Ο Κωνσταντέλιας, ο Κουλιεράκης, ο Τζόλης και τα άλλα παιδιά από τις ακαδημίες του ΠΑΟΚ που έγιναν «χρυσές» μεταγραφές

Η συμφωνία του ΠΑΟΚ με την Μπορούσια Ντόρτμουντ για τη μεταγραφή του Γιάννη Κωνσταντέλια δεν αποτελεί μόνο την ακριβότερη πώληση στην ιστορία του συλλόγου. Είναι και η μεγαλύτερη, μέχρι την επόμενη ενδεχομένως, απόδειξη της υπεραξίας που έχει δημιουργήσει ο Δικέφαλος του Βορρά επενδύοντας συστηματικά στις ακαδημίες του.

Η αποχώρηση του Κωνσταντέλια προκάλεσε τριγμούς και αντιδράσεις. Απόλυτα αναμενόμενο. Ο κόσμος του ΠΑΟΚ δεν έβλεπε στον 23χρονο μεσοεπιθετικό απλώς έναν πολύ καλό ποδοσφαιριστή. Έβλεπε το δικό του παιδί, το μεγαλύτερο ταλέντο που ανέδειξε ο σύλλογος εδώ και δεκαετίες, έναν παίκτη που έγινε σημείο αναφοράς και ίνδαλμα για μια ολόκληρη γενιά μικρών ΠΑΟΚτσήδων.

Από εκεί και πέρα, όμως, υπάρχει και η μεγαλύτερη εικόνα. Κι αυτή δείχνει ότι το 2026 ο ΠΑΟΚ βρίσκεται πολύ μακριά από το σημείο στο οποίο ήταν όταν ο Ιβάν Σαββίδης ανέλαβε την ΠΑΕ το καλοκαίρι του 2012.

Ασπρόμαυρες ακαδημίες από… χρυσάφι

Εδώ και 14 χρόνια επενδύονται περίπου 2,5 εκατομμύρια ευρώ ετησίως στις ακαδημίες. Δεν είναι ένα ποσό που δόθηκε μία φορά για να δημιουργηθεί μια εγκατάσταση ή να χρηματοδοτηθεί ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα. Είναι μια σταθερή επένδυση δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ σε βάθος χρόνου, με ανθρώπους, scouting, προπονητές, ομάδες, ταξίδια, τουρνουά και ολόκληρη παραγωγική διαδικασία. Και πλέον υπάρχουν αποτελέσματα που μπορούν να μετρηθούν.

Από τις 22 μεγαλύτερες πωλήσεις του ΠΑΟΚ επί εποχής Σαββίδη, οι επτά αφορούν παιδιά που βγήκαν από τις ακαδημίες του: Κωνσταντέλιας, Τζίμας, Κουλιεράκης, Τζόλης, Κουλούρης, Κούτσιας και Πέλκας. Μόνο αυτοί οι επτά έχουν αποφέρει στην ΠΑΕ 85,91 εκατομμύρια ευρώ. Και αφορά αποκλειστικά στις συγκεκριμένες μεταγραφές, χωρίς μικρότερες πωλήσεις, τροφεία, ποσοστά και άλλες συμφωνίες που αυξάνουν ακόμη περισσότερο το οικονομικό αποτύπωμα της παραγωγικής διαδικασίας.

Ουσιαστικά, ο ΠΑΟΚ δημιούργησε μέσα στα χρόνια μια μηχανή παραγωγής υπεραξίας.

Ο Κωνσταντέλιας είναι η κορυφαία περίπτωση. Όχι η μοναδική. Πριν από εκείνον είχε προηγηθεί ο Χρήστος Τζόλης, με τη μεταγραφή του στη Νόριτς να αποφέρει 11 εκατομμύρια ευρώ και επιπλέον 600.000 ευρώ αργότερα. Ο Κωνσταντίνος Κουλιεράκης έφυγε για τη Βόλφσμπουργκ έναντι 11,75 εκατομμυρίων, ενώ η υπόθεση του Στέφανου Τζίμα έφερε συνολικά 22,5 εκατομμύρια ευρώ στα ταμεία του ΠΑΟΚ.

Υπάρχει και η περίπτωση του Δημήτρη Γιαννούλη, διαφορετική αλλά εξίσου χαρακτηριστική της λογικής. Ο ΠΑΟΚ τον απέκτησε σε πολύ μικρή ηλικία από τον Βατανιακό αντί περίπου 20.000 ευρώ, τον ανέπτυξε ποδοσφαιρικά και η μετακίνησή του στη Νόριτς απέφερε συνολικά 8,5 εκατομμύρια ευρώ.

Η αξία αυτής της διαδικασίας, πάντως, δεν μπορεί να αποτιμηθεί αποκλειστικά από τις πωλήσεις.

Τα παιδιά των ακαδημιών έπαιξαν στην πρώτη ομάδα. Άλλα περισσότερο, άλλα λιγότερο. Ο ΠΑΟΚ τα χρησιμοποίησε την ίδια περίοδο κατά την οποία κατέκτησε δύο πρωταθλήματα και τέσσερα Κύπελλα, έκανε σημαντικές ευρωπαϊκές πορείες και έφτασε δύο φορές μέχρι τα προημιτελικά του Conference League. Παράλληλα, τα τμήματα υποδομής έχουν συγκεντρώσει 23 τίτλους, δημιουργώντας μία από τις ισχυρότερες παραγωγικές διαδικασίες του ελληνικού ποδοσφαίρου.

