Μεγάλη κρίση στο κόμμα του πρώην πρωθυπουργού της Ουγγαρίας,
Βίκτορ Όρμπαν έχει προκαλέσει το σκάνδαλο διαφθοράς με πρωταγωνιστή τον πρώην υπουργό Ανάπτυξης της Ουγγαρίας,
Μίκλος Σέστακ και τα
20 εκατομμύρια δολάρια που εντοπίστηκαν κρυμμένα σε δάσος.
Τα χρήματα, τα οποία είχαν θαφτεί και κρυφτεί σε αχυρώνες και αποθήκες, εντοπίστηκαν την Παρασκευή, στο πλαίσιο έρευνας που συνδέεται με τον πρώην υπουργό της κυβέρνησης
Όρμπαν, ο οποίος συνελήφθη. Μόλις μία ημέρα νωρίτερα, ο Όρμπαν είχε υποστηρίξει ότι η κυβέρνησή του δεν είχε εμπλακεί σε υποθέσεις διαφθοράς, διαβεβαιώνοντας ότι οι υπουργοί του ήταν
«απολύτως καθαροί». Ωστόσο, οι εικόνες από τον εντοπισμό των χρημάτων φαίνεται να παρουσιάζουν μια διαφορετική πραγματικότητα.
Χρειάστηκαν 12 υπάλληλοι του ουγγρικού Δημοσίου Ταμείου και οκτώ ώρες
για να καταμετρήσουν τα χαρτονομίσματα, τα οποία βρέθηκαν σε δεσμίδες ουγγρικών φιορινιών, ευρώ και δολαρίων.
Η συγκεκριμένη υπόθεση αποτελεί μόνο μία από τις πολυάριθμες έρευνες για διαφθορά που έχουν ξεκινήσει τους τελευταίους μήνες, μετά την άνοδο στην εξουσία του πρωθυπουργού
Πέτερ Μαγιάρ, ο οποίος έβαλε τέλος στη 16χρονη διακυβέρνηση του Όρμπαν, παρομοιάζοντας τον τρόπο λειτουργίας της με εκείνον εγκληματικής οργάνωσης. Τρεις πρώην υπουργοί και ο αδελφός του Όρμπαν έχουν επίσης συλληφθεί για διαφορετικές κατηγορίες.
«Οι εικόνες με τα κρυμμένα μετρητά είναι η κληρονομιά του καθεστώτος Όρμπαν», δήλωσε στο
Bloomberg ο πολιτικός αναλυτής
Ατίλα Τίμπορ Νάγκι και πρόσθεσε:
«Έχουν καταστροφικές συνέπειες για το Fidesz».
Το πρώην κυβερνών κόμμα είχε ήδη καταγράψει σημαντική πτώση της δημοτικότητάς του στις δημοσκοπήσεις και πλέον βρίσκεται αντιμέτωπο με νέα πολιτική πίεση, καθώς οι ερευνητές επιχειρούν να εντοπίσουν την προέλευση των χρημάτων.
Ο
Μαγιάρ, ο οποίος υπήρξε στο παρελθόν μέλος του Fidesz, εκμεταλλεύτηκε τις εξελίξεις για να εξαπολύσει επίθεση κατά των βουλευτών της αντιπολίτευσης στη Βουλή τη Δευτέρα.
«Τελείωσε. Δεν μπορείτε να σωθείτε», τους είπε, ενώ μιλώντας με ύφος που παρέπεμπε... σε επικήδειο, πρόσθεσε:
«Το Fidesz έζησε 38 χρόνια».
Ο Όρμπαν καταγγέλλει πολιτικές διώξεις, αλλά εμφανίζονται ρήγματα στο Fidesz
Ο
Βίκτορ Όρμπαν παρουσιάζει τη διεύρυνση των ερευνών για διαφθορά ως πολιτική δίωξη, χαρακτηρίζοντας τους τρεις συλληφθέντες πρώην υπουργούς και τον αδελφό του
«πολιτικούς κρατουμένους».
Ωστόσο, ενώ ορισμένα στελέχη του
Fidesz κάλεσαν το κόμμα να συσπειρωθεί, η ενότητά του έχει αρχίσει να δοκιμάζεται επικίνδυνα.
Συγκεκριμένα, ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του Fidesz κάλεσε
τον πρώην υπουργό Οικονομικής Ανάπτυξης Μίκλος Σέστακ, ο οποίος έχει συλληφθεί αλλά αρνείται οποιαδήποτε παρανομία, να παραιτηθεί από τη βουλευτική του έδρα.
