«Θέλεις να είσαι ο ταύρος ή ο ταυρομάχος;»: Πώς η Ισπανία έγινε η ισχυρότερη ποδοσφαιρική δύναμη στον κόσμο

Μετά από 104 αγώνες σε τρεις χώρες, σε διάστημα πέντε και κάτι εβδομάδων, η 23η διοργάνωση Μουντιάλ ολοκληρώθηκε με την Ισπανία να στέκεται στο υψηλότερο σκαλί του παγκόσμιου ποδοσφαιρικού βάθρου. Η κατάκτηση των Ισπανών, όσο κι αν ελάχιστοι το προέβλεπαν στην αρχή της διοργάνωσης, ήταν μια νίκη του ποδοσφαίρου καθώς από την αρχή μέχρι το τέλος έμειναν πιστοί στις αρχές που τους έχουν κάνει τα τελευταία 20 χρόνια την μεγαλύτερη ποδοσφαιρική δύναμη στον κόσμο. 

Ο τελικός του Νιού Τζέρσεϊ ήταν μονοδιάστατος σα να παίζει μόνο μια ομάδα. Η Ισπανία ολοκλήρωσε το παιχνίδι με δεκαπλάσιες τελικές προσπάθειες από την Αλμπισελέστε, η οποία έπρεπε να δεχθεί το γκολ από τον Φεράν Τόρες για να αποφασίσει να παίξει. Τα τελευταία λεπτά της παράτασης έμοιαζαν διαδικαστικά και οι παίκτες της Φούρια Ρόχα έδειχναν τόσο ήρεμοι σα να παίζουν έναν ακόμα απλό αγώνα.  Για μερικά λεπτά, κράτησαν την κατοχή της μπάλας σαν να ήταν μια άσκηση ρουτίνας σε προπόνηση, εξοργίζοντας τους αντιπάλους τους. Οι παίκτες της Αργεντινής έβλεπαν κόκκινο, με την οργή τους να αυξάνεται με κάθε πάσα. Από την μετάδοση περνούσαν οι κραυγές των Ισπανών στις εξέδρες: «Όλε! Όλε! Όλε!».

Ο αείμνηστος Σεζάρ Λουίς Μενοτί, ο προπονητής που οδήγησε την Αργεντινή στο πρώτο της Παγκόσμιο Κύπελλο το 1978, είχε δηλώσει το 2004 ότι το ισπανικό ποδόσφαιρο, έχοντας απογοητεύσει για τόσο καιρό στη διεθνή σκηνή, έπρεπε να «ξεχάσει την οργή του και να αποφασίσει αν θέλει να είναι ο ταυρομάχος ή ο ταύρος». Αυτό προκάλεσε αγανάκτηση στην Ισπανία εκείνη την εποχή, αλλά ο Μενοτί είχε δίκιο. Τα τελευταία 18 χρόνια, από τότε που η Ισπανία υιοθέτησε το ποδόσφαιρο με βάση την κατοχή της μπάλας όπως ποτέ άλλοτε, η Φούρια Ρόχα έχει κερδίσει τρεις φορές το Euro και τώρα δύο φορές το Παγκόσμιο Κύπελλο.

Πρόκειται για μια αξιοθαύμαστη σειρά επιτυχιών και, ενώ οι πρώτες πέντε εβδομάδες αυτού του Παγκοσμίου Κυπέλλου κυριαρχήθηκαν από τα κατορθώματα αστέρων όπως ο Κιλιάν Μπαπέ και ο Λιονέλ Μέσι, λίγοι θα αμφισβητούσαν ότι η Ισπανία, μετά από μια αργή εκκίνηση, έδειχνε πως είναι μια από τις κορυφαίες ομάδες. Νίκησε τη Γαλλία του Μπαπέ με 2-0 στον ημιτελικό και στη συνέχεια, μετά από 105 λεπτά ισορροπίας, ένα γκολ του Φερράν Τόρες έσπασε την ολοένα και πιο έντονη αντίσταση της Αργεντινής του Μέσι στον τελικό.

