Νετανιάχου - Τραμπ: Γιατί αυτή η συνάντηση δεν έχει καμία σχέση με τις προηγούμενες, οι διαφωνίες για Ιράν, Τουρκία και Λίβανο

Για χρόνια, οι επισκέψεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου στην Ουάσινγκτον για συναντήσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ ακολουθούσαν ένα γνώριμο σκηνικό: θερμές δηλώσεις, δημόσιες εκδηλώσεις στήριξης και μηνύματα για τη στενή στρατηγική σχέση Ηνωμένων Πολιτειών και Ισραήλ.

Ωστόσο, πέντε μήνες μετά την τελευταία συνάντησή τους, το κλίμα έχει αλλάξει αισθητά, σύμφωνα με το CNN. Η στενή συνεργασία που χαρακτήρισε την έναρξη του πολέμου με το Ιράν έχει δώσει τη θέση της σε εντάσεις, με τον Αμερικανό πρόεδρο να εμφανίζεται ενοχλημένος από τις επιλογές του Ισραηλινού πρωθυπουργού σε μια σειρά από κρίσιμα μέτωπα.

Η νέα επίσκεψη του Νετανιάχου στις ΗΠΑ είναι η έβδομη από τότε που ο Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο, περισσότερες από οποιουδήποτε άλλου ξένου ηγέτη.

Αυτή τη φορά όμως πραγματοποιείται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη πολιτική συγκυρία, καθώς ο Ισραηλινός πρωθυπουργός οδεύει προς τις βουλευτικές εκλογές του Οκτωβρίου και επιδιώκει να διατηρήσει ισχυρούς τους δεσμούς του με τον σημαντικότερο σύμμαχο της χώρας του.

Δύσκολη η εξασφάλιση της συνάντησης

Σύμφωνα με αμερικανικές και ισραηλινές πηγές, ο Νετανιάχου προσπαθούσε εδώ και εβδομάδες να εξασφαλίσει πρόσκληση στον Λευκό Οίκο, με βασικό στόχο να ενημερώσει τον Τραμπ για τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και να τον προειδοποιήσει να μην προχωρήσει σε νέες διπλωματικές παραχωρήσεις προς την Τεχεράνη.

Αρχικά, πάντως, ο Τραμπ εμφανιζόταν απρόθυμος να προγραμματίσει τη συνάντηση. Μάλιστα, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, συνεργάτες του Λευκού Οίκου είχαν εκφράσει δυσαρέσκεια για τις προσπάθειες της ισραηλινής πλευράς να ασκήσει πίεση μέσω διαρροών στον Τύπο, ώστε να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι η συνάντηση είχε ήδη δρομολογηθεί.

Τελικά, η παρουσία και των δύο στην κηδεία του γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκρέιαμ δημιούργησε την ευκαιρία για την πολυαναμενόμενη συνάντηση.

Ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης επιμένει πάντως ότι ο Τραμπ διατηρεί «ισχυρή σχέση» με τον Νετανιάχου και χαρακτηρίζει τον Αμερικανό πρόεδρο «τον μεγαλύτερο φίλο του Ισραήλ».

Από τη στενή συνεργασία στις διαφωνίες

Όταν οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν τον περασμένο Φεβρουάριο, είχαν ουσιαστικά θέσει τις βάσεις για τη συντονισμένη στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν. Οι πρώτες επιθέσεις παρουσιάστηκαν ως παράδειγμα πρωτοφανούς στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ Ουάσινγκτον και Τελ Αβίβ.

Καθώς όμως ο πόλεμος παρατεινόταν χωρίς να επιτευχθεί ο στόχος της ανατροπής του ιρανικού καθεστώτος, οι στρατηγικές διαφορές άρχισαν να γίνονται εμφανείς. Ο Νετανιάχου επιθυμούσε συνέχιση της στρατιωτικής πίεσης, ενώ ο Τραμπ αναζητούσε τρόπο απεμπλοκής από τη σύγκρουση.

Αμερικανικές πηγές αναφέρουν ότι πριν από την έναρξη των επιχειρήσεων ο Τραμπ είχε πειστεί πως η σύγκρουση θα είχε περιορισμένη διάρκεια. Αντί γι' αυτό, η κατάσταση εξελίχθηκε σε μια μακρόχρονη και αιματηρή αντιπαράθεση, γεγονός που προκάλεσε την έντονη δυσαρέσκειά του.