Ο
Τίμπορ Νάβρατσιτς, ο οποίος διετέλεσε υπουργός σε αρκετές κυβερνήσεις Όρμπαν, δήλωσε ότι το πρώην κυβερνών κόμμα χρειάζεται «θεμελιώδεις αλλαγές» και πρέπει να επικεντρωθεί στην αντιμετώπιση των εσωτερικών του προβλημάτων, προκειμένου να διασφαλίσει το πολιτικό του μέλλον.
Ο
Άντρας Τσερ-Πάλκοβιτς, δήμαρχος της πόλης Σέκεσφεχερβαρ και επί χρόνια εκπρόσωπος της μετριοπαθούς πτέρυγας ενός κόμματος που σταδιακά ριζοσπαστικοποιήθηκε, δήλωσε τη Δευτέρα στη δημόσια ραδιοφωνία ότι «το εάν το Fidesz μπορεί να ανανεωθεί εξαρτάται από το εάν θα υπάρξει απόδοση ευθυνών».
Από την πολιτική κυριαρχία στην αμφισβήτηση
Οι επικριτές του Όρμπαν έχουν προβλέψει και στο παρελθόν το πολιτικό του τέλος, για να τον δουν στη συνέχεια να επαναπροσδιορίζει το Fidesz και να επιστρέφει ισχυρότερος. Ωστόσο, η σημερινή κρίση είναι βαθύτερη από οποιαδήποτε προηγούμενη, ενώ τα πολιτικά αφηγήματα του κόμματος φαίνεται να έχουν σε μεγάλο βαθμό εξαντληθεί.
Το Fidesz είναι ταυτισμένο με τον Όρμπαν από την ίδρυσή του, στα τέλη της δεκαετίας του 1980, ως φιλελεύθερου, αντικομμουνιστικού φοιτητικού κινήματος.
Έκτοτε, μετασχηματίστηκε αρχικά σε ένα κεντροδεξιό συντηρητικό κόμμα και στη συνέχεια σε έναν πολιτικό σχηματισμό της ακροδεξιάς, με φιλορωσικό προσανατολισμό και ολοένα πιο αυταρχικά χαρακτηριστικά, ο οποίος βρέθηκε αντιμέτωπος με καταγγελίες για συστημική διαφθορά και για ένα καθεστώς ατιμωρησίας της πολιτικής και οικονομικής ελίτ που συνδεόταν με την εξουσία.
Ορισμένοι από τους στενότερους ιδεολογικούς συμμάχους του Όρμπαν, μεταξύ των οποίων ο Ντόναλντ Τραμπ και ο επί χρόνια ηγέτης της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς, υπέστησαν επίσης σοβαρές εκλογικές ήττες σε πρόσφατες αναμετρήσεις.
Στο 24% το Fidesz, στο 65% το κόμμα του Μαγιάρ
Η υποστήριξη προς το Fidesz έχει υποχωρήσει στο 24% μεταξύ των ψηφοφόρων που έχουν αποφασίσει τι θα ψηφίσουν, από 36% την ημέρα των εκλογών της 12ης Απριλίου.
Αντίθετα, η υποστήριξη προς το κόμμα Tisza του Πέτερ Μαγιάρ αυξήθηκε στο 65%, από 56% την ίδια περίοδο, σύμφωνα με δημοσκόπηση του ινστιτούτου Kutatóközpont, η οποία δημοσιεύτηκε τη Δευτέρα στον ειδησεογραφικό ιστότοπο 24.hu.
Τα ευρήματα αποτυπώνουν τη σημαντική μεταβολή των πολιτικών συσχετισμών στην Ουγγαρία μετά τις εκλογές, καθώς το Fidesz αναζητεί τρόπο να ανακτήσει την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων.
Το μεγάλο ερώτημα για το πολιτικό μέλλον του Όρμπαν
Το βασικό ερώτημα πλέον είναι εάν το Fidesz μπορεί να ανανεωθεί με τον Όρμπαν να παραμένει στην ηγεσία του κόμματος που συνέβαλε να δημιουργηθεί πριν από σχεδόν τέσσερις δεκαετίες και στο οποίο φρόντισε συστηματικά να παραμερίζει κάθε πιθανό αντίπαλό του.