Ήταν ένας θρίαμβος του έξυπνου και ελεγχόμενου ποδοσφαίρου κατοχής της μπάλας και της ψυχραιμίας, σε αντίθεση με την επιθετικότητα και την έλλειψη επιθετικής φιλοδοξίας των αντιπάλων τους. Ο Αργεντινός μέσος Έντσο Φερνάντες αποβλήθηκε για δεύτερη κίτρινη κάρτα λίγο πριν το τέλος της κανονικής διάρκειας του αγώνα, ενώ οι άσχημες συμπεριφορές των Λεάντρο Παρέδες και Ναουέλ Μολίνα στο τέλος ήταν φυσικό επακόλουθο της εμφάνισης των Αργεντίνων στο χθεσινό ματς. 

Εθνική Ισπανίας: Μια ομάδα επιπέδου Champions League

Πολύ πριν γίνει επικεφαλής της παγκόσμιας ανάπτυξης του ποδοσφαίρου στη FIFA, ο πρώην προπονητής της Άρσεναλ Αρσέν Βενγκέρ είχε αρνητική άποψη για τις εθνικές ομάδας και το ποδόσφαιρο που παίζονταν στις διοργανώσεις αυτές παρομοιάζοντάς το με «γρήγορο φαγητό», σε αντίθεση με την υψηλή γαστρονομία που προσφέρουν οι καλύτερες ομάδες στο Champions League. Το επιχείρημα του Αλσατού ήταν πως υπάρχει λίγος χρόνος για προπόνηση και για να δουλέψει πάνω στο στυλ της ομάδας ένας προπονητής, οπότε γίνεται μια ενστικτώδης και πρόχειρη διαχείριση.

Μπορεί αυτό να μην είναι πολύ μακριά από την πραγματικότητα, αλλά αυτή η ομάδα της Ισπανίας, όπως και εκείνη που κυριάρχησε στο διεθνές ποδόσφαιρο στα τέλη της δεκαετίας του 2000 και στις αρχές της δεκαετίας του 2010, είναι μια ομάδα που αναδείχθηκε οργανικά, βασισμένη σε μια σαφή ταυτότητα και έναν τρόπο παιχνιδιού. Ενα σύνολο που θυμίζει την ελίτ του Champions League, ακόμα και αν δεν υπάρχει ένας λαμπερός αστέρας έτοιμος να κυριαρχήσει σε αυτό το επίπεδο. Το «αστέρι» της ομάδας, είναι ο τρόπος που αγωνίζεται.

Η Ισπανία από την πρώτη ημέρα του Παγκοσμίου ήταν μια ήρεμη, συγκρατημένη και μετρημένη ομάδα, χτισμένη πάνω σε στέρεες ποδοσφαιρικές αρχές. Μπορεί να σκόνταψε στον πρώτο της αγώνα, με ισοπαλία 0-0 με το Πράσινο Ακρωτήριο, αλλά στη συνέχεια βρήκε τον ρυθμό της και απέκτησε αυτοπεποίθηση και κυριαρχία και έκλεισε τη διοργάνωση δεχόμενη μόλις ένα γκολ σε οκτώ αγώνες.

