Στην Αίγυπτο ο Μητσοτάκης: Τετ α τετ με Σίσι και τριμερής με Κύπρο, η «γέφυρα» της Ελλάδας και όσα μπαίνουν στο τραπέζι

«Η εξωτερική πολιτική είναι πολύ πιο σύνθετη απ’ αυτό». Ο Κυριάκος Μητσοτάκης φτάνει στο Ελ Αλαμέιν έχοντας ήδη δώσει το στίγμα για το πώς βλέπει η Αθήνα τις ανακατατάξεις στην περιοχή: με αυτοπεποίθηση για τις σχέσεις που έχει χτίσει από τη Βόρεια Αφρική μέχρι τον Κόλπο και χωρίς να βλέπει κάθε νέα προσέγγιση μεταξύ τρίτων χωρών ως απειλή για τα ελληνικά συμφέροντα.

Και το πρόγραμμα έχει πολιτικό βάρος. Πρώτα το τετ α τετ με τον Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι και αμέσως μετά η άτυπη τριμερής με τον Νίκο Χριστοδουλίδη, σε μια περίοδο συγκρούσεων και ανακατατάξεων που κάνει ακόμη σημαντικότερες τις σταθερές σχέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο Πρωθυπουργός μίλησε πριν από το ταξίδι για ένα «εξαιρετικά πυκνό πλέγμα σχέσεων» που έχει αναπτύξει η Ελλάδα στη Βόρεια Αφρική, στη Μέση Ανατολή και στις χώρες του Κόλπου. Σχέσεις οι οποίες, όπως τόνισε, έχουν οικοδομηθεί σε μεγάλο βαθμό μέσα από την προσωπική εμπιστοσύνη με τις ηγεσίες των χωρών αυτών.

Και περιέγραψε τον ρόλο που μπορεί να παίξει πλέον η Ελλάδα: «γέφυρα» μεταξύ της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής και των χωρών του Κόλπου.

Σε αυτό το περιβάλλον εντάσσεται και η Συμφωνία της Μέκκας. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είπε ότι πρόκειται για μια εξέλιξη που «αξίζει να παρακολουθήσουμε», ξεκαθαρίζοντας όμως ότι «δεν αλλάζει την κεντρική προτεραιότητα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής».

Για την πιθανή προσέγγιση Σαουδικής Αραβίας–Τουρκίας ήταν ακόμη πιο σαφής: «Δεν σημαίνει ότι, επειδή η συμφωνία της Μέκκας μπορεί να έφερε πιο κοντά, ενδεχομένως, τη Σαουδική Αραβία με την Τουρκία, ότι αυτόματα εμείς παίρνουμε αποστάσεις. Η εξωτερική πολιτική είναι πολύ πιο σύνθετη απ’ αυτό».

Η συνέχεια θα δοθεί σύντομα και στο Ριάντ. Ο Πρωθυπουργός έχει ήδη προαναγγείλει επίσκεψη στη Σαουδική Αραβία, με στόχο την επαναβεβαίωση της στρατηγικής σχέσης των δύο χωρών.

Το Κάιρο ποντάρει στην Αθήνα

Πριν από την τριμερή προηγείται το τετ α τετ Κυριάκου Μητσοτάκη–Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι. Στην ατζέντα βρίσκονται οι διμερείς σχέσεις και οι περιφερειακές εξελίξεις, με τη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας–Αιγύπτου να αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία στη σημερινή συγκυρία.

Ενδιαφέρον έχει και η εικόνα από το Κάιρο. Τα αιγυπτιακά μέσα μιλούν για στρατηγική συνεργασία με την Ελλάδα και στενό συντονισμό για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο Πρωθυπουργός έδωσε τρεις διαστάσεις στη σχέση με την Αίγυπτο: «γεωπολιτική, στρατιωτική, αλλά και ενεργειακή».

Και πλέον το ενδιαφέρον στρέφεται και στο πώς αυτή η σχέση μπορεί να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερο οικονομικό περιεχόμενο.

Το επόμενο βήμα

Στην άτυπη τριμερή αναμένεται να επιβεβαιωθεί η σημασία του σχήματος Ελλάδας–Κύπρου–Αιγύπτου. Η συζήτηση, όμως, δεν θα μείνει εκεί. Επενδύσεις, ενέργεια και συνδεσιμότητα είναι τα τρία πεδία στα οποία οι τρεις χώρες θέλουν η συνεργασία τους να μετουσιωθεί σε συγκεκριμένα εγχειρήματα.

Στο τραπέζι θα βρεθούν και οι περιφερειακές εξελίξεις, μεταξύ των οποίων η Συμφωνία της Μέκκας. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης έχει ήδη επιβεβαιώσει ότι θα συζητηθεί.

Και εδώ υπάρχει μία πληροφορία από την αιγυπτιακή πλευρά που έχει τη δική της σημασία: το Κάιρο γνώριζε εξαρχής τη συμφωνία και τώρα τη μελετά θεσμικά, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη ευρύτερη συζήτηση για την περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφαλείας.

Αρμόδιες πηγές εφιστούν, πάντως, την προσοχή σε μία κρίσιμη παράμετρο: δεν υπάρχουν δύο αντίπαλα στρατόπεδα. Η Αίγυπτος εξετάζει τις εξελίξεις και την ίδια ώρα επενδύει στη στρατηγική συνεργασία με Ελλάδα και Κύπρο. Και η Αθήνα διατηρεί ισχυρές σχέσεις σε ολόκληρη την περιοχή.

Ο ίδιος ο Πρωθυπουργός έδωσε τον χάρτη: Λίβανος, Ιορδανία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κατάρ, Σαουδική Αραβία και Αίγυπτος. Σχέσεις με «στρατηγικό βάθος», οι οποίες, όπως είπε, «μας ενισχύουν γεωπολιτικά, μας ενισχύουν αμυντικά, φέρνουν σημαντικότατες επενδύσεις».

Τα projects

Και εδώ βρίσκεται το καθαρά οικονομικό ενδιαφέρον της επίσκεψης.

Το GREGY, η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Αιγύπτου, είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Το έργο σχεδιάζεται να μεταφέρει πράσινη ηλεκτρική ενέργεια από την Αίγυπτο μέσω της Ελλάδας στην Ευρώπη και έχει σαφή ευρωπαϊκή διάσταση.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης το χαρακτήρισε πριν από το ταξίδι «εξαιρετικά κρίσιμο και σημαντικό έργο».

Το GREGY δεν είναι όμως μόνο του. Επενδύσεις, ενέργεια και συνδεσιμότητα είναι ακριβώς οι τομείς στους οποίους Αθήνα, Κάιρο και Λευκωσία θέλουν πλέον να μετρήσουν συγκεκριμένο αποτέλεσμα.

Αυτό είναι και το στοίχημα του Ελ Αλαμέιν: να επιβεβαιωθούν οι σταθερές σχέσεις σε μια περίοδο μεγάλων ανακατατάξεων και, ταυτόχρονα, να αποκτήσουν ακόμη μεγαλύτερο οικονομικό αποτύπωμα. Για την Αθήνα, είναι η πρακτική εφαρμογή του ρόλου που περιέγραψε ο Πρωθυπουργός: η Ελλάδα ως «γέφυρα» ανάμεσα στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο.