Τα ελληνικά καφέ κατέκτησαν την καρδιά των Βρυξελλών: Freddo espresso και ελληνική φιλοξενία δίπλα στα κέντρα εξουσίας της ΕΕ
31.08.2026
18:11
Από το καφέ To Meli μέχρι το Papillon, το Caffeine και το Cherry, τα ελληνικά καφέ έχουν γίνει στέκια υψηλόβαθμων αξιωματούχων και δημοσιογράφων – Πώς η οικονομική κρίση της περασμένης δεκαετίας συνέβαλε στη δημιουργία μιας μικρής ελληνικής «αυτοκρατορίας» του καφέ
Μια μικρή «ελληνική κατάκτηση» βρίσκεται σε εξέλιξη στην ευρωπαϊκή συνοικία των Βρυξελλών, εκεί όπου ανάμεσα στα κτίρια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου χτυπά καθημερινά η καρδιά της ΕΕ. Μόνο που αυτή τη φορά δεν αφορά την πολιτική, αλλά τον καφέ.
Όπως αναφέρει στο αφιέρωμά του το Politico, το σκηνικό στο To Meli, ένα από τα ελληνικά καφέ που έχουν καθιερωθεί στην περιοχή, είναι χαρακτηριστικό. Μετά το μεσημεριανό, το κατάστημα γεμίζει με ευρωκράτες και λομπίστες, με τα κοστούμια σε διάφορες αποχρώσεις του μπλε να κυριαρχούν. Μέσα στις συζητήσεις για πολιτικές ισορροπίες και την ορολογία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ακούγεται ξαφνικά μια γνώριμη ελληνική παραγγελία: «Ένα freddo espresso, σκέτο».
Οι πελάτες δεν παίρνουν απλώς τον παγωμένο καφέ τους και φεύγουν, σημειώνει το Politico. Πιάνουν κουβέντα με το προσωπικό, με την οικειότητα που θα είχαν δύο γνωστοί οι οποίοι συναντήθηκαν τυχαία στη γειτονιά τους. Γύρω τους, άνθρωποι που περιμένουν στην ουρά παρακολουθούν τη σκηνή, άλλοι με ανυπομονησία και άλλοι με ενδιαφέρον.
Αυτή ακριβώς η ατμόσφαιρα αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικά που έχουν κάνει τα ελληνικά καφέ ιδιαίτερα δημοφιλή στις Βρυξέλλες.
To Meli άνοιξε το 2019, μέσα στο πλέγμα των δρόμων που συνδέει τα κεντρικά κτίρια των ευρωπαϊκών θεσμών. Το όνομά του σημαίνει φυσικά «μέλι», όμως δεν είναι το μοναδικό ελληνικό κατάστημα που έχει καταφέρει να προσελκύσει το κοινό της ευρωπαϊκής συνοικίας.
Μαζί με επιχειρήσεις όπως το Papillon, το Caffeine και το Cherry, τα ελληνικά καφέ έχουν αποκτήσει ισχυρή παρουσία στη λεγόμενη «φούσκα των Βρυξελλών», ανταγωνιζόμενα τα βελγικά καταστήματα, τις μεγάλες αμερικανικές αλυσίδες αλλά ακόμη και τους Ιταλούς, με τη δική τους μακρά παράδοση στον espresso.
Πίσω από αυτή την επιτυχία υπάρχει, ωστόσο, και μια ιστορία που συνδέεται άμεσα με την ελληνική οικονομική κρίση της δεκαετίας του 2010.
Πολλοί από τους ανθρώπους που δημιούργησαν ή εργάζονται σήμερα στα συγκεκριμένα καταστήματα έφτασαν στο Βέλγιο την περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα βρισκόταν αντιμέτωπη με οικονομική κατάρρευση και η ανεργία είχε ξεπεράσει το 27%.
Όπως αναφέρει στο αφιέρωμά του το Politico, το σκηνικό στο To Meli, ένα από τα ελληνικά καφέ που έχουν καθιερωθεί στην περιοχή, είναι χαρακτηριστικό. Μετά το μεσημεριανό, το κατάστημα γεμίζει με ευρωκράτες και λομπίστες, με τα κοστούμια σε διάφορες αποχρώσεις του μπλε να κυριαρχούν. Μέσα στις συζητήσεις για πολιτικές ισορροπίες και την ορολογία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ακούγεται ξαφνικά μια γνώριμη ελληνική παραγγελία: «Ένα freddo espresso, σκέτο».
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Οι πελάτες δεν παίρνουν απλώς τον παγωμένο καφέ τους και φεύγουν, σημειώνει το Politico. Πιάνουν κουβέντα με το προσωπικό, με την οικειότητα που θα είχαν δύο γνωστοί οι οποίοι συναντήθηκαν τυχαία στη γειτονιά τους. Γύρω τους, άνθρωποι που περιμένουν στην ουρά παρακολουθούν τη σκηνή, άλλοι με ανυπομονησία και άλλοι με ενδιαφέρον.
Αυτή ακριβώς η ατμόσφαιρα αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικά που έχουν κάνει τα ελληνικά καφέ ιδιαίτερα δημοφιλή στις Βρυξέλλες.
To Meli άνοιξε το 2019, μέσα στο πλέγμα των δρόμων που συνδέει τα κεντρικά κτίρια των ευρωπαϊκών θεσμών. Το όνομά του σημαίνει φυσικά «μέλι», όμως δεν είναι το μοναδικό ελληνικό κατάστημα που έχει καταφέρει να προσελκύσει το κοινό της ευρωπαϊκής συνοικίας.
Μαζί με επιχειρήσεις όπως το Papillon, το Caffeine και το Cherry, τα ελληνικά καφέ έχουν αποκτήσει ισχυρή παρουσία στη λεγόμενη «φούσκα των Βρυξελλών», ανταγωνιζόμενα τα βελγικά καταστήματα, τις μεγάλες αμερικανικές αλυσίδες αλλά ακόμη και τους Ιταλούς, με τη δική τους μακρά παράδοση στον espresso.
Πίσω από αυτή την επιτυχία υπάρχει, ωστόσο, και μια ιστορία που συνδέεται άμεσα με την ελληνική οικονομική κρίση της δεκαετίας του 2010.
Πολλοί από τους ανθρώπους που δημιούργησαν ή εργάζονται σήμερα στα συγκεκριμένα καταστήματα έφτασαν στο Βέλγιο την περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα βρισκόταν αντιμέτωπη με οικονομική κατάρρευση και η ανεργία είχε ξεπεράσει το 27%.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Οι ιδιοκτήτες του καφέ To Meli μετακόμισαν αρχικά στο Βέλγιο το 2013, αναζητώντας καλύτερες ευκαιρίες, και έξι χρόνια αργότερα άνοιξαν το πρώτο τους κατάστημα. Παρόμοια διαδρομή ακολούθησαν και αρκετοί εργαζόμενοι, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στις Βρυξέλλες την περίοδο της κρίσης αναζητώντας δουλειά.
Οι οικογενειακές και φιλικές σχέσεις έπαιξαν επίσης σημαντικό ρόλο. Πολλοί έφτασαν στα συγκεκριμένα καταστήματα μέσω συγγενών ή φίλων που εργάζονταν ήδη εκεί. Ο Βασίλης Τσουράπης, διευθυντής του Papillon, βρέθηκε στην επιχείρηση μέσω οικογενειακής σχέσης, ενώ ένας από τους σερβιτόρους του καφέ To Meli είναι ξάδελφος του ιδιοκτήτη.
Η επιχειρηματική ανάπτυξη ήταν εντυπωσιακή. Σύμφωνα με τα οικονομικά στοιχεία που επικαλείται το Politico, τα έσοδα του καφέ To Meli αυξήθηκαν σχεδόν κατά 300% από το 2013 έως το 2024, ενώ το ελληνικής ιδιοκτησίας Papillon έχει δει τα δικά του έσοδα να τετραπλασιάζονται, όπως ανέφερε ο Τσουράπης.
Στην Ιταλία, ο καφές συχνά καταναλώνεται γρήγορα και όρθια στο μπαρ, είτε πρόκειται για ένα μικρό espresso είτε για cappuccino. Στην Ελλάδα, αντίθετα, ο καφές αποτελεί πρωτίστως κοινωνική δραστηριότητα.
Η φράση «πάμε για καφέ» δεν σημαίνει απαραίτητα μια σύντομη στάση για λίγη καφεΐνη. Μπορεί να σημαίνει ώρες συζήτησης γύρω από ένα τραπέζι, με έναν freddo που καταναλώνεται αργά, ενώ η κουβέντα περνά από το ένα θέμα στο άλλο.
Αυτή ακριβώς η χαλαρότερη αίσθηση φαίνεται ότι προσελκύει τους συχνά υπερφορτωμένους με δουλειά υπαλλήλους και αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τις καθημερινές, βέβαια, οι συνθήκες στο To Meli απέχουν από τις πολύωρες συναντήσεις μιας ελληνικής καφετέριας, όμως κάτι από αυτή την ατμόσφαιρα παραμένει.
