Σε οριακό σημείο έχει φτάσει η εμπορική ναυσιπλοΐα στα
Στενά του Ορμούζ, καθώς μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο η κίνηση των πλοίων μεταφοράς εμπορευμάτων περιορίστηκε σχεδόν στο μηδέν. Μόλις πέντε
commodity vessels πέρασαν από τη θαλάσσια δίοδο το
Σάββατο 15 Αυγούστου, ενώ την
Κυριακή 16 Αυγούστου δεν καταγράφηκε καμία διέλευση, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler. Το προηγούμενο Σαββατοκύριακο είχαν πραγματοποιηθεί
31 διελεύσεις.
Η εικόνα αποτυπώνει την ταχύτητα με την οποία η κλιμάκωση της έντασης μετατρέπεται σε πραγματικό επιχειρησιακό εμπόδιο για τη ναυτιλία. Οι αριθμοί απέχουν πλέον εντυπωσιακά από την περίοδο πριν από τον πόλεμο, όταν περισσότερα από 130 πλοία την ημέρα διέσχιζαν τα Στενά. Μέσω του Ορμούζ διακινούνταν τότε περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων θαλάσσιων ροών αργού
πετρελαίου και
LNG, γεγονός που εξηγεί γιατί η απότομη συρρίκνωση της κυκλοφορίας προκαλεί έντονη ανησυχία στις αγορές ενέργειας και ναύλων.
Η Kpler κατέγραψε το Σάββατο, μεταξύ άλλων, την είσοδο ενός άφορτου
VLCC με απενεργοποιημένο
AIS και ενός υπό ινδική σημαία
VLGC που χρησιμοποίησε διαδρομή μέσω ιρανικών υδάτων. Παράλληλα, ένα μικρό tanker φορτωμένο με ιρανικό
fuel oil εξήλθε από τα Στενά. Τα στοιχεία δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο
ορισμένα πλοία να πέρασαν χωρίς να εντοπιστούν λόγω απενεργοποιημένων αναμεταδοτών, ωστόσο ακόμη και με αυτή την επιφύλαξη η απόσταση από τα επίπεδα
κανονικής λειτουργίας παραμένει τεράστια.
Η νέα βουτιά της κίνησης καταγράφεται μετά τις τρεις επιθέσεις σε πλοία που διαχειρίζεται η
ADNOC την προηγούμενη εβδομάδα. Το αποτέλεσμα είναι ότι η διέλευση από το Ορμούζ αντιμετωπίζεται πλέον από πλοιοκτήτες, operators και ναυλωτές όχι απλώς ως μία
περιοχή αυξημένου κινδύνου, αλλά ως επιχειρησιακή απόφαση με σημαντικό κόστος και αβεβαιότητα.
Την ίδια στιγμή, η κρίση δεν περιορίζεται στην ανατολική πλευρά της
Αραβικής Χερσονήσου. Στο
Bab el-Mandeb, όπου οι
Χούθι έχουν ανακοινώσει από τις 20 Ιουλίου ναυτικό αποκλεισμό της
Σαουδικής Αραβίας, η Kpler κατέγραψε 49 διελεύσεις commodity vessels το Σαββατοκύριακο,
έναντι 55 προηγουμένως. Το σημαντικότερο στοιχείο, όμως, είναι ότι δεν εντοπίστηκε καμία σαουδαραβική αποστολή πετρελαίου μέσω της συγκεκριμένης διόδου.
Έτσι, δύο από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα του πλανήτη βρίσκονται ταυτόχρονα
υπό εξαιρετικά ισχυρή πίεση. Στα ανατολικά, το Ορμούζ πλησιάζει σε
συνθήκες σχεδόν πλήρους ακινησίας για τα πλοία μεταφοράς εμπορευμάτων. Στα δυτικά, οι σαουδαραβικές πετρελαϊκές ροές μέσω
Bab el-Mandeb έχουν περιοριστεί δραστικά, αναγκάζοντας την αγορά να αναζητεί εναλλακτικές διαδρομές.
Για τη ναυλαγορά των
tankers, οι επιπτώσεις μπορούν να λειτουργήσουν σε δύο αντίθετες κατευθύνσεις. Βραχυπρόθεσμα, ο περιορισμός των εξαγωγών από
βασικές περιοχές φόρτωσης αφαιρεί φορτία από την αγορά. Όσο όμως περισσότερες ποσότητες αναζητούν εναλλακτικές πηγές και μακρύτερες διαδρομές, τόσο αυξάνονται τα
tonne-miles και ο χρόνος απασχόλησης των πλοίων. Παράλληλα, η αποφυγή επικίνδυνων περιοχών περιορίζει ουσιαστικά την προσφορά διαθέσιμου tonnage και αυξάνει το κόστος μέσω
υψηλότερων ασφαλίστρων πολεμικού κινδύνου.
Το κρίσιμο στοιχείο πλέον δεν είναι απλώς πόσα πλοία περνούν από το Ορμούζ, αλλά για πόσο διάστημα μπορεί να διατηρηθεί αυτή η εικόνα. Μία μεμονωμένη ημέρα χωρίς καταγεγραμμένες διελεύσεις
commodity vessels δεν ισοδυναμεί από μόνη της με επίσημο κλείσιμο των Στενών. Αποτελεί όμως ένα από τα ισχυρότερα μέχρι σήμερα σημάδια ότι η κρίση έχει περάσει από τη φάση της διαταραχής στη φάση της σχεδόν πλήρους επιχειρησιακής παράλυσης.
Και όσο η αβεβαιότητα παραμένει ταυτόχρονα στο Ορμούζ και στο Bab el-Mandeb, τόσο περισσότερο
αλλάζει ο χάρτης των ενεργειακών μεταφορών: λιγότερα πλοία στις παραδοσιακές διαδρομές, μεγαλύτερες αποστάσεις για μέρος των φορτίων, ακριβότερη ασφάλιση και εντονότερη πίεση στη διαθέσιμη χωρητικότητα των tankers.