Ο αρχηγός της Εθνικής Ισπανός, ο Ρόδρι της Μάντσεστερ Σίτι, κέρδισε το βραβείο του MVP του τουρνουά, επιστρέφοντας σχεδόν στην καλύτερη φόρμα του στο κέντρο του γηπέδου, σχεδόν δύο χρόνια μετά τη ρήξη του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου στο δεξί γόνατό του. Ο Πάου Κουμπάρσι κέρδισε τον συμπαίκτη του στη Μπαρτσελόνα, τον έφηβο Λαμίν Γιαμάλ, στο βραβείο του καλύτερου νεαρού παίκτη, μετά από άλλη μια εξαιρετική εμφάνιση δίπλα στον Λαπόρτ στην άμυνα. Οι πλάγιοι αμυντικοί Πέδρο Πόρο και Μαρκ Κουκουρέγια ξεχώρισαν και στις δύο πλευρές του γηπέδου. Οι Φαμπιάν Ρουίζ, Μικέλ Μερίνο, Πέδρι, Νίκο Γουίλιαμς, Μικέλ Ογιαρθάμπαλ και άλλοι συνέβαλαν σημαντικά στην πορεία της ομάδας, όπως και ο Τόρες, ο οποίος μπήκε ως αλλαγή και σκόραρε το γκολ που χάρισε τον τίτλο του Παγκοσμίου Κυπέλλου.

O Ντε Λα Φουέντε ήταν το «κλειδί» της Ισπανίας

Πάνω απ’ όλα όμως, το κλειδί για τους Ισπανούς βρίσκεται στη συλλογική προσπάθεια, σε αυτό που δεν είναι απλώς ένας συνεκτικός τρόπος παιχνιδιού στην εθνική ομάδα ανδρών, αλλά μια συντονισμένη προσέγγιση στην ανάπτυξη των παικτών και των προπονητών. Δύο από τους πιο επιτυχημένους προπονητές αυτής της εποχής, ο Πεπ Γκουαρδιόλα και ο Λουίς Ενρίκε, είναι Ισπανοί, όπως και οι προπονητές πέντε ομάδων της Premier League, μεταξύ των οποίων η πρωταθλήτρια Άρσεναλ (Μικέλ Αρτέτα), η νικήτρια του Europa League Άστον Βίλα (Ουνάι Εμερί), η Τσέλσι (Ξάβι Αλόνσο), η Φούλαμ (Άλβαρο Αρμπελόα) και η Λίβερπουλ (Αντόνι Ιραόλα).

«Ποτέ δεν φαντάστηκα κάτι τέτοιο», δήλωσε ο 65χρονος Λουίς ντε λα Φουέντε  στους δημοσιογράφους μετά τη νίκη της Ισπανίας. «Πάντα ήθελα απλώς να απολαμβάνω τις στιγμές που βίωνα (με τις ομάδες ανάπτυξης). Πάντα δούλευα και προπονούσα εκεί που ήθελα να είμαι. Αν εξετάσει κανείς αυτή τη διαδικασία, δεν θα μπορούσαμε να έχουμε πετύχει τίποτα σε αυτό το ταξίδι χωρίς αυτούς τους παίκτες και χωρίς τη γνώση του «ακατέργαστου υλικού» και του τρόπου με τον οποίο οι Ισπανοί παίκτες παίζουν και ανταγωνίζονται».

Με άλλα λόγια, το κλειδί από την πρώτη στιγμή ήταν οι σχέσεις που έχει χτίσει ο Ντε Λα Φουέντε με την πάροδο του χρόνου. Ο Ουνάι Σιμόν, ο Ρόδρι και ο Μερίνο ήταν όλοι στην αποστολή της Ισπανίας που οδήγησε στον τίτλο του EURO Κ19 το 2015. Ο Σιμόν, ο Μερίνο, ο Φαμπιάν Ρουίζ, ο Ντάνι Όλμο και ο Ογιαρθάμπαλ ήταν όλοι στην αποστολή που οδήγησε στον τίτλο του EURO Κ21 τέσσερα χρόνια αργότερα. Έτσι πρέπει να αναπτύσσονται οι εθνικές ομάδες. Στην πράξη, αυτό συμβαίνει πολύ σπάνια.