Σημαντικό ρόλο παίζει φυσικά και ο ίδιος ο freddo espresso, όπως και ο freddo cappuccino. Τα δύο δημοφιλή ροφήματα για τις ζεστές ημέρες περιλαμβάνουν δύο δόσεις espresso, οι οποίες χτυπιούνται και σερβίρονται με μεγάλη ποσότητα πάγου.
Πριν από την εξάπλωση του espresso στην Ελλάδα τη δεκαετία του 1990, ο κυρίαρχος παγωμένος καφές ήταν ο φραπές, με στιγμιαίο καφέ χτυπημένο με πάγο και, ανάλογα με την προτίμηση, γάλα.
Κοινό χαρακτηριστικό αυτών των ελληνικών παγωμένων καφέδων είναι ο αφρός στην κορυφή και η δυνατότητα να καταναλώνονται για μεγάλο χρονικό διάστημα, καθώς ο πάγος λιώνει. Δεν έχουν σχεδιαστεί για να πίνονται γρήγορα, αλλά γουλιά-γουλιά.
Για τους Έλληνες που ζουν στο εξωτερικό, ο freddo μπορεί να αποτελεί ακόμη και μια μικρή σύνδεση με την πατρίδα. Αυτό εξηγεί γιατί ακόμη και στις υγρές και κρύες χειμωνιάτικες ημέρες των Βρυξελλών, όταν ο ήλιος μπορεί να έχει εξαφανιστεί για εβδομάδες, αρκετοί εξακολουθούν να παραγγέλνουν τον παγωμένο καφέ τους.
Η παρουσία των ελληνικών καταστημάτων στην πρωτεύουσα της ΕΕ γίνεται ακόμη πιο εμφανής όταν αλλάζει το κοινό τους τα Σαββατοκύριακα.
Τις καθημερινές, τα τραπέζια καταλαμβάνονται κυρίως από εργαζόμενους στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, δημοσιογράφους και αιρετούς αξιωματούχους, οι οποίοι πραγματοποιούν συναντήσεις ανάμεσα στις επαγγελματικές τους υποχρεώσεις.
Το Σαββατοκύριακο, όμως, το αρχικό κατάστημα του καφέ To Meli στον κυκλικό κόμβο Σουμάν μεταμορφώνεται. Όταν η περιοχή γύρω από το Berlaymont αδειάζει από τους ευρωκράτες, το καφέ γεμίζει με Έλληνες και Κύπριους, οι οποίοι απολαμβάνουν πολύ πιο χαλαρά τα ροφήματά τους.
Σε μία χαρακτηριστική περίπτωση, Έλληνας ορθόδοξος ιερέας εμφανίστηκε στο κατάστημα και χαιρέτησε μια παρέα ανδρών, οι οποίοι άφησαν για λίγο τους freddo τους για να του φιλήσουν το χέρι και στη συνέχεια να του αγοράσουν αρτοσκευάσματα.
«Είναι ένα μέρος όχι μόνο για επαγγελματικές συναντήσεις, αλλά και για φίλους», ανέφερε στο Politico Κύπριος αξιωματούχος της ΕΕ που ζει στις Βρυξέλλες εδώ και δέκα χρόνια. «Δεν είναι ένα μέρος της “φούσκας”, είναι ένα ελληνικό μέρος».
Την ίδια στιγμή, πολλοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που επισκέπτονται αυτά τα καταστήματα δεν φαίνεται να τα επιλέγουν απαραίτητα επειδή είναι ελληνικά. Εκτιμούν κυρίως την ποιότητα του καφέ και του φαγητού, αλλά και τη χαλαρή ατμόσφαιρα.
Άλλωστε, ακόμη και τα ονόματα των σύγχρονων αγαπημένων ελληνικών καφέδων αποκαλύπτουν την ιταλική σύνδεση.
Ο freddo δημιουργήθηκε το 1991 από την ελληνική εταιρεία εισαγωγής καφέ Kafea Terra, η οποία αναζητούσε έναν τρόπο να πουλήσει τον ιταλικό espresso Illy στην ελληνική αγορά κατά τους ζεστούς καλοκαιρινούς μήνες.
Στις Βρυξέλλες, όμως, η ελληνική εκδοχή έχει πλέον εξελιχθεί σε πραγματικό ανταγωνιστή της ιταλικής παράδοσης.