Ο Νετανιάχου μεταφέρει νέα στοιχεία για το Ιράν

Κατά τη συνάντηση, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός αναμένεται να παρουσιάσει νέα στοιχεία των υπηρεσιών πληροφοριών σχετικά με την ανασυγκρότηση του πυρηνικού και στρατιωτικού προγράμματος του Ιράν.

Ισραηλινή πηγή εκτιμά, ωστόσο, ότι ο Τραμπ δεν δείχνει διάθεση να επανεκκινήσει μια μεγάλης κλίμακας στρατιωτική αναμέτρηση με την Τεχεράνη, τουλάχιστον μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες τον Νοέμβριο.

Διαφωνίες για Λίβανο, Τουρκία και Σαουδική Αραβία

Ωστόσο, σύμφωνα με το αμερικανικό μέσο, οι αποκλίσεις μεταξύ των δύο ηγετών δεν περιορίζονται στο Ιράν.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Τραμπ έχει ασκήσει πιέσεις στον Νετανιάχου να περιορίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε αποκαλυφθεί από το Axios, φέρεται μάλιστα να του είπε ότι «όλος ο κόσμος πλέον μισεί το Ισραήλ εξαιτίας αυτής της κατάστασης».

Παράλληλα, η Ουάσινγκτον επιθυμεί την αποχώρηση ισραηλινών δυνάμεων από περιοχές του Λιβάνου, αλλά και από τη Γάζα και τη Συρία. Σύμφωνα με ισραηλινές πηγές, ο Νετανιάχου έχει ξεκαθαρίσει στο υπουργικό του συμβούλιο ότι σκοπεύει να αντιταχθεί σε αυτή την προοπτική.

Νέα σημεία τριβής αποτελούν επίσης τα σχέδια της αμερικανικής κυβέρνησης για πιθανή πώληση μαχητικών F-35 στην Τουρκία και η υπό συζήτηση συμφωνία πυρηνικής συνεργασίας με τη Σαουδική Αραβία. Το Ισραήλ φοβάται ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να περιορίσει το στρατιωτικό του πλεονέκτημα στην περιοχή ή να ενισχύσει τις πυρηνικές φιλοδοξίες άλλων κρατών της Μέσης Ανατολής.

Το πολιτικό διακύβευμα για τον Νετανιάχου

Πριν αναχωρήσει για την Ουάσινγκτον, ο Νετανιάχου δήλωσε ότι θα συζητήσει με τον Τραμπ «όλα τα ανοιχτά ζητήματα, με πρώτο το Ιράν», υπογραμμίζοντας ότι στόχος του είναι τόσο η διασφάλιση της ασφάλειας του Ισραήλ όσο και η διεύρυνση του κύκλου ειρήνης στην περιοχή.

Παράλληλα, επιδιώκει να εξασφαλίσει αμερικανικές εγγυήσεις ότι ενδεχόμενες συμφωνίες με την Τουρκία ή τη Σαουδική Αραβία δεν θα επηρεάσουν την ποιοτική στρατιωτική υπεροχή του Ισραήλ, ενώ θέλει να προωθήσει και μια νέα μακροπρόθεσμη αμυντική συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η οποία θα διαδεχθεί το μνημόνιο συνεργασίας της εποχής Ομπάμα.

Παρά τις δημόσιες δηλώσεις του ότι οι διαφωνίες με τον Τραμπ είναι μόνο «τακτικού χαρακτήρα», Ισραηλινοί αξιωματούχοι παραδέχονται πως χρειάστηκε σημαντικός χρόνος μέχρι να οριστικοποιηθεί η συνάντηση.

Το πολιτικό διακύβευμα είναι ιδιαίτερα υψηλό για τον Νετανιάχου, καθώς οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι απέχει από την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία για να εξασφαλίσει νέα θητεία στις εκλογές του Οκτωβρίου. Η εικόνα μιας στενής σχέσης με τον Τραμπ εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά του πλεονεκτήματα ενόψει της εκλογικής μάχης.