Μετά την εκλογική ήττα, πολλοί ανέμεναν ότι ο πρώην πρωθυπουργός θα παραιτούνταν. Εκείνος, ωστόσο, αρνήθηκε να αποχωρήσει, καλώντας τη βάση του κόμματος να συνεχίσει να τον στηρίζει και εκτιμώντας ότι οι οικονομικές δυσκολίες και τα λάθη της κυβέρνησης Tisza του Μαγιάρ θα καθιστούσαν τη θητεία της βραχύβια. Μέχρι στιγμής, όμως, αυτό το σενάριο δεν έχει επιβεβαιωθεί.
Η ουγγρική οικονομία παρουσιάζει ενδείξεις ανάκαμψης, με το φιορίνι να ενισχύεται σε υψηλά πολλών ετών και το κόστος χρηματοδότησης της χώρας να υποχωρεί κάτω από εκείνο της Πολωνίας, στον απόηχο της δέσμευσης του Μαγιάρ να οδηγήσει την Ουγγαρία στην Ευρωζώνη.
Πλέον, η πολιτική συζήτηση επικεντρώνεται στο κατά πόσον το Fidesz μπορεί να επιβιώσει μακροπρόθεσμα, ακόμη και ως κόμμα της αντιπολίτευσης.
Στο μικροσκόπιο πρώην υπουργοί και στενοί συνεργάτες του Όρμπαν
Τρεις πρώην υπουργοί του Όρμπαν, μεταξύ των οποίων και ο πρώην διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας, Γκιόργκι Ματόλτσι, είναι ήδη προφυλακισμένοι εν αναμονή της δίκης τους, ενώ αναμένεται να κληθούν για κατάθεση και άλλα υψηλόβαθμα στελέχη του στενού περιβάλλοντος του πρώην πρωθυπουργού, καθώς οι έρευνες αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη δυναμική.
Ο Μαγιάρ έχει καλέσει ανοιχτά τους εισαγγελείς να εξετάσουν και τον ίδιο τον Όρμπαν για τον φερόμενο ρόλο του στην παράνομη επιδρομή εναντίον ουκρανικού οχήματος μεταφοράς χρημάτων κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας. Ο πρώην πρωθυπουργός έχει αρνηθεί οποιαδήποτε εμπλοκή.
Παράλληλα, παραμένουν τα ερωτήματα σχετικά με τον ρόλο του Όρμπαν στην εντυπωσιακή συσσώρευση πλούτου από μέλη της οικογένειάς του, φίλους και πολιτικούς συμμάχους του, συχνά με τη συνδρομή κρατικών ενισχύσεων και δανείων. Ορισμένοι εξ αυτών, μεταξύ των οποίων ο γαμπρός του Όρμπαν, Ίστβαν Τίμπορτς, έχουν μετακομίσει στο εξωτερικό και έχουν αρχίσει να πωλούν περιουσιακά τους στοιχεία.
Ο πρώην πρωθυπουργός αρνείται σταθερά οποιαδήποτε εμπλοκή σε όσα χαρακτηρίζει «επιχειρηματικά ζητήματα». Οι επικριτές του, ωστόσο, διερωτώνται πώς είναι δυνατόν ο επικεφαλής ενός τόσο συγκεντρωτικού συστήματος εξουσίας, το οποίο λειτουργούσε από την κορυφή προς τη βάση, να αγνοούσε όσα συνέβαιναν στο περιβάλλον του.
Το 70% των Ούγγρων ζητεί να διερευνηθούν οι υποθέσεις διαφθοράς
Σύμφωνα με δημοσκόπηση που δημοσιεύτηκε αυτόν τον μήνα, το 70% των Ούγγρων θεωρεί «πολύ σημαντικό» να συνεχιστούν οι έρευνες για υποθέσεις διαφθοράς που συνδέονται με την περίοδο διακυβέρνησης Όρμπαν και να λογοδοτήσουν όσοι ευθύνονται.
Η έρευνα της εταιρείας Median έδειξε επίσης ότι το 57% των ερωτηθέντων πιστεύει πως ο ίδιος ο Όρμπαν θα βρεθεί τελικά στο επίκεντρο ποινικής έρευνας.
«Εγώ πάντα αποφεύγω τις σφαίρες», δήλωσε ο πρώην πρωθυπουργός σε συνέντευξή του την περασμένη εβδομάδα, όταν ρωτήθηκε εάν θεωρεί πιθανό να οδηγηθεί στη φυλακή. Το εάν, όμως, το κόμμα του θα καταφέρει να βγει αλώβητο από τη σημερινή κρίση αποτελεί ένα εντελώς διαφορετικό ζήτημα.