Εκατοντάδες νεκροί στις φυλακές του Ελ Σαλβαδόρ, καταγγελίες για βασανιστήρια και εξωδικαστικές εκτελέσεις

Σοβαρές καταγγελίες για εκατοντάδες θανάτους κρατουμένων, βασανιστήρια και πιθανές εξωδικαστικές εκτελέσεις στο Ελ Σαλβαδόρ διατύπωσαν οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κατά τη διάρκεια ακρόασης της Διαμερικανικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΔΕΑΔ) στον Παναμά. Οι οργανώσεις καταγγέλλουν εκτεταμένες παραβιάσεις στο πλαίσιο της κατάστασης έκτακτης ανάγκης που έχει επιβάλει ο πρόεδρος Ναγίμπ Μπουκέλε, με τον αριθμό των νεκρών στις φυλακές να εκτιμάται ότι φτάνει τους 582.

Η ακρόαση πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα (26/10), με εκπροσώπους μη κυβερνητικών οργανώσεων να παρουσιάζουν στοιχεία για τις συνθήκες κράτησης και τις ανθρώπινες απώλειες που έχουν καταγραφεί από την έναρξη της εκστρατείας της κυβέρνησης κατά των εγκληματικών συμμοριών.

Η κατάσταση έκτακτης ανάγκης βρίσκεται σε ισχύ εδώ και περισσότερα από τέσσερα χρόνια και αποτελεί βασικό εργαλείο της πολιτικής ασφαλείας του Μπουκέλε, ο οποίος υποστηρίζει ότι ο λεγόμενος «πόλεμος κατά των συμμοριών» έχει περιορίσει την εγκληματικότητα στο χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί στην ιστορία της χώρας της Κεντρικής Αμερικής.

Ωστόσο, η εφαρμογή των έκτακτων μέτρων έχει συνοδευτεί από μαζικές συλλήψεις και περιορισμούς στις συνήθεις δικαστικές εγγυήσεις.

Σύμφωνα με στοιχεία που αναγνώρισε πρόσφατα η εισαγγελία του Ελ Σαλβαδόρ, 93.000 άνθρωποι έχουν συλληφθεί χωρίς εντάλματα και έχουν οδηγηθεί στη φυλακή, ενώ περίπου το 90% των κρατουμένων δεν έχει ακόμη δικαστεί.

Τουλάχιστον 454 επιβεβαιωμένοι θάνατοι και καταγγελίες για εκτελέσεις

Κατά τη διάρκεια της ακρόασης, ο Νταβίντ Μοράλες, δικηγόρος της μη κυβερνητικής οργάνωσης Cristosal, παρουσίασε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία τουλάχιστον 454 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους ενώ βρίσκονταν υπό προσωρινή κράτηση από την επιβολή της κατάστασης έκτακτης ανάγκης.

Όπως ανέφερε, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν συγκεντρώσει οι οργανώσεις, το 78% των κρατουμένων που πέθαναν στις φυλακές δεν είχε καμία σχέση με εγκληματικές συμμορίες.

Παράλληλα, υπάρχουν ενδείξεις ότι σε τουλάχιστον 87 περιπτώσεις οι θάνατοι προήλθαν από βίαια αίτια.

Ο Μοράλες έκανε λόγο για «πιθανές εξωδικαστικές εκτελέσεις», ζητώντας ουσιαστική διερεύνηση των περιστατικών και απόδοση ευθυνών.

Απουσία της κυβέρνησης από την ακρόαση

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε το γεγονός ότι το κράτος του Ελ Σαλβαδόρ δεν εκπροσωπήθηκε στην ακρόαση της Διαμερικανικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Την απουσία των κυβερνητικών εκπροσώπων επέκρινε ο πρόεδρος της Επιτροπής, Εστουάρδο Ραλόν, τονίζοντας ότι η συμμετοχή τους θα επέτρεπε την παρουσίαση της επίσημης θέσης της χώρας και την εξέταση των καταγγελιών με βάση πληρέστερα στοιχεία.

