Διαπραγματεύσεις ΗΠΑ - Ιράν: Αποδεσμεύονται $12 δισ. παγωμένα ιρανικά στοιχεία, αλλάζει η λειτουργία στο Ορμούζ, λέει η Τεχεράνη

Ολοκληρώθηκαν στην Ελβετία οι τεχνικές συνομιλίες μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών, με τις δύο πλευρές να συμφωνούν στη δημιουργία ομάδων εργασίας για ζητήματα που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και τις διεθνείς κυρώσεις, σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Συμφωνία για τέσσερις ομάδες εργασίας

Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο IRNA, που επικαλείται τον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπάντι, οι διαπραγματευτές αποφάσισαν τη συγκρότηση τεσσάρων ομάδων εργασίας με αντικείμενα: την άρση κυρώσεων, τις πυρηνικές υποθέσεις, την ανασυγκρότηση και οικονομική ανάπτυξη, καθώς και τον μηχανισμό παρακολούθησης και εφαρμογής των συμφωνιών.

«Επιτυχίες» στις συνομιλίες

Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, χαρακτήρισε θετικά τα αποτελέσματα των συνομιλιών, κάνοντας λόγο για «επιτυχίες» σε μια σειρά θεμάτων, μεταξύ των οποίων η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, οι συνομιλίες για τον Λίβανο, οι απαλλαγές για το πετρέλαιο και η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων.

Όπως ανέφερε, συμφωνήθηκε να αποδεσμευτούν δύο δόσεις ύψους 6 δισ. δολαρίων έκαστη από δεσμευμένα κεφάλαια, ενώ οι κυρώσεις στον πετρελαϊκό τομέα παραμένουν σε ισχύ μέχρι την επίτευξη οριστικής συμφωνίας. Ο ίδιος σημείωσε ότι έχουν εξασφαλιστεί απαραίτητες άδειες ώστε το Ιράν να μπορεί να προχωρά σε πωλήσεις πετρελαίου και τραπεζικές συναλλαγές.



Για τον Λίβανο, ο Γκαλιμπάφ ανέφερε ότι συμφωνήθηκε η δημιουργία κέντρου συντονισμού για την επίλυση διαφορών και την αποτροπή επανέναρξης συγκρούσεων, με στόχο την επιστροφή στην κανονικότητα και τον σεβασμό της κυριαρχίας της χώρας.

Αναφορικά με τα Στενά του Ορμούζ, υπογράμμισε ότι «η διαχείρισή τους δεν θα επιστρέψει ποτέ στην προηγούμενη κατάσταση», ενώ προβλέπεται η δημιουργία μηχανισμών συντονισμού και γραμμής άμεσης επικοινωνίας για την αποφυγή εντάσεων. «Συμφωνήσαμε να δημιουργήσουμε μηχανισμούς συντονισμού [στα Στενά του Ορμούζ], συμπεριλαμβανομένης μιας γραμμής άμεσης επικοινωνίας και ενός κέντρου στο οποίο θα μπορεί κανείς να απευθύνεται όποτε προκύπτει αμφιβολία ή διαφωνία» είπε χαρακτηριστικά.

Υπεράσπιση των συνομιλιών με τις ΗΠΑ

Ο επικεφαλής της ιρανικής διαπραγματευτικής ομάδας απάντησε στην εσωτερική κριτική για τη διεξαγωγή των συνομιλιών, υποστηρίζοντας ότι η αποστολή στην Ελβετία είχε στόχο να σταματήσει η αιματοχυσία στον Λίβανο.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, ο Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ ανέφερε ότι αν η αντιπροσωπεία δεν είχε μεταβεί στην Ελβετία, «κάθε στιγμή θα χυνόταν περισσότερο αίμα μουσουλμάνων και σιιτών στον Λίβανο».


Τι λέει η Κεντρική Τράπεζα του Ιράν για τα κεφάλαια που θα αποδεσμευθούν

Ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν, Αμπντολνασέρ Χεμάτι, μιλώντας στο πρακτορείο Tasnim, υπογράμμισε ότι η χώρα «δεν έχει καμία υποχρέωση να αγοράζει» αγροτικά προϊόντα από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Όπως διευκρίνισε, η συμφωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης προβλέπει πως τα πρώτα 6 δισ. δολάρια από τα αποδεσμευμένα κεφάλαια μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αγορά «βασικών αγαθών και φαρμάκων».

Ωστόσο, σημείωσε ότι εφόσον «η τιμή και η ποιότητα των αμερικανικών προϊόντων είναι πιο κατάλληλες σε σύγκριση με άλλες χώρες, δεν υπάρχει κανένα εμπόδιο για αγορές από τις ΗΠΑ», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επιλογών βάσει εμπορικών κριτηρίων.

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι τα υπόλοιπα 6 δισ. δολάρια δεν θα περιορίζονται αποκλειστικά σε βασικά αγαθά, αλλά το Ιράν θα μπορεί να τα αξιοποιεί και για την αγορά άλλων μη κυρώσιμων προϊόντων, ανάλογα με τις ανάγκες της χώρας.

Το Ιράν για τις επιθεωρήσεις του IAEA

Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών δεν έχει ακόμη τοποθετηθεί επίσημα για το ενδεχόμενο επιστροφής επιθεωρητών της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA) στη χώρα.

Ωστόσο, εκπρόσωπος του υπουργείου δήλωσε ότι δεν υπήρξαν δεσμεύσεις της Τεχεράνης για το πυρηνικό της πρόγραμμα στις συνομιλίες της Ελβετίας, σημειώνοντας πως κάθε συνεργασία με τον IAEA θα γίνεται βάσει των ισχυόντων κανόνων που ορίζουν το ιρανικό κοινοβούλιο και το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας.

Παράλληλα, εκτιμάται ότι οι διαδικασίες επανόδου των επιθεωρήσεων θα είναι σύνθετες, τόσο σε νομικό όσο και σε επιχειρησιακό επίπεδο, καθώς απαιτούνται εγκρίσεις και νέοι μηχανισμοί πρόσβασης σε εγκαταστάσεις που έχουν πληγεί.

Ο πρόεδρος Πεζεσκιάν για τις διαπραγματεύσεις

Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, δήλωσε μέσω ανάρτησής του ότι η αποτελεσματικότητα των συνομιλιών εξαρτάται από την «πλήρη τήρηση των συμφωνηθέντων υποχρεώσεων».



Όπως ανέφερε, η πρόοδος θα κριθεί από την πρακτική εφαρμογή των δεσμεύσεων, ενώ υπογράμμισε ότι «δηλώσεις εκτός του συμφωνημένου πλαισίου δεν βοηθούν στην πρόοδο των διαπραγματεύσεων».

Δεν διευκρινίστηκε σε ποιες δηλώσεις αναφερόταν, ωστόσο τις τελευταίες ώρες ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει προβεί σε αναφορές που Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν αμφισβητήσει, μεταξύ των οποίων ισχυρισμοί για επιθεωρήσεις στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και για χρήση αποδεσμευμένων κεφαλαίων σε αγορές αμερικανικών αγροτικών προϊόντων.