχολιασμένα

BEST OF NETWORK

Δείτε Επίσης