Άρα, το δίλημμα «τίτλοι ή ακαδημίες» στην περίπτωση του ΠΑΟΚ δεν επιβεβαιώθηκε στην πράξη. Η χρησιμοποίηση νεαρών ποδοσφαιριστών δεν εμπόδισε την πρώτη ομάδα να διεκδικεί και να κατακτά τίτλους. Αντίθετα, σε αρκετές περιπτώσεις αυτά τα παιδιά αποτέλεσαν κομμάτι της αγωνιστικής επιτυχίας και στη συνέχεια δημιούργησαν τεράστια οικονομική υπεραξία.

Από τη Θεσσαλονίκη στο Top-5

Υπάρχει και κάτι ακόμη που πριν από μερικά χρόνια θα έμοιαζε πολύ μακρινό.

Ο ΠΑΟΚ βλέπει πλέον τρία παιδιά που μεγάλωσαν ποδοσφαιρικά στις εγκαταστάσεις του να βρίσκονται σε τρία από τα κορυφαία πρωταθλήματα της Ευρώπης. Τον Τζόλη στην Premier League με την Άρσεναλ, τον Κωνσταντέλια στην Bundesliga και στο Champions League με την Ντόρτμουντ και τον Κουλιεράκη στη Serie A με τη Ρόμα.

Για μια ακαδημία αυτό αποτελεί διαφήμιση μεγαλύτερη ακόμη και από τα χρήματα των πωλήσεων. Ένα παιδί 12 ή 13 ετών και η οικογένειά του γνωρίζουν πλέον ότι στον ΠΑΟΚ υπάρχει ένας πραγματικός δρόμος που μπορεί να αρχίσει από τα τμήματα υποδομής, να περάσει από την Τούμπα και να καταλήξει στην Premier League, στην Bundesliga, στη Serie A και στο Champions League.

Αυτό ακριβώς είναι το κεφάλαιο που πρέπει να προστατεύσει ο ΠΑΟΚ την επόμενη ημέρα του Κωνσταντέλια.

Γιατί η πώληση ενός τέτοιου ποδοσφαιριστή δεν μπορεί να αποτελεί το τέλος της διαδικασίας. Πρέπει να χρηματοδοτεί την επόμενη. Να επιστρέφει ένα μέρος της υπεραξίας εκεί όπου δημιουργήθηκε και να κάνει ακόμη μεγαλύτερη την παραγωγική βάση του συλλόγου.

Ο Ιβάν Σαββίδης μπορεί να κρίνεται και να δέχεται κριτική για πολλές επιλογές του. Στο κομμάτι των ακαδημιών, όμως, οι αριθμοί είναι συγκεκριμένοι. Επένδυσε σταθερά και σε βάθος χρόνου. Εκατοντάδες παιδιά πέρασαν από την παραγωγική διαδικασία του ΠΑΟΚ, δεκάδες έφτασαν στο επαγγελματικό ποδόσφαιρο, αρκετά αγωνίστηκαν στην πρώτη ομάδα, άλλα στελέχωσαν συλλόγους της Super League και ορισμένα έφτασαν στο υψηλότερο επίπεδο της Ευρώπης.

Και το επόμενο βήμα μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερο.

Η δημιουργία του ιδιόκτητου προπονητικού κέντρου στη Θέρμη αλλάζει τις δυνατότητες του συλλόγου. Αν ο ΠΑΟΚ κατάφερε όλα τα παραπάνω χωρίς να διαθέτει επί τόσα χρόνια ένα ολοκληρωμένο, σύγχρονο και αποκλειστικά δικό του ποδοσφαιρικό κέντρο, το ερώτημα είναι τι μπορεί να πετύχει όταν αποκτήσει τις εγκαταστάσεις που αντιστοιχούν πλέον στο μέγεθος της επένδυσής του.

Εκεί βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη υπεραξία των 32 εκατομμυρίων του Κωνσταντέλια. Όχι μόνο στο ποσό που θα εμφανιστεί στα ταμεία της ΠΑΕ, αλλά στο μήνυμα που αφήνει πίσω του.

Ο ΠΑΟΚ βρήκε ένα μοντέλο που παράγει ποδοσφαιριστές, στελεχώνει την πρώτη ομάδα, δημιουργεί έσοδα και στέλνει δικά του παιδιά στα μεγαλύτερα πρωταθλήματα της Ευρώπης. Το ζητούμενο από εδώ και πέρα δεν είναι να βρει τον επόμενο Κωνσταντέλια. Τέτοιοι ποδοσφαιριστές δεν εμφανίζονται κατά παραγγελία.

Το ζητούμενο είναι να μεγαλώσει ακόμη περισσότερο τη δεξαμενή από την οποία μπορεί να προκύψει ο επόμενος Τζόλης, ο επόμενος Κουλιεράκης, ο επόμενος Τζίμας. Και κάποια στιγμή, ένας ακόμη Κωνσταντέλιας.