Drone για ανθρώπους: Τα αεροταξί θα προσγειώνονται στις ταράτσες κι έρχονται για να φέρουν το τέλος της κυκλοφοριακής παράνοιας

Η εποχή που θα λέμε στο ταξί «πέταξέ με στο κέντρο!», ο οδηγός θα απαντά «σε ποιο ύψος;» και θα ακριβολογούν αμφότεροι δεν είναι πολύ μακριά. Κάποτε λεγόταν ως ανέκδοτο ή προβαλλόταν σε ταινίες sci-fi ως «ματιά στο μέλλον». Σήμερα, στη μητρόπολη των ΗΠΑ, τη Νέα Υόρκη, ετοιμάζεται να κάνει ντεμπούτο η υπηρεσία ιπτάμενων ταξί. Δεν πρόκειται για ελικόπτερα, αλλά για eVTOL, δηλαδή ηλεκτρικά οχήματα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης, τα οποία θα φέρουν την επανάσταση στις μετακινήσεις.

Εξω από το Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης αυτές τις ημέρες είναι παρκαρισμένο ένα όχημα της Joby Aviation. Το όχημα της εισηγμένης, η μετοχή της οποίας καταγράφει έκρηξη της αξίας της τις τελευταίες ημέρες, είναι παρόμοιο με τετρακόπτερο ή εξακόπτερο drone. Μόνο που είναι μεγαλύτερο, έχει πιλότο που επιβαίνει σε αυτό και προορίζεται να μεταφέρει επιβάτες οι οποίοι θα μπορούν να μετακινούνται από... ταράτσα σε ταράτσα, αποφεύγοντας την κολασμένη κίνηση της πόλης και μειώνοντας τον χρόνο μετακίνησης σημαντικά.

Η ιδέα, όπως ήταν αναμενόμενο, αρέσει σε πολλούς, όχι μόνο ως κόνσεπτ μετακίνησης, αλλά και επιχειρηματικά. Γι’ αυτό τον λόγο και σε άλλες μεγαλουπόλεις του πλανήτη, μεταξύ των οποίων και η Αθήνα, επιχειρηματικά συμφέροντα συμμετέχουν σε ζυμώσεις και διαβουλεύσεις προκειμένου να προλάβουν το τρένο της επανάστασης που θα φέρουν τα ιπτάμενα ταξί.

Πώς θα λειτουργούν

Γιατί όμως είναι επανάσταση; Και γιατί έχει δοθεί τόσο μεγάλο βάρος όταν προσφέρεται -έστω και περίπου- ίδια υπηρεσία σήμερα με τα ελικόπτερα; Η απάντηση κρύβεται στο ότι πρόκειται για κάτι πολύ διαφορετικό, όπως εξηγούν παράγοντες του χώρου. Κι αυτό γιατί τα eVTOL είναι αμιγώς ηλεκτροκίνητες (με επαναφορτιζόμενη μπαταρία), ελαφριές και απλές κατασκευές, που μοιάζουν με τα drones.

Καθώς πρόκειται για ηλεκτρικά οχήματα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης, είναι σαφές ότι είναι πιο ευέλικτα από τα συμβατικά ελικόπτερα οχήματα, σε όλα τα επίπεδα. Κι αυτό γιατί είναι αθόρυβα, έχουν απλή λειτουργία και χειρισμό και μικρό βάρος.

Μάλιστα, το τελευταίο χαρακτηριστικό τους καθώς και το ότι κινούνται χάρη σε 4-6 ανεξάρτητους ηλεκτροκινητήρες αναγκάζει τις Αρχές να τα κατηγοριοποιούν στα πιο ασφαλή αεροχήματα, τα οποία μπορούν να προσγειώνονται και να απογειώνονται από ταράτσες χωρίς πολλά... δράματα, μεταφέροντας επιβάτες και αποσκευές.

Το αερόχημα της Joby Aviation, το οποίο πήρε την άδεια από την FAA (την αμερικανική Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας) καθώς και τη Λιμενική Αρχή της Νέας Υόρκης και του Νιου Τζέρσεϊ, που είναι ιδιοκτήτρια του Διεθνούς Αεροδρομίου JFK και υποστήριξε την πρώτη δοκιμαστική πτήση, διαθέτει έξι ηλεκτροκινητήρες με δύο έλικες στον καθέναν, με την κατασκευάστρια να αναφέρει ότι θα μπορούσε να πετάει ακόμα κι αν χάσει τους δύο από αυτούς.

