Καθαιρέθηκε ο πρόεδρος της Παραγουάης Σαντιάγο Πένια μετά την κατάρρευση τράπεζας, 3 εκατ. καταθέτες χωρίς πρόσβαση στα χρήματά τους

Καθαιρέθηκε από την προεδρία της Παραγουάης ο Σαντιάγο Πένια, μετά την ομόφωνη απόφαση της Γερουσίας την Παρασκευή (6/11), στον απόηχο της κατάρρευσης της Ueno Bank, που άφησε σχεδόν τρία εκατομμύρια καταθέτες χωρίς πρόσβαση στα χρήματά τους. Η απομάκρυνσή του από την εξουσία έρχεται ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη τρεις ποινικές έρευνες για το τραπεζικό σκάνδαλο, με τις κατηγορίες να αφορούν, μεταξύ άλλων, τη διαχείριση δημόσιων κεφαλαίων και τις σχέσεις του πρώην προέδρου με το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα.

Η Γερουσία της Παραγουάης έκρινε ένοχο τον Πένια για «κακή άσκηση των καθηκόντων του», με 44 ψήφους υπέρ της καθαίρεσής του, όσες και οι ψήφοι των παρόντων γερουσιαστών, σε σύνολο 45 μελών.

Ο πρόεδρος της Γερουσίας, Μπασίλιο Νούνιες, ανακοίνωσε ότι, ως συνέπεια της απόφασης, ο Πένια απαλλάσσεται από τα καθήκοντα του προέδρου της Δημοκρατίας.



Ο 48χρονος πολιτικός είχε ήδη ανακοινώσει την παραίτησή του την Πέμπτη (5/11), καθώς η χώρα βρισκόταν αντιμέτωπη με τη σοβαρότερη πολιτική κρίση των τελευταίων ετών. Ωστόσο, το Κογκρέσο προχώρησε στη διαδικασία καθαίρεσης, παρά την πρόθεσή του να αποχωρήσει οικειοθελώς.

Η διαφορά μεταξύ παραίτησης και καθαίρεσης έχει ιδιαίτερη νομική σημασία στην Παραγουάη. Βάσει του Συντάγματος, ένας δημοκρατικά εκλεγμένος πρώην πρόεδρος αποκτά ισόβια θέση στη Γερουσία και κοινοβουλευτική ασυλία. Η καθαίρεση στερεί από τον Πένια αυτή την προστασία, ανοίγοντας τον δρόμο για τη διερεύνηση ενδεχόμενων ποινικών ευθυνών χωρίς το συγκεκριμένο εμπόδιο.

Η παραίτηση και η προσπάθεια να αναβληθεί η διαδικασία

Ο Πένια δεν παρέστη αυτοπροσώπως στη συνεδρίαση της Γερουσίας, παρά την αρχική δέσμευσή του ότι θα υπερασπιζόταν ο ίδιος τον εαυτό του.

Την εκπροσώπησή του ανέλαβαν οι δικηγόροι Άντολφο Φερέιρο και Ρικάρντο Πρέδα, οι οποίοι εμφανίστηκαν ενώπιον των γερουσιαστών μετά την απόρριψη αιτήματος του πρώην προέδρου να του δοθεί παράταση 72 ωρών για την προετοιμασία της υπεράσπισής του.

Ο Πένια υποστήριξε ότι είχε λάβει την κλήση μόλις λίγες ώρες πριν από τη διαδικασία, μαζί με περίπου 300 σελίδες κατηγοριών και αποδεικτικού υλικού, χωρίς να διαθέτει επαρκή χρόνο για να τις εξετάσει.

Οι συνήγοροί του υποστήριξαν ότι η Γερουσία θα έπρεπε να είχε αποδεχθεί την παραίτησή του, αντί να συνεχίσει τη διαδικασία καθαίρεσης.

Η υπόθεση είχε εισαχθεί στο Κογκρέσο ύστερα από πρωτοβουλία 35 βουλευτών της αντιπολίτευσης και διαφωνούντων του κυβερνώντος κόμματος, οι οποίοι ζητούσαν την απομάκρυνσή του από το αξίωμα που είχε αναλάβει τον Αύγουστο του 2023, με πενταετή θητεία.

Λίγο μετά την ανακοίνωση της παραίτησής του, η Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε ομόφωνα την έναρξη της διαδικασίας καθαίρεσης.

Πώς η κατάρρευση της Ueno Bank προκάλεσε πολιτική κρίση

Στο επίκεντρο του σκανδάλου βρίσκεται η Ueno Bank, ιδιωτική τράπεζα με περίπου 2,9 εκατομμύρια πελάτες, σε μια χώρα με πληθυσμό 6,1 εκατομμυρίων κατοίκων.

Η τράπεζα, η οποία είναι επίσης γνωστή για τις χορηγίες της σε ποδοσφαιρικούς συλλόγους και στην εθνική ομάδα της Παραγουάης, τέθηκε υπό παρέμβαση της Κεντρικής Τράπεζας την Τρίτη (3/11), όταν διαπιστώθηκαν σοβαρά προβλήματα φερεγγυότητας.

Σύμφωνα με την Κεντρική Τράπεζα, ο δείκτης φερεγγυότητας της Ueno είχε υποχωρήσει κάτω από το 50% του απαιτούμενου ελάχιστου επιπέδου, ύστερα από προσαρμογές που πραγματοποιήθηκαν στις οικονομικές της καταστάσεις κατά τη διαδικασία εξυγίανσης.

Οι εποπτικές Αρχές διαπίστωσαν επίσης παραβιάσεις των περιορισμών που αφορούν τη χορήγηση δανείων σε συνδεδεμένες επιχειρήσεις.

Η παρέμβαση και η διαδικασία εξυγίανσης ή εκκαθάρισης είχαν ως αποτέλεσμα να δεσμευτούν προσωρινά οι καταθέσεις εκατομμυρίων πελατών, προκαλώντας εκτεταμένη ανησυχία για την ασφάλεια των αποταμιεύσεών τους.

Για δύο συνεχόμενες ημέρες σχηματίζονταν μεγάλες ουρές έξω από τραπεζικά καταστήματα, ενώ πολίτες βγήκαν στους δρόμους ζητώντας πρόσβαση στα χρήματά τους και απόδοση ευθυνών.

Το βράδυ της Πέμπτης, η Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε ότι θα ξεκινούσε σταδιακά τις διαδικασίες καταβολής εγγυημένων ποσών σε δικαιούχους πελάτες της Ueno Bank.

Τα δημόσια κεφάλαια και οι σχέσεις του Πένια με την τράπεζα

Η πολιτική εμπλοκή του Πένια συνδέεται με τις επιχειρηματικές σχέσεις που είχε διατηρήσει στο παρελθόν με τον όμιλο που ελέγχει την Ueno Bank.

Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του, η τράπεζα δέχθηκε σημαντικά κεφάλαια από δημόσιους οργανισμούς, μεταξύ των οποίων το Ινστιτούτο Κοινωνικής Ασφάλισης (IPS), που διαχειρίζεται τις συντάξεις της πλειονότητας των εργαζομένων της χώρας.

Οι καταγγελίες σε βάρος του πρώην προέδρου αφορούν φερόμενη διοχέτευση εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων δημόσιων πόρων προς την τράπεζα, καθώς και ενδεχόμενη παράβλεψη οικονομικών παρατυπιών από τις αρμόδιες εποπτικές Αρχές.

Ο ίδιος έχει αρνηθεί ότι διέπραξε οποιαδήποτε παρανομία, υποστηρίζοντας ότι είχε αποχωρήσει από τη σχετική επιχειρηματική συμμετοχή του τον Μάρτιο του 2025.

Η κατάρρευση του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και για τον τρόπο με τον οποίο δημόσιοι πόροι, συμπεριλαμβανομένων συνταξιοδοτικών αποθεματικών, τοποθετήθηκαν στην τράπεζα.

Τρεις ποινικές έρευνες και αιτήματα για φυλάκιση

Ο γενικός εισαγγελέας της Παραγουάης, Εμιλιάνο Ρολόν Φερνάντες, διέταξε την έναρξη τριών ποινικών ερευνών, οι οποίες αφορούν τόσο τον Πένια όσο και άλλους νυν και πρώην κρατικούς αξιωματούχους.

Στο αντικείμενο των ερευνών περιλαμβάνονται η εποπτεία και η διαδικασία εξυγίανσης της Ueno Bank, η τοποθέτηση δημόσιων κεφαλαίων στο ίδρυμα και οι ενέργειες στελεχών διαφορετικών κρατικών υπηρεσιών.

Στο μικροσκόπιο των εισαγγελικών Αρχών βρίσκονται επίσης πρόσωπα που συνδέονται με την Κεντρική Τράπεζα και το συνταξιοδοτικό σύστημα της χώρας.

Οι εξελίξεις έχουν προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις στο πολιτικό σκηνικό, με μέλη της αντιπολίτευσης να ζητούν ακόμη και την άμεση φυλάκιση του πρώην προέδρου.

«Αυτός ο άνθρωπος, ο Σαντιάγο Πένια, πρέπει να φυλακιστεί. Πρέπει να εκδοθεί ένταλμα σύλληψης... προσωρινή κράτηση, κατευθείαν στη φυλακή», δήλωσε η γερουσιαστής Γιολάντα Παρέδες.

Παρά τις έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις, ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι το δεξιό Κόμμα Κολοράδο, στο οποίο ανήκει ο Πένια, διαθέτει πλειοψηφία και στα δύο σώματα του Κογκρέσου.

Τι δήλωσε ο Πένια για την παραίτησή του

Ανακοινώνοντας την πρόθεσή του να αποχωρήσει από την προεδρία, ο Πένια υποστήριξε ότι η απόφασή του αποσκοπούσε στην αποκατάσταση της ηρεμίας και της εμπιστοσύνης των πολιτών προς το χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Όπως ανέφερε, ήθελε να προσφέρει αίσθημα ασφάλειας στους Παραγουανούς «που εμπιστεύθηκαν τις αποταμιεύσεις τους στο χρηματοπιστωτικό μας σύστημα».

Σε μήνυμά του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δήλωσε:

«Έλαβα την απόφαση να υποβάλω την παραίτησή μου από την Προεδρία της Δημοκρατίας. Το κάνω έχοντας κατά νου τη σταθερότητα της χώρας μας, την κοινωνική ειρήνη και την ανάγκη να διαφυλάξουμε τους δημόσιους θεσμούς μας».



Ωστόσο, η παραίτησή του δεν ανέκοψε την πορεία της διαδικασίας καθαίρεσης, η οποία ολοκληρώθηκε με την ομόφωνη απόφαση της Γερουσίας.

Ποιος είναι ο Σαντιάγο Πένια και οι σχέσεις του με τον Τραμπ

Ο Σαντιάγο Πένια ανέλαβε την προεδρία της Παραγουάης τον Αύγουστο του 2023, σε ηλικία 44 ετών, αποτελώντας έναν από τους νεότερους προέδρους στην ιστορία της χώρας.

Πριν εκλεγεί πρόεδρος, είχε διατελέσει υπουργός Οικονομικών από το 2015 έως το 2017, επί προεδρίας Οράσιο Κάρτες, ενώ είχε υπηρετήσει και ως διευθυντικό στέλεχος στην Κεντρική Τράπεζα της Παραγουάης.

Σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής, υπήρξε ένας από τους στενότερους συμμάχους της κυβέρνησης του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, υιοθετώντας θέσεις που συμβάδιζαν με τις προτεραιότητες της Ουάσινγκτον, ιδιαίτερα σε ζητήματα μετανάστευσης και ασφάλειας.

Μετά την ανακοίνωση της παραίτησής του, εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ διαβεβαίωσε ότι οι σχέσεις των ΗΠΑ με την Παραγουάη παραμένουν ισχυρές.

«Παραμένουμε προσηλωμένοι στη διαχρονική σχέση μεταξύ του αμερικανικού λαού και του λαού της Παραγουάης και προσβλέπουμε στη συνέχιση της στενής συνεργασίας μας σε κοινές προτεραιότητες», ανέφερε.

Πλήγμα στην εικόνα της Παραγουάης ως χρηματοπιστωτικού κέντρου

Η τραπεζική και πολιτική κρίση εκδηλώθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία η Παραγουάη επιχειρούσε να ενισχύσει τη θέση της ως περιφερειακού χρηματοπιστωτικού κέντρου.

Η χώρα είχε αποκτήσει τα προηγούμενα χρόνια επενδυτική βαθμίδα από δύο κορυφαίους διεθνείς οίκους αξιολόγησης, γεγονός που η κυβέρνηση αξιοποιούσε στην προσπάθειά της να προσελκύσει ξένες επενδύσεις.

Η κατάρρευση της Ueno Bank, η προσωρινή δέσμευση των καταθέσεων εκατομμυρίων πολιτών και η απομάκρυνση του προέδρου από την εξουσία αποτελούν πλέον σοβαρή δοκιμασία για την εμπιστοσύνη στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και τους θεσμούς της χώρας.