Bloomberg: ΗΠΑ και Ιράν πλησιάζουν σε σημείο καμπής για τον τερματισμό του πολέμου

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν πλησιάζουν σε ένα ενδεχόμενο σημείο καμπής στις προσπάθειες τερματισμού της πολεμικής σύγκρουσης, με την Τεχεράνη να δείχνει διάθεση να διαπραγματευτεί ζητήματα γύρω από το πυρηνικό της πρόγραμμα, τα οποία μέχρι πρότινος θεωρούνταν «κόκκινη γραμμή», σύμφωνα με διπλωμάτη που διαθέτει γνώση των παρασκηνιακών συνομιλιών.

Το Ιράν εξετάζει προτάσεις σχετικές με τις πυρηνικές του δραστηριότητες, τις οποίες κατέθεσε το Κατάρ υπό τον ρόλο του ως επικεφαλής διαμεσολαβητή, ανέφερε ο ίδιος αξιωματούχος, διατηρώντας την ανωνυμία του λόγω της ευαισθησίας των πληροφοριών. Οποιαδήποτε παραχώρηση σε αυτό το πεδίο θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντικό βήμα προόδου στις διαπραγματεύσεις, οι οποίες είχαν περιέλθει σε τέλμα μετά την κατάρρευση της προσωρινής ειρηνευτικής συμφωνίας του Ιουνίου.

Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε τις προηγούμενες ώρες τηλεφωνική επικοινωνία με τον ηγέτη του Κατάρ σχετικά με τις πρωτοβουλίες αποκλιμάκωσης της έντασης - μια ένδειξη της πρόθεσής του να θέσει τέλος σε έναν πόλεμο που συνέβαλε καθοριστικά στη σαρωτική νίκη των Δημοκρατικών σε βάρος των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές αυτής της εβδομάδας.

Ο Τραμπ και ο εμίρης σεΐχης Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι συζήτησαν τις πρωτοβουλίες του Κατάρ για τη γεφύρωση των διαφορών μεταξύ των εμπόλεμων πλευρών και την επίτευξη μιας συνολικής συμφωνίας για τη λήξη της σύγκρουσης, όπως ανακοίνωσε την Παρασκευή το γραφείο του εμίρη.

Σημειώνεται πως ο Τραμπ υποστηρίζει εδώ και καιρό ότι ο βασικός στόχος του πολέμου που ξεκίνησε στη Μέση Ανατολή ήταν να αποτραπεί η κατασκευή πυρηνικού όπλου από το Ιράν, αν και ελάχιστα είναι γνωστά για την έκταση των ατομικών δραστηριοτήτων της χώρας από το ξέσπασμα των εχθροπραξιών. Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, διαχρονικά υποστηρίζει ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα εξυπηρετεί αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς, ενώ οποιαδήποτε δέσμευση για μεγαλύτερη διαφάνεια θα μπορούσε να αποδειχθεί αρκετή για να δώσει ώθηση στην ειρηνευτική διαδικασία.

Το Reuters και οι New York Times είχαν αναφέρει προηγουμένως τη διάθεση του Ιράν να προβεί σε συμβιβασμούς στο πυρηνικό ζήτημα.

Αξιωματούχοι του Κατάρ πραγματοποιούσαν αλλεπάλληλες διπλωματικές διαδρομές μεταξύ Ντόχας και Τεχεράνης προκειμένου να θεμελιώσουν μια πιθανή συμφωνία ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών της Τρίτης στις ΗΠΑ, οι οποίες κατέληξαν σε συντριπτική επικράτηση των Δημοκρατικών και ανάκτηση του ελέγχου του Κογκρέσου. Μεταξύ των αιτιών της ανατροπής ήταν η έντονη αντίθεση της αμερικανικής κοινής γνώμης στον πόλεμο, εν μέρει λόγω του άμεσου αντικτύπου του στις τιμές των καυσίμων.

Στον απόηχο του εκλογικού αποτελέσματος, ο Τραμπ δήλωσε ότι δεν σχεδιάζει άμεσα νέα πλήγματα κατά του Ιράν, οδηγώντας τις τιμές του πετρελαίου σε πτώση. Το αργό πετρέλαιο τύπου Brent υποχώρησε κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά από τον Σεπτέμβριο, καθώς οι επενδυτές εκτιμούν ότι η επικράτηση των Δημοκρατικών απομακρύνει το ενδεχόμενο επιστροφής σε γενικευμένες στρατιωτικές συγκρούσεις—σενάριο με το οποίο ο Τραμπ απειλούσε επανειλημμένα πριν από τις κάλπες.

Στο πλαίσιο των παράλληλων διπλωματικών κινήσεων, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, συζήτησε τις «προσπάθειες με στόχο την εδραίωση της σταθερότητας στην περιοχή» σε διαδοχικές τηλεφωνικές επαφές που είχε την Πέμπτη με τους ομολόγους του της Σαουδικής Αραβίας και του Κατάρ, σύμφωνα με ανακοίνωση στο επίσημο κανάλι του στο Telegram. Είχε επίσης συνομιλίες με τους ομολόγους του από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Τουρκία, το Κουβέιτ, την Κύπρο και την Ιορδανία.

Παράλληλα, ο Μοχσέν Ρεζαΐ, Γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, συναντήθηκε στη Μόσχα με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση στον ιστότοπο της ρωσικής προεδρίας. Ο Ρεζαΐ μετέφερε στον Πούτιν μήνυμα από τον Ανώτατο Ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ, όπως μετέδωσε η κρατική τηλεόραση IRIB του Ιράν, χωρίς να υπεισέλθει σε περαιτέρω λεπτομέρειες.

Η Τεχεράνη θέλει να δει «έμπρακτα βήματα» προς και συμφωνία

Νωρίτερα σήμερα, πάντως, έγινε γνωστό πως το Ιράν δεν αρκείται σε «δεσμεύσεις στα χαρτιά» και απαιτεί να δει έμπρακτα βήματα από τις Ηνωμένες Πολιτείες πριν από την έναρξη οποιασδήποτε νέας διπλωματικής πρωτοβουλίας, όπως δήλωσε στην κρατική τηλεόραση του Ιράν ο Άλι Μπαγερί, αναπληρωτής επικεφαλής του ανώτατου οργάνου εθνικής ασφαλείας της χώρας.

Η Τεχεράνη έχει ήδη διαβιβάσει στις ΗΠΑ μέσω του Κατάρ πρόταση για το πυρηνικό της πρόγραμμα, η οποία ωστόσο θα τεθεί προς συζήτηση μόνο εφόσον η Ουάσινγκτον ικανοποιήσει επτά συγκεκριμένα αιτήματα, δήλωσε στο Reuters ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι η αμερικανική πλευρά εξετάζει αυτή τη στιγμή το περιεχόμενο της πρότασης.