Το όχημα ανεβαίνει κάθετα, μεταβαίνει σε πτήση προς τα εμπρός και προσγειώνεται σε πολύ μικρούς χώρους, όπως ένα ελικόπτερο ή, καλύτερα, ένα drone. Οι κατασκευαστές αναφέρουν ότι είναι πιο αθόρυβο από τα παραδοσιακά ελικόπτερα και ότι θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά τους χρόνους μετακίνησης. Στο εσωτερικό η καμπίνα είναι σχεδιασμένη γύρω από την ασφάλεια και την άνεση των επιβατών, με άνετα καθίσματα, ζώνες ασφαλείας, αλλά και σταθμούς φόρτισης κινητών και τάμπλετ.

Το σχέδιο της αμερικανικής Joby Aviation θέλει τα αεροταξί της να ξεκινούν να πετούν σύντομα, με σταθμούς της να βρίσκονται σε ταράτσες πολυκατοικιών και ουρανοξυστών της Νέας Υόρκης και προορισμούς όπως το αεροδρόμιο JFK, τα λιμάνια, αλλά και εκτελώντας υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, όπως μετακινήσεις σε νοσοκομεία. Ισχυρίζεται μάλιστα ότι θα μπορούσε να φέρει επανάσταση σε κάποιες υπηρεσίες, όπως τη μεταφορά οργάνων για μεταμόσχευση, μειώνοντας τους χρόνους παράδοσης από ώρες που είναι σήμερα σε μερικά μόνο λεπτά!

Κάτι παρεμφερές μπορεί να κάνει και στις μεταφορές προσώπων, διατείνεται η εταιρεία. Για παράδειγμα, θα μπορούσε να μειώσει τον χρόνο μεταφοράς έως και πέντε προσώπων από το κέντρο της Νέας Υόρκης, το πολύβουο Μανχάταν, στο αεροδρόμιο JFK, από 2 ώρες που είναι σήμερα, σε μόλις 7 λεπτά! Κι αυτό στο κόστος ενός Uber Black (η υπηρεσία μεταφοράς με πολυτελέστερο ή πιο άνετο όχημα της Uber) που κυμαίνεται περίπου στα 200 δολάρια ανά διαδρομή. Μπορούν όμως αυτά να γίνουν πραγματικότητα;

Αδειοδότηση

«Ναι», συμφωνούν όλοι μετά την πρώτη δοκιμαστική πτήση ενός τέτοιου eVTOL της Joby και τις ετοιμασίες για την εκκίνηση τακτικών δρομολογίων από και προς το αεροδρόμιο JFK, καθώς η επίσημη αδειοδότηση της υπηρεσίας αναμένεται πολύ σύντομα, αφού πρόκειται για οχήματα μηδενικών εκπομπών ρύπων, αθόρυβων, ταχύτατων και ασφαλών.

Ηδη το αεροδρόμιο έχει δημιουργήσει το πρώτο σημείο προσγείωσης και απογείωσης ηλεκτρικών αεροχημάτων, ενώ οι πρώτες δοκιμές από αδειοδοτημένα ελικοδρόμια έδειξαν ότι το δρομολόγιο μπορεί να γίνει σε μόλις 15 λεπτά. Γι’ αυτό και η εταιρεία έχει… πάρει θάρρος και ετοιμάζει και άλλα δρομολόγια προς δημοφιλείς προορισμούς, όπως το Νιούαρκ και το Χάμπτονς, που είναι ο πιο συχνός προορισμός διακοπών των Νεοϋορκέζων.

Διόλου τυχαία, η αγορά των eVTOL συνιστά επιχειρηματικό πεδίο στο οποίο σπεύδουν να επενδύσουν πολλοί. Κι αυτό δεν αποδεικνύεται μόνο από το άλμα που πραγματοποίησε η μετοχή της Joby στο NYSE (+6% σε μία ημέρα) μετά τις πρώτες δοκιμές και τα σχόλια ότι «η εποχή των eVTOL ξεκινά».

Η Joby έκανε κάτι ομολογουμένως έξυπνο: αντί να μπλέξει στη γραφειοκρατική διαδικασία αδειοδοτήσεων, εξαγόρασε την τοπική αεροπορική εταιρεία Blade Air Mobility. Η τελευταία διαχειρίζεται αεροπλάνα, υδροπλάνα και ελικόπτερα, εξυπηρέτησε περισσότερους από 90.000 επιβάτες το 2025 και παρέχει υποδομές στο Μανχάταν και στα αεροδρόμια της περιοχής της Νέας Υόρκης.

Αμέσως μετά, η στρατηγική της Joby ήταν να κεφαλαιοποιήσει την υπεροχή της στον τομέα και το αναμενόμενο ενδιαφέρον άλλων παικτών του χώρου που θέλουν να επενδύσουν. Ετσι, για την έναρξη της εμπορικής υπηρεσίας αεροταξί έχει ήδη κλείσει συνεργασίες με τις Delta Air Lines και Uber, ποντάροντας στο ότι η υπηρεσία έχει σχεδιαστεί για να μετασχηματίσει τις μετακινήσεις προς το αεροδρόμιο, αντιμετωπίζοντας την κυκλοφοριακή συμφόρηση που κόστισε στους κατοίκους της Νέας Υόρκης 102 εκτιμώμενες ώρες το 2025.