«Η παρουσία τους θα επέτρεπε να ακούσουμε απευθείας τις εξηγήσεις τους, να λάβουμε γνώση των επίσημων στοιχείων και να εμπλουτίσουμε τον διάλογο», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Καταγγελίες για ξυλοδαρμούς, σεξουαλική βία και στέρηση τροφής

Ακόμη υψηλότερο αριθμό θυμάτων παρουσίασε η Ίνγκριντ Εσκομπάρ, διευθύντρια της μη κυβερνητικής οργάνωσης Socorro Jurídico Humanitario («Ανθρωπιστική Δικαστική Συμπαράσταση»).

Σύμφωνα με την εκτίμησή της, 582 άνθρωποι έχουν πεθάνει στις φυλακές από τότε που τέθηκε σε εφαρμογή το καθεστώς έκτακτης ανάγκης.

Η Εσκομπάρ κατήγγειλε ότι οι κρατούμενοι που μεταφέρονται σε σωφρονιστικά καταστήματα ειδικά κατασκευασμένα για πρόσωπα τα οποία οι αρχές θεωρούν συνδεδεμένα με το οργανωμένο έγκλημα αντιμετωπίζουν συστηματική κακομεταχείριση.

Όπως υποστήριξε, «το πρώτο πράγμα που γίνεται είναι η υποδοχή τους με ξυλοδαρμό».

Περιγράφοντας τις συνθήκες κράτησης, έκανε επίσης λόγο για «σεξουαλική βία», «άρνηση ιατρικής περίθαλψης» και «στέρηση τροφής και νερού».

Οι καταγγελίες της περιλάμβαναν και προσωπική αναφορά, καθώς αποκάλυψε ότι ο αδελφός της πέθανε ενώ βρισκόταν υπό κράτηση, έχοντας προηγουμένως συλληφθεί για πλημμέλημα.

Το σχέδιο Μπουκέλε για την αποφυλάκιση 5.000 ανθρώπων

Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος Ναγίμπ Μπουκέλε έχει παρουσιάσει σχέδιο για την αποφυλάκιση περίπου 5.000 κρατουμένων, τους οποίους χαρακτηρίζει ευκαιριακούς συνεργάτες εγκληματικών συμμοριών.

Σύμφωνα με όσα έχει ανακοινώσει, η δυνατότητα αποφυλάκισης θα εξετάζεται ανάλογα με τον βαθμό συμμετοχής κάθε προσώπου σε εγκληματικές δραστηριότητες και τη σοβαρότητα των πράξεων που του αποδίδονται.

Ωστόσο, το σχέδιο προκαλεί προβληματισμό στους εκπροσώπους της Διαμερικανικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Ο Ριάντ Ινσανάλι, ειδικός εισηγητής της ΔΕΑΔ για το Ελ Σαλβαδόρ, προειδοποίησε ότι η συγκεκριμένη διαδικασία ενδέχεται να οδηγήσει αθώους κρατουμένους στην παραδοχή εγκλημάτων που δεν έχουν διαπράξει, προκειμένου να εξασφαλίσουν την απελευθέρωσή τους.

Όπως επισήμανε, υπάρχει κίνδυνος άνθρωποι που δεν έχουν καμία εμπλοκή σε εγκληματικές οργανώσεις να δηλώσουν ένοχοι, θεωρώντας ότι με αυτόν τον τρόπο θα μπορέσουν να ενταχθούν στο κυβερνητικό πρόγραμμα αποφυλακίσεων.

Οι καταγγελίες επαναφέρουν στο προσκήνιο το ζήτημα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ελ Σαλβαδόρ, αναδεικνύοντας την αντίθεση ανάμεσα στην πολιτική μαζικών συλλήψεων που εφαρμόζει η κυβέρνηση Μπουκέλε για την καταπολέμηση των συμμοριών και στις σοβαρές ανησυχίες για την προστασία των κρατουμένων και τη διασφάλιση δίκαιων δικαστικών διαδικασιών.