Η διαφορά αποτέλεσε ακόμη και αντικείμενο αντιπαράθεσης μεταξύ Ελλήνων και Ιταλών δημοσιογράφων του Politico. Όταν ο freddo espresso παρουσιάστηκε ως ξεχωριστό ελληνικό ρόφημα, η ιταλικής καταγωγής δημοσιογράφος Φραντσέσκα Μικελέτι αντέδρασε, υποστηρίζοντας ότι ουσιαστικά πρόκειται για ένα «shakerato» που προωθείται ως ελληνικό.
Η σύγκριση των δύο συνταγών, ωστόσο, ανέδειξε διαφορές. Το ιταλικό shakerato φτιάχνεται πάντοτε με ζάχαρη και ο αφρός του είναι πιο ελαφρύς, σε αντίθεση με τον πυκνότερο αφρό του ελληνικού freddo.
Οι οικογενειακές και φιλικές σχέσεις έπαιξαν επίσης σημαντικό ρόλο. Πολλοί έφτασαν στα συγκεκριμένα καταστήματα μέσω συγγενών ή φίλων που εργάζονταν ήδη εκεί. Ο Βασίλης Τσουράπης, διευθυντής του Papillon, βρέθηκε στην επιχείρηση μέσω οικογενειακής σχέσης, ενώ ένας από τους σερβιτόρους του καφέ To Meli είναι ξάδελφος του ιδιοκτήτη.
Η επιχειρηματική ανάπτυξη ήταν εντυπωσιακή. Σύμφωνα με τα οικονομικά στοιχεία που επικαλείται το Politico, τα έσοδα του καφέ To Meli αυξήθηκαν σχεδόν κατά 300% από το 2013 έως το 2024, ενώ το ελληνικής ιδιοκτησίας Papillon έχει δει τα δικά του έσοδα να τετραπλασιάζονται, όπως ανέφερε ο Τσουράπης.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Γιατί ο ελληνικός καφές κέρδισε τους ευρωκράτες
Το μυστικό της επιτυχίας δεν βρίσκεται μόνο στο ίδιο το ρόφημα. Η ελληνική κουλτούρα του καφέ διαφέρει σημαντικά από εκείνη άλλων χωρών και κυρίως από την ιταλική παράδοση.Στην Ιταλία, ο καφές συχνά καταναλώνεται γρήγορα και όρθια στο μπαρ, είτε πρόκειται για ένα μικρό espresso είτε για cappuccino. Στην Ελλάδα, αντίθετα, ο καφές αποτελεί πρωτίστως κοινωνική δραστηριότητα.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Η φράση «πάμε για καφέ» δεν σημαίνει απαραίτητα μια σύντομη στάση για λίγη καφεΐνη. Μπορεί να σημαίνει ώρες συζήτησης γύρω από ένα τραπέζι, με έναν freddo που καταναλώνεται αργά, ενώ η κουβέντα περνά από το ένα θέμα στο άλλο.
Αυτή ακριβώς η χαλαρότερη αίσθηση φαίνεται ότι προσελκύει τους συχνά υπερφορτωμένους με δουλειά υπαλλήλους και αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τις καθημερινές, βέβαια, οι συνθήκες στο To Meli απέχουν από τις πολύωρες συναντήσεις μιας ελληνικής καφετέριας, όμως κάτι από αυτή την ατμόσφαιρα παραμένει.
Σημαντικό ρόλο παίζει φυσικά και ο ίδιος ο freddo espresso, όπως και ο freddo cappuccino. Τα δύο δημοφιλή ροφήματα για τις ζεστές ημέρες περιλαμβάνουν δύο δόσεις espresso, οι οποίες χτυπιούνται και σερβίρονται με μεγάλη ποσότητα πάγου.
Πριν από την εξάπλωση του espresso στην Ελλάδα τη δεκαετία του 1990, ο κυρίαρχος παγωμένος καφές ήταν ο φραπές, με στιγμιαίο καφέ χτυπημένο με πάγο και, ανάλογα με την προτίμηση, γάλα.
Κοινό χαρακτηριστικό αυτών των ελληνικών παγωμένων καφέδων είναι ο αφρός στην κορυφή και η δυνατότητα να καταναλώνονται για μεγάλο χρονικό διάστημα, καθώς ο πάγος λιώνει. Δεν έχουν σχεδιαστεί για να πίνονται γρήγορα, αλλά γουλιά-γουλιά.
