Πέθανε ο Γιώργος Χατζηπαράσχος, ο θρυλικός μάστορας του κανταϊφιού στο Ρέθυμνο

Ένα ολόκληρο κεφάλαιο της κρητικής γαστρονομίας κλείνει με τον θάνατο του Γιώργου Χατζηπαράσχου, του ανθρώπου που επί σχεδόν επτά δεκαετίες κρατούσε ζωντανή την τέχνη του χειροποίητου φύλλου κρούστας και του κανταϊφιού στο Ρέθυμνο. Ο αγαπημένος κυρ Γιώργος, όπως τον γνώριζαν οι κάτοικοι της πόλης, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 93 ετών, αφήνοντας πίσω του μια σημαντική παράδοση, την οποία συνεχίζει η οικογένειά του.

Με τα χέρια γεμάτα αλεύρι, την άσπρη ποδιά και το χαρακτηριστικό λευκό σκουφάκι του, ο Γιώργος Χατζηπαράσχος είχε γίνει μια από τις πιο αναγνωρίσιμες φυσιογνωμίες της παλιάς πόλης του Ρεθύμνου.

Το μικρό εργαστήριό του, στην οδό Εμμανουήλ Βερνάρδου 30, ήταν κάτι πολύ περισσότερο από ένα παραδοσιακό κατάστημα. Ήταν ένας χώρος όπου οι επισκέπτες μπορούσαν να δουν από κοντά μια τέχνη που σπάνια συναντά κανείς πλέον, παρακολουθώντας τη ζύμη να μεταμορφώνεται στα χέρια ενός έμπειρου μάστορα σε ένα τεράστιο, σχεδόν διάφανο φύλλο.

Η φήμη του είχε ταξιδέψει πολύ πέρα από τα σύνορα της Κρήτης. Τουρίστες, δημοσιογράφοι και τηλεοπτικά συνεργεία από ολόκληρο τον κόσμο επισκέπτονταν το εργαστήριό του, θέλοντας να γνωρίσουν τον άνθρωπο που εξακολουθούσε να φτιάχνει με τον παλιό τρόπο το φύλλο για τον μπακλαβά και το κανταΐφι.

Από τα δύσκολα παιδικά χρόνια σε μια παράδοση που έγινε γνωστή παγκοσμίως

Ο Γιώργος Χατζηπαράσχος είχε μικρασιατικές ρίζες και μεγάλωσε σε δύσκολες εποχές, βιώνοντας ως παιδί τις στερήσεις και την πείνα της Κατοχής.

Η ανάγκη τον οδήγησε από πολύ μικρό στην εργασία και ήδη από την εφηβεία του άρχισε να μαθαίνει τα μυστικά της παρασκευής χειροποίητου φύλλου.

Το 1958 δημιούργησε το δικό του εργαστήριο μέσα σε ένα παλιό βενετσιάνικο αρχοντικό στο ιστορικό κέντρο του Ρεθύμνου. Εκεί έμελλε να περάσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του, δημιουργώντας μια οικογενειακή επιχείρηση που εξελίχθηκε σε σημείο αναφοράς για την πόλη. Η διαδικασία παρασκευής του φύλλου ήταν από μόνη της ένα μικρό θέαμα.

Ο κυρ Γιώργος δούλευε τη ζύμη με υπομονή και δεξιοτεχνία, την άπλωνε πάνω σε μεγάλα τραπέζια και με προσεκτικές κινήσεις την τέντωνε μέχρι να αποκτήσει σχεδόν διάφανη υφή, χωρίς να σκίζεται.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή ήταν η παρασκευή του κανταϊφιού. Το ρευστό μείγμα έπεφτε πάνω σε έναν μεγάλο, θερμαινόμενο περιστρεφόμενο δίσκο και μετατρεπόταν σε εκατοντάδες λεπτές κλωστές, οι οποίες στη συνέχεια χρησιμοποιούνταν για τα περίφημα σιροπιαστά γλυκά του.

Ήταν μια τεχνική που απαιτούσε εμπειρία πολλών χρόνων, σταθερό χέρι και απόλυτη εξοικείωση με τη ζύμη.

Από το Ρέθυμνο μέχρι τα διεθνή μέσα ενημέρωσης

Ο Γιώργος Χατζηπαράσχος δεν έγινε γνωστός μόνο μέσα από την ελληνική τηλεόραση.

Το 2020, το Business Insider παρουσίασε την ιστορία του μέσα από ένα αφιέρωμα στην παρασκευή χειροποίητου φύλλου, αναδεικνύοντας την εντυπωσιακή δεξιοτεχνία του τότε 86χρονου τεχνίτη.

Το δημοσίευμα και το σχετικό οπτικό υλικό έδειχναν πώς ένας άνθρωπος μπορούσε, χρησιμοποιώντας παραδοσιακές μεθόδους, να δημιουργεί φύλλο εξαιρετικά λεπτό, με τεχνικές που είχαν περάσει από γενιά σε γενιά.

Ακολούθησαν και άλλα διεθνή αφιερώματα, με το εργαστήριο του Ρεθύμνου να προβάλλεται ως χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας παλιάς τέχνης που αντιστέκεται στη μαζική βιομηχανική παραγωγή.

Για τους επισκέπτες, η εμπειρία δεν περιοριζόταν στη γεύση του μπακλαβά και του κανταϊφιού. Είχε ιδιαίτερη αξία το γεγονός ότι μπορούσαν να παρακολουθούν τον ίδιο τον τεχνίτη να εργάζεται, χρησιμοποιώντας μεθόδους που είχαν παραμείνει σχεδόν αναλλοίωτες για δεκαετίες.

Η οικογένεια συνεχίζει την παράδοση

Στο πλευρό του Γιώργου Χατζηπαράσχου βρισκόταν όλα αυτά τα χρόνια η σύζυγός του, Κατερίνα, η οποία συμμετείχε στη λειτουργία της οικογενειακής επιχείρησης.

Ο ίδιος είχε φροντίσει να μεταδώσει την τέχνη του στον γιο του, Παρασκευά, καθώς και στα νεότερα μέλη της οικογένειας, ώστε να μη χαθούν οι γνώσεις και οι τεχνικές που είχε αποκτήσει μέσα από δεκαετίες σκληρής δουλειάς.

Με αυτόν τον τρόπο, το εργαστήριο της οδού Βερνάρδου δεν αποτελεί μόνο ανάμνηση μιας άλλης εποχής, αλλά παραμένει ένας ζωντανός σύνδεσμος με την παραδοσιακή κρητική ζαχαροπλαστική.

Για τους Ρεθεμνιώτες, ο κυρ Γιώργος ήταν ένας άνθρωπος δεμένος με την καθημερινότητα και την ιστορία της πόλης. Για τους επισκέπτες, ήταν ο μάστορας που μπορούσε να μετατρέψει λίγα απλά υλικά σε μια εντυπωσιακή δημιουργία.

Η κηδεία του θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου, στις 12 το μεσημέρι, στον Ιερό Ναό Κυρίας των Αγγέλων, γνωστό και ως Μικρή Παναγία, στην παλιά πόλη του Ρεθύμνου.

Η σορός του θα βρίσκεται στον ναό από τις 11 το πρωί, ενώ η ταφή θα γίνει στο κοιμητήριο Άδελε.

Με τον θάνατό του, το Ρέθυμνο αποχαιρετά έναν από τους τελευταίους μεγάλους μαστόρους του χειροποίητου φύλλου, έναν άνθρωπο που απέδειξε ότι η γαστρονομική παράδοση δεν βρίσκεται μόνο στις συνταγές, αλλά και στα χέρια εκείνων που αφιερώνουν μια ολόκληρη ζωή για να τις κρατήσουν ζωντανές.

Όταν ο Άκης Πετρετζίκης επισκέφθηκε το εργαστήριό του

Ανάμεσα στους ανθρώπους που θέλησαν να γνωρίσουν από κοντά την περίφημη τέχνη της οικογένειας Χατζηπαράσχου ήταν και ο Άκης Πετρετζίκης.

Τον Ιανουάριο του 2024, ο γνωστός σεφ βρέθηκε στο Ρέθυμνο για τα γυρίσματα της ταξιδιωτικής γαστρονομικής εκπομπής «Akis' Food Tour», η οποία προβαλλόταν από τον Alpha.

Στο πλαίσιο του ταξιδιού του στην Κρήτη, επισκέφθηκε παραδοσιακές επιχειρήσεις, γνώρισε τοπικούς παραγωγούς και δοκίμασε αυθεντικές συνταγές του νησιού.

Μία από τις στάσεις του ήταν το εργαστήριο χειροποίητου φύλλου της οικογένειας Χατζηπαράσχου στην παλιά πόλη.

Δείτε το βίντεο από το 45' και μετά

Το συγκεκριμένο εργαστήριο παρουσιάστηκε στο επεισόδιο της εκπομπής που ήταν αφιερωμένο στην Κρήτη, με τον Άκη Πετρετζίκη να γνωρίζει από κοντά την ιδιαίτερη διαδικασία παρασκευής του κανταϊφιού.

Η παρουσία του γνωστού σεφ αποτέλεσε μία ακόμη αναγνώριση για μια οικογενειακή επιχείρηση που είχε καταφέρει να διατηρήσει την αυθεντικότητα των προϊόντων της, παρά τις αλλαγές που έφερε ο χρόνος στην παραγωγή παραδοσιακών γλυκών.

πηγή: patris