Οι εξελίξεις για την Αγία Αικατερίνη του Σινά φέρνουν σενάρια επιστροφής του πρώην Αρχιεπισκόπου Δαμιανού

Νέα δεδομένα ενδέχεται να προκύψουν για το μέλλον της Ιεράς Μονής της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά, καθώς η εκκρεμότητα της συμφωνίας με την αιγυπτιακή κυβέρνηση συναντά τις εσωτερικές δυσκολίες της μοναστικής κοινότητας. Ανάμεσα στα ισχυρά σενάρια, βρίσκεται η πιθανή επιστροφή στη Μονή του πρώην αρχιεπισκόπου Σιναΐου Δαμιανού, ως λύση για μια ενδεχόμενη μεταβατική περίοδο διοικητικής αστάθειας.

Σύμφωνα με πληροφορίες, δεν αποκλείεται ακόμη και το ενδεχόμενο παραίτησης του σημερινού αρχιεπισκόπου και καθηγουμένου Συμεών, εφόσον συνεχιστούν οι δυσκολίες στη λήψη αποφάσεων από τη Σιναϊτική Αδελφότητα. Σε μια τέτοια περίπτωση, ο κ. Δαμιανός θα μπορούσε να αναλάβει μεταβατικό ρόλο. Σημειώνεται, ωστόσο, πως πρόκειται για σενάριο, που αποδίδεται σε εκκλησιαστικές πηγές και όχι για επιβεβαιωμένη απόφαση της Αδελφότητας, καθώς μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί επίσημα ούτε παραίτηση του Συμεών, ούτε συμφωνία για την επιστροφή του προκατόχου του.

Η συμφωνία με την Αίγυπτο

Το ουσιαστικό διακύβευμα παραμένει το νομικό και ιδιοκτησιακό καθεστώς της Μονής και της ευρύτερης περιουσίας της. Η διαμάχη έχει αποκτήσει ιδιαίτερη βαρύτητα μετά τις δικαστικές εξελίξεις στην Αίγυπτο, οι οποίες έθεσαν υπό αμφισβήτηση δικαιώματα που η μοναστική κοινότητα θεωρεί θεμελιώδη για τη συνέχιση της ιστορικής παρουσίας της στην περιοχή.

Κρίσιμο ορόσημο θεωρείται η 24η Οκτωβρίου, καθώς τότε αναμένεται η απόφαση του Αιγυπτιακού Αρείου Πάγου. Υπενθυμίζεται, ότι η έκδοση της συγκεκριμένης δικαστικής απόφασης έρχεται επί των προσφυγών, που έχουν κατατεθεί από την Ιερά Μονή της Αγίας Αικατερίνης του Σινά και του αιγυπτιακού κράτους κατά της απόφασης του Εφετείου Ισμαηλίας και αφορά το περιουσιακό αλλά και το καθεστώς της Μονής. Η προοπτική αυτή εντείνει την πίεση για την ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων και την επίτευξη μιας εξωδικαστικής συμφωνίας, που θα καθορίζει το μελλοντικό καθεστώς της Μονής.

Η ελληνική κυβέρνηση έχει επιβεβαιώσει ότι βρίσκεται σε συνεννόηση με την αιγυπτιακή πλευρά. Συγκεκριμένα, σε συνέντευξή του στις 4 Σεπτεμβρίου 2026, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης είχε δηλώσει ότι έχει επιτευχθεί προκαταρκτική κατανόηση μεταξύ των δύο χωρών, διευκρινίζοντας παράλληλα, ότι η τελική απόφαση για το μέλλον της συμφωνίας ανήκει στη μοναστική κοινότητα. Η θέση αυτή αναδεικνύει τη λεπτή ισορροπία, που καλείται να διατηρήσει η Αθήνα. Αφενός να εξασφαλίσει την προστασία του θρησκευτικού και ιστορικού χαρακτήρα της Μονής, αφετέρου να μην παρακάμψει τη βούληση της Αδελφότητας, η οποία καλείται να σταθμίσει τις συνέπειες κάθε επιλογής.

