Κάθετος Διάδρομος: Ποιοι «κλείδωσαν» δυναμικότητα στις πρώτες μακροχρόνιες δημοπρασίες

Με ισχυρές δεσμεύσεις δυναμικότητας από τη ΔΕΠΑ Εμπορίας σε συντονισμό με την Atlantic See αλλά και με την εμφάνιση νέων παικτών, όπως η Metlen ολοκληρώθηκε το πρώτο μεγάλο εμπορικό crash test του Κάθετου Διαδρόμου.

Οι πρώτες μακροχρόνιες δημοπρασίες, που πραγματοποιήθηκαν με το νέο καθεστώς λειτουργίας του έργου, έδειξαν ότι οι αλλαγές στις χρεώσεις και στους κανόνες διάθεσης της δυναμικότητας αρχίζουν να μεταφράζονται σε πραγματικό ενδιαφέρον από την αγορά, δημιουργώντας ισχυρές προοπτικές για την ενίσχυση των εξαγωγών φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς τη Νοτιοανατολική και την Κεντρική Ευρώπη.

Το αποτέλεσμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς πρόκειται για την πρώτη δοκιμασία του νέου εμπορικού μοντέλου, το οποίο προβλέπει χαμηλότερες χρεώσεις διαμετακόμισης, διάθεση μακροχρόνιων προϊόντων μεταφοράς και μεγαλύτερη ευελιξία στην αξιοποίηση των ποσοτήτων.

Σε αντίθεση με ό,τι ίσχυε μέχρι πρόσφατα, το φυσικό αέριο που εισέρχεται από την Ελλάδα μπορεί πλέον να πωλείται σε οποιοδήποτε σημείο της διαδρομής ή να διοχετεύεται, μέσω των διασυνδέσεων, σε πρόσθετες αγορές της Κεντρικής Ευρώπης, αυξάνοντας σημαντικά την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής όδευσης έναντι άλλων ευρωπαϊκών διαδρόμων.

Χαρακτηριστική της νέας δυναμικής είναι η πρώτη μεγάλη τοποθέτηση της Metlen στις μακροχρόνιες δημοπρασίες του Κάθετου Διαδρόμου. Σύμφωνα με πληροφορίες, η εταιρεία εξασφάλισε δυναμικότητα 20 GWh ημερησίως για πέντε χρόνια, έως το 2031, πραγματοποιώντας μία από τις μεγαλύτερες δεσμεύσεις της διαδικασίας. Παράλληλα, η ΔΕΠΑ Εμπορίας, μέσω της κοινοπραξίας Atlantic SEE LNG Trade με τον όμιλο AKTOR, εξασφάλισε 13 GWh ημερησίως για τέσσερα χρόνια, έως το 2030, ενώ ακόμη μία εταιρεία δέσμευσε 7 GWh ημερησίως. Σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, στις δημοπρασίες εμφανίστηκαν συνολικά τέσσερις έως πέντε νέοι συμμετέχοντες, εξέλιξη που διευρύνει αισθητά τη βάση των χρηστών του συστήματος και ενισχύει την εμπορική αξιοπιστία του εγχειρήματος.

Πάνω από το 45% της δυναμικότητας δεσμεύθηκε στο πρώτο σκέλος

Η μεγαλύτερη κινητικότητα καταγράφηκε στο πρώτο σκέλος του Κάθετου Διαδρόμου, από το Σιδηρόκαστρο προς την Kulata της Βουλγαρίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΕΣΦΑ, για το έτος αερίου 2026-2027 αλλά και για τα επόμενα τέσσερα έτη δεσμεύθηκε περισσότερο από το 45% της συνολικής προσφερόμενης δυναμικότητας.

Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι πρόκειται για ένα από τα υψηλότερα ποσοστά που έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα, παρά το γεγονός ότι η διαθέσιμη μεταφορική ικανότητα ήταν σημαντικά αυξημένη μετά την ολοκλήρωση των έργων ενίσχυσης του βουλγαρικού δικτύου φυσικού αερίου. Αν και μέρος των ποσοτήτων εκτιμάται ότι θα απορροφηθεί από τη βουλγαρική αγορά, το νέο καθεστώς επιτρέπει πλέον τη διάθεσή τους και σε άλλες αγορές της περιοχής, ενισχύοντας τον εξαγωγικό χαρακτήρα της ελληνικής ενεργειακής πύλης.

Συνεχίζεται η μάχη για την Αμφιτρίτη

Το έντονο ενδιαφέρον δεν περιορίστηκε στο Route 1. Η δημοπρασία για το Route 2, με σημείο εισόδου την Αμφιτρίτη του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου, δεν είχε ολοκληρωθεί μέχρι αργά χθες το βράδυ και, σύμφωνα με πληροφορίες, συνεχίζεται σήμερα, καθώς ο μεγάλος αριθμός προσφορών και ο ανταγωνισμός μεταξύ των συμμετεχόντων παρέτειναν τη διαδικασία.

Η εικόνα αυτή θεωρείται ιδιαίτερα θετική για το FSRU της Αλεξανδρούπολης, καθώς ενισχύει τις προοπτικές μεγαλύτερης αξιοποίησής του τα επόμενα χρόνια. Σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, καταγράφηκαν δεσμεύσεις δυναμικότητας τόσο προς το Σιδηρόκαστρο όσο και προς την Κομοτηνή, δηλαδή προς το σημείο διασύνδεσης με τον ελληνοβουλγαρικό αγωγό IGB, διευρύνοντας τις διαθέσιμες διαδρομές εξαγωγής LNG από την Ελλάδα προς τον Βορρά.
Αντίθετα, για το Route 3, που αξιοποιεί τον αγωγό TAP μέσω του σημείου διασύνδεσης στη Νέα Μεσημβρία, δεν εκδηλώθηκε ενδιαφέρον στις δημοπρασίες, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες.

Στο επίκεντρο η τροφοδοσία της Ευρώπης με αμερικανικό LNG

Η συμμετοχή της ΔΕΠΑ Εμπορίας και της Atlantic SEE LNG Trade δεν περιορίζεται στη δέσμευση μεταφορικής ικανότητας. Αντικατοπτρίζει τον σχεδιασμό της κοινοπραξίας να αναπτύξει, την περίοδο 2026-2030, ένα οργανωμένο δίκτυο τροφοδοσίας της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης με αμερικανικό LNG, λειτουργώντας ως γέφυρα μέχρι την έναρξη των μακροχρόνιων συμβολαίων προμήθειας διάρκειας 20 ετών που έχουν ήδη δρομολογηθεί από το 2030 και μετά.

Τα αποτελέσματα των πρώτων μακροχρόνιων δημοπρασιών δείχνουν ότι ο Κάθετος Διάδρομος περνά πλέον από τη φάση του σχεδιασμού στη φάση της εμπορικής ωρίμανσης. Η αυξημένη συμμετοχή της αγοράς, οι σημαντικές δεσμεύσεις δυναμικότητας και η διεύρυνση των διαθέσιμων εμπορικών διαδρομών δημιουργούν τις προϋποθέσεις ώστε η Ελλάδα να ενισχύσει περαιτέρω τον ρόλο της ως βασική πύλη εισόδου και αναδιανομής φυσικού αερίου για ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Πηγή: newmoney.gr