Πρέπει να τονιστεί πως η επιτυχία δεν ήταν μόνιμη για τους Ισπανούς. Υπήρξαν οδυνηρές εμπειρίες μάθησης μεταξύ της κατάκτησης του Euro 2012 υπό τον Βιθέντε ντελ Μπόσκε και της ανάκτησης αυτού του τίτλου 12 χρόνια αργότερα υπό τον Ντε λα Φουέντε. Ούτε η σημερινή ομάδα αποτελεί αντίγραφο της γενιάς που χτίστηκε γύρω από το μεσαίο άξονα της Μπαρτσελόνα με τους Σέρχιο Μπουσκέτς, Χάβι Ερνάντες και Αντρές Ινιέστα· αυτή εδώ μπορεί να φαίνεται λίγο πιο λειτουργική, μέχρι να φτάσει η εκκεντρική απειλή των Γουίλιαμς και ιδιαίτερα του Γιαμάλ στις πτέρυγες.

Η απόλυτη κυριαρχία

Τελικά, όμως, οι Ισπανοί κυριάρχησαν σε αυτόν τον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Στο τέλος των 90 λεπτών είχαν καταγράψει 66,2% της κατοχής της μπάλας και 15 σουτ έναντι του απόλυτου μηδέν της Αργεντινής. Η παράταση συνεχίστηκε στο ίδιο πνεύμα και, ενώ τους είχε καταλογιστεί ότι ήταν υπερβολικά προσηλωμένοι στο passing game στην ισοπαλία της φάσης των ομίλων εναντίον του Πράσινου Ακρωτηρίου (όπως ακριβώς και όταν αποκλείστηκαν από το προηγούμενο Παγκόσμιο Κύπελλο στα πέναλτι από το Μαρόκο, αφού είχαν το 77% της κατοχής), η υπομονή και η εμπιστοσύνη τους σε αυτό το στυλ διατηρήθηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια του υπόλοιπου τουρνουά.

Εν τέλει όμως το γκολ που βρήκε η Ισπανία δεν ήταν μέσω του χαρακτηριστικού passing game της, αλλά προέκυψε μετά από μια μεγάλη μπαλιά του Πέδρο Πόρο, μια έξυπνη και αποφασιστική κεφαλιά του Νίκο Ουίλιαμς στο δεύτερο δοκάρι και ένα εμφατικό τελείωμα από τον Φεράν Τόρες. 

Η Ισπανία δεν είναι μόνο η τρέχουσα πρωταθλήτρια Ευρώπης και του κόσμου, είναι η πρώτη χώρα που κατέχει ταυτόχρονα το Παγκόσμιο Κύπελλο ανδρών και γυναικών. Είναι οι εν ενεργεία πρωταθλητές Ευρώπης κάτω των 19 ετών, τόσο στους άνδρες, όσο και στις γυναίκες. Και όλα αυτά ενώ βλέπουμε έναν παίκτη με τόσο πρόωρο ταλέντο όπως ο Γιαμάλ να προωθείται με ταχείς ρυθμούς στην ανδρική εθνική ομάδα, έναν πρωταθλητή Ευρώπης και τώρα παγκόσμιο πρωταθλητή που μόλις συμπλήρωσε τα 19 του την περασμένη εβδομάδα.

Ο Γιαμάλ είναι το πρόσωπο αυτής της ισπανικής ομάδας, αυτός που θα κοσμεί τις διαφημιστικές πινακίδες για τα επόμενα χρόνια, αλλά η λέξη «ομάδα» υπερισχύει όλων των άλλων. Σε ένα Παγκόσμιο Κύπελλο που τόσο συχνά φωτίστηκε από τους μεγαλύτερους αστέρες του αθλήματος, τη δόξα κατέκτησε η ισχυρότερη ομάδα. Αυτό μας φέρνει πίσω στο μήνυμα που ο Ντε Λα Φουέντε είπε ότι έδωσε στους παίκτες του πριν από τον αγώνα. «Τους είπα: “Κύριοι, έχουμε ραντεβού με την ιστορία — και θέλουμε να είμαστε οι πρώτοι εκεί”», ανέφερε.