Αυτός ο οργασμός εξελίξεων και επιχειρηματικών ζυμώσεων δεν είναι φυσικά μόνο τοπικός. Ανάλογη κινητικότητα παρατηρείται και σε άλλα πολύβουα και μη αστικά κέντρα, όπως το Ντουμπάι (αν και ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή πάγωσε τα σχέδια προς το παρόν), το Πεκίνο και η Φρανκφούρτη.

Μιλάμε για μια αγορά που θα απλωθεί γρήγορα σε όλο τον κόσμο και θα μεσουρανήσει, καθώς πρόκειται για την πλέον επαναστατική λύση απέναντι στη χρονοβόρα σε σημείο απελπισίας οδική μετακίνηση, η οποία έχει κορεστεί. Γι’ αυτό το μέγεθος της αγοράς eVTOL, όπως αναφέρει σχετική έρευνα της Morgan Stanley, θα ξεπεράσει τα 1,3 τρισ. δολάρια παγκοσμίως έως το 2040.

Πετάει η αγορά στην Ελλάδα;

Κινητικότητα υπάρχει και στην Ελλάδα, αν και όλα είναι σε χαμηλότερους ρυθμούς, λόγω της αυστηρότητας του θεσμικού πλαισίου σε ολόκληρη την Ευρώπη. Οι υπάρχουσες εταιρείες που κατέχουν ήδη άδεια, όπως η Greek Airtaxi Network (του πιλότου Ντούλη Καραφίλ), η οποία ειδικεύεται στις υπηρεσίες αεροταξί με ελικόπτερα και μικρά αεροπλάνα, αποτελούν την πολύφερνη νύφη επιχειρηματικών σχηματισμών που διερευνούν την αγορά και πιθανές συμμαχίες ή συνεργασίες εν όψει του παγκοσμίου ανοίγματος, ενώ ισχυρά επιχειρηματικά συμφέροντα σπεύδουν να τοποθετηθούν σε εταιρείες σχετικές με το αντικείμενο.

Οι πιο χαρακτηριστικές κινήσεις του τελευταίου διαστήματος είναι η εξαγορά του 90% της Superior Air (του πιλότου Ηλία Σοφιανού), η οποία διαθέτει στόλο ελικοπτέρων και πέντε βάσεις σε Μέγαρα, Κορωπί, Μύκονο, Σαντορίνη και Σπάρτη, από την EFA Group -Κριστιάν Χατζημηνάς, Γιάννης Βαρδινογιάννης και Απόστολος Ταμβακάκης μέσω των Motor Oil και EOS Capital Partners- ενισχύοντας τις δυνατότητές της στην υποστήριξη και αναβάθμιση ιπτάμενων μέσων, διευρύνοντας τη δραστηριότητά της και στον πολιτικό τομέα και δημιουργώντας προοπτικές για την ανάληψη σύνθετων έργων και την ανάπτυξη συνεργειών σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.

Ακόμη, η συμφωνία του ομίλου Spirit World του Μιχάλη Σπυριδάκου, ο οποίος ειδικεύεται στην κατασκευή drones και τις μεταφορές, με την αμερικανική Flying Ship Company. Οι Αμερικανοί μάλιστα, οι οποίοι έχουν εξελίξει τη δημιουργία drones - αερόπλοιων για μεταφορές βαρέων φορτίων και προσώπων, έχουν ανακοινώσει ότι οι πρώτες επιχειρήσεις μεταφοράς των οχημάτων τους θα είναι στην Καραϊβική, στην Αλάσκα, στη Βόρεια Ευρώπη, αλλά και στα ελληνικά νησιά, αναφέροντας τη συνεργασία με την ελληνική SAS.

Παράγοντες της αγοράς, πάντως, εκτιμούν ότι όσο μεγάλο κι αν είναι το ενδιαφέρον επιχειρηματιών που θέλουν να επενδύσουν στον χώρο και να δραστηριοποιηθούν στην τουριστική κίνηση που θα μπορούσαν να εξυπηρετήσουν τα eVTOL στην Ελλάδα, «θα αργήσουμε πολύ όχι μόνο να τα δούμε να εκτελούν μεταφορές προσώπων, αλλά και να πετούν ακόμα, καθώς το ρυθμιστικό πλαίσιο είναι πολύ αυστηρό και οι αδειοδοτήσεις είναι πολύ περιορισμένες».

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Getty images / Ideal image