Ο ρόλος του Δαμιανού

Η διαδικασία λήψης αποφάσεων φαίνεται να περιπλέκεται από τις διαφορετικές προσεγγίσεις στο εσωτερικό της Σιναϊτικής Αδελφότητας. Όπως αναφέρεται σε εκκλησιαστικούς κύκλους, υπάρχει ισχυρό ενδεχόμενο να έχει ζητηθεί παράταση για την οριστικοποίηση της στάσης της κοινότητας, με αιτιολογία την ανάγκη περαιτέρω εσωτερικών διαβουλεύσεων και την ασθένεια του Συμεών.

Εφόσον επιβεβαιωθούν οι πληροφορίες αυτές, υποδηλώνουν ότι η Αδελφότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια δύσκολη επιλογή αφού καλείται να καταλήξει σε κοινή θέση για τη συμφωνία, διαφορετικά διακινδυνεύει περαιτέρω καθυστερήσεις σε μια περίοδο, κατά την οποία ο χρόνος έχει περιοριστεί σημαντικά.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον επανέρχεται στο προσκήνιο ο πρώην Αρχιεπίσκοπος Δαμιανός, ο οποίος ηγήθηκε επί δεκαετίες της Μονής και διαθέτει μακρά εμπειρία στη διαχείριση των σχέσεών της με τις αιγυπτιακές αρχές. Η εμπειρία αυτή ενδέχεται να αποτελεί παράγοντα στις συζητήσεις για πιθανά σενάρια διοικητικής μετάβασης. Δεν αρκεί, ωστόσο, από μόνη της για να τεκμηριώσει ότι υπάρχει οργανωμένο σχέδιο επιστροφής του ή ότι θα μπορούσε αυτομάτως να αναλάβει εκ νέου την ηγεσία. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η επιλογή της ηγεσίας της Μονής συνδέεται άμεσα με την εκπροσώπηση της Αδελφότητας στις διαπραγματεύσεις και, κατ’ επέκταση, με τη δυνατότητά της να διαμορφώσει τους όρους, υπό τους οποίους θα συνεχίσει να λειτουργεί.

Η δημόσια παρέμβαση του Δαμιανού για το ιδιοκτησιακό της Μονής Αγίας Αικατερίνης

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η δημόσια τοποθέτηση του πρώην αρχιεπισκόπου, η οποία καταδεικνύει ότι η διαφωνία δεν αφορά μόνο το πρόσωπο που θα ηγηθεί της Μονής, αλλά και το περιεχόμενο της υπό διαμόρφωση συμφωνίας.

Αξίζει να σημειωθεί, ότι πρόσφατα ο Δαμιανός, φέρεται να απέρριψε κατηγορηματικά τον ισχυρισμό, ότι αναγνώρισε την κυριότητα του αιγυπτιακού Δημοσίου επί της Μονής και των επίδικων ακινήτων ενώ ζητά επίσης να δημοσιοποιηθεί το περιεχόμενο της υπό διαμόρφωση συμφωνίας, εκφράζοντας την αντίθεσή του σε οποιαδήποτε διευθέτηση θεωρεί ότι θα μπορούσε να βλάψει τα δικαιώματα και την περιουσία της Μονής.

Η ανάγκη για διευθέτηση

Για τη διαφύλαξη της συνέχειας της μοναστικής παρουσίας στο Σινά, αναζητείται λύση με σημαντικούς παράγοντες προς αυτή την κατεύθυνση να αποτελούν το Οικουμενικό Πατριαρχείο, το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων και η Εκκλησία της Ελλάδος, όπως και η ελληνική κυβέρνηση.

Όπως υπογραμμίζεται, η πνευματική και ιστορική σημασία της Αγίας Αικατερίνης υπερβαίνει τα όρια μιας συνήθους περιουσιακής διαφοράς. Η Μονή, η οποία λειτουργεί από τον 6ο αιώνα και αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, συνιστά ένα από τα σημαντικότερα κέντρα της ορθόδοξης παράδοσης και έναν χώρο με ιδιαίτερη θρησκευτική και πολιτιστική αξία. Γι’ αυτό και η έκβαση των διαβουλεύσεων δεν αφορά μόνο την επίλυση μιας διμερούς διαφοράς αλλά την εν γένει διατήρηση της μοναστικής ζωής, την προστασία των ιστορικών κτισμάτων και των λατρευτικών χώρων, καθώς και τη δυνατότητα της Αδελφότητας να συνεχίσει το έργο της μέσα σε ένα σταθερό και σαφώς καθορισμένο θεσμικό πλαίσιο.