Για τους Έλληνες που ζουν στο εξωτερικό, ο freddo μπορεί να αποτελεί ακόμη και μια μικρή σύνδεση με την πατρίδα. Αυτό εξηγεί γιατί ακόμη και στις υγρές και κρύες χειμωνιάτικες ημέρες των Βρυξελλών, όταν ο ήλιος μπορεί να έχει εξαφανιστεί για εβδομάδες, αρκετοί εξακολουθούν να παραγγέλνουν τον παγωμένο καφέ τους.
Η παρουσία των ελληνικών καταστημάτων στην πρωτεύουσα της ΕΕ γίνεται ακόμη πιο εμφανής όταν αλλάζει το κοινό τους τα Σαββατοκύριακα.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Τις καθημερινές, τα τραπέζια καταλαμβάνονται κυρίως από εργαζόμενους στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, δημοσιογράφους και αιρετούς αξιωματούχους, οι οποίοι πραγματοποιούν συναντήσεις ανάμεσα στις επαγγελματικές τους υποχρεώσεις.
Το Σαββατοκύριακο, όμως, το αρχικό κατάστημα του καφέ To Meli στον κυκλικό κόμβο Σουμάν μεταμορφώνεται. Όταν η περιοχή γύρω από το Berlaymont αδειάζει από τους ευρωκράτες, το καφέ γεμίζει με Έλληνες και Κύπριους, οι οποίοι απολαμβάνουν πολύ πιο χαλαρά τα ροφήματά τους.
Σε μία χαρακτηριστική περίπτωση, Έλληνας ορθόδοξος ιερέας εμφανίστηκε στο κατάστημα και χαιρέτησε μια παρέα ανδρών, οι οποίοι άφησαν για λίγο τους freddo τους για να του φιλήσουν το χέρι και στη συνέχεια να του αγοράσουν αρτοσκευάσματα.
«Είναι ένα μέρος όχι μόνο για επαγγελματικές συναντήσεις, αλλά και για φίλους», ανέφερε στο Politico Κύπριος αξιωματούχος της ΕΕ που ζει στις Βρυξέλλες εδώ και δέκα χρόνια. «Δεν είναι ένα μέρος της “φούσκας”, είναι ένα ελληνικό μέρος».
Την ίδια στιγμή, πολλοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που επισκέπτονται αυτά τα καταστήματα δεν φαίνεται να τα επιλέγουν απαραίτητα επειδή είναι ελληνικά. Εκτιμούν κυρίως την ποιότητα του καφέ και του φαγητού, αλλά και τη χαλαρή ατμόσφαιρα.
Η ελληνική «πρόκληση» στους Ιταλούς
Οι Ιταλοί, βέβαια, εξακολουθούν να έχουν ισχυρή παρουσία στην ευρωπαϊκή συνοικία. Ανάμεσα στα δημοφιλή καταστήματα παραμένει το ιταλικής ιδιοκτησίας Caffelatte, το οποίο ανέκαμψε σημαντικά μετά το πλήγμα που δέχθηκε η εστίαση κατά την πανδημία το 2020.Άλλωστε, ακόμη και τα ονόματα των σύγχρονων αγαπημένων ελληνικών καφέδων αποκαλύπτουν την ιταλική σύνδεση.
Ο freddo δημιουργήθηκε το 1991 από την ελληνική εταιρεία εισαγωγής καφέ Kafea Terra, η οποία αναζητούσε έναν τρόπο να πουλήσει τον ιταλικό espresso Illy στην ελληνική αγορά κατά τους ζεστούς καλοκαιρινούς μήνες.
Στις Βρυξέλλες, όμως, η ελληνική εκδοχή έχει πλέον εξελιχθεί σε πραγματικό ανταγωνιστή της ιταλικής παράδοσης.
Η διαφορά αποτέλεσε ακόμη και αντικείμενο αντιπαράθεσης μεταξύ Ελλήνων και Ιταλών δημοσιογράφων του Politico. Όταν ο freddo espresso παρουσιάστηκε ως ξεχωριστό ελληνικό ρόφημα, η ιταλικής καταγωγής δημοσιογράφος Φραντσέσκα Μικελέτι αντέδρασε, υποστηρίζοντας ότι ουσιαστικά πρόκειται για ένα «shakerato» που προωθείται ως ελληνικό.
Η σύγκριση των δύο συνταγών, ωστόσο, ανέδειξε διαφορές. Το ιταλικό shakerato φτιάχνεται πάντοτε με ζάχαρη και ο αφρός του είναι πιο ελαφρύς, σε αντίθεση με τον πυκνότερο αφρό του ελληνικού freddo.
Ακολουθήστε το protothema.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr