Ένα νέο κεφάλαιο στον σχεδιασμό για την ασφάλεια των δημόσιων
πανεπιστημίων επιχειρεί να ανοίξει το
υπουργείο Παιδείας, με την προκήρυξη διεθνούς διαγωνισμού προϋπολογισμού σχεδόν 25 εκατ. ευρώ, έως το τέλος Δεκεμβρίου 2026. Στόχος είναι η εγκατάσταση σύγχρονων συστημάτων προστασίας σε πέντε πανεπιστημιακά ιδρύματα της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και της Πάτρας, με τις παρεμβάσεις να προγραμματίζονται για το 2027.
Η εξαγγελία της υπουργού Παιδείας,
Σοφίας Ζαχαράκη, σε τηλεοπτική συνέντευξή της στο OPEN, έρχεται
στον απόηχο των πρόσφατων βίαιων περιστατικών στην Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου και επαναφέρει το φλέγον ζήτημα της ασφάλειας στα πανεπιστήμια. «Η βία δεν έχει θέση στα πανεπιστήμιά μας», ήταν το σαφές μήνυμα της υπουργού, η οποία υπογράμμισε ότι δεν μπορεί η παραβατικότητα να επισκιάζει το εκπαιδευτικό, ερευνητικό και ακαδημαϊκό έργο που παράγεται καθημερινά στα ιδρύματα.
Αναφερόμενη στην προηγούμενη προσπάθεια δημιουργίας πανεπιστημιακής αστυνομίας, η κ. Ζαχαράκη αναγνώρισε, ότι το συγκεκριμένο εγχείρημα δεν λειτούργησε όπως είχε αρχικά σχεδιαστεί, επισημαίνοντας ουσιαστικά την ανάγκη αναζήτησης διαφορετικών και περισσότερο εφαρμόσιμων λύσεων. Όπως σημείωσε, η αντιμετώπιση της βίας στους πανεπιστημιακούς χώρους δεν μπορεί να εξαντλείται σε εξαγγελίες, αλλά απαιτεί συγκεκριμένες υποδομές, επιχειρησιακό σχεδιασμό και
συνεργασία των αρμόδιων φορέων.
Το νέο σχέδιο προβλέπει συστήματα ελεγχόμενης πρόσβασης, ηλεκτρονικά μέσα επιτήρησης και πρόσθετες παρεμβάσεις στη φύλαξη των εγκαταστάσεων. Ο σχεδιασμός εκπονείται σε συνεργασία με το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και το Κέντρο Μελετών Ασφάλειας (ΚΕΜΕΑ).
Παράλληλα, το υπουργείο έχει προχωρήσει στην επικαιροποίηση των κατευθύνσεων για τα σχέδια ασφάλειας των 24 πανεπιστημίων της χώρας. Τα Ιδρύματα καλούνται να ενσωματώσουν κοινές προδιαγραφές, οι οποίες δεν αφορούν μόνο την πρόληψη και αντιμετώπιση περιστατικών βίας, αλλά και τη διαχείριση έκτακτων καταστάσεων, καθώς και την ασφαλή εκκένωση των πανεπιστημιακών εγκαταστάσεων. Το κρίσιμο στοίχημα, ωστόσο, θα είναι η εφαρμογή του σχεδιασμού στην πράξη. Ποια
συστήματα θα εγκατασταθούν σε κάθε ίδρυμα, πώς θα λειτουργούν οι μηχανισμοί ελεγχόμενης πρόσβασης και ποιος θα έχει την επιχειρησιακή ευθύνη.
Πέντε πανεπιστήμια, 25 εκατ. ευρώ και ο ρόλος των πρυτανικών αρχών
Ο διεθνής διαγωνισμός αφορά πέντε πανεπιστήμια σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα, τα οποία έχουν καταγραφεί ως Ιδρύματα με αυξημένες ανάγκες ασφάλειας. Αν και δεν έγινε αναλυτική κατανομή του προϋπολογισμού ανά πανεπιστήμιο, ούτε εξειδίκευση των επιμέρους τεχνικών παρεμβάσεων, που θα πραγματοποιηθούν σε κάθε εγκατάσταση, η κ.Ζαχαράκη εστίασε στο πως πρόκειται για μία νέα πρωτοβουλία που θα σηματοδοτήσει τη μετάβαση από αποσπασματικές λύσεις σε ένα περισσότερο οργανωμένο σύστημα προστασίας, με κοινές τεχνικές προδιαγραφές και συγκεκριμένες διαδικασίες. Από
την πλευρά τους, οι πρυτανικές αρχές, καλούνται να διαχειριστούν την ασφάλεια μεγάλων και συχνά πολυδιάσπαρτων πανεπιστημιουπόλεων, με διαφορετικές ανάγκες και ιδιαιτερότητες.
Η υπουργός έδωσε έμφαση και στην προστασία των πανεπιστημιακών που δέχονται απειλές ή υφίστανται εκφοβισμό, υπογραμμίζοντας ότι η Πολιτεία οφείλει να στηρίζει έμπρακτα τις διοικήσεις των ΑΕΙ στην εφαρμογή της νομοθεσίας.
Το Νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο
Η υπουργός προανήγγειλε την έναρξη, μέσα στην εβδομάδα, δημόσιας ψηφιακής διαβούλευσης για το σχολείο και το περιεχόμενο της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, στο πλαίσιο σχεδιασμού του Εθνικού Απολυτηρίου και της διαμόρφωσης του πλαισίου του Νέου Λυκείου. Στη διαδικασία αναμένεται να συμμετάσχουν μαθητές, εκπαιδευτικοί και γονείς, με στόχο η συζήτηση να μην περιοριστεί αποκλειστικά στον τρόπο εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, αλλά να επεκταθεί στο τι μαθαίνουν οι μαθητές, πώς αξιολογούνται και ποιες δεξιότητες αποκτούν. Η κ. Ζαχαράκη υπογράμμισε ότι δεν έχουν ληφθεί
οριστικές αποφάσεις ούτε για τη μορφή του νέου συστήματος ούτε για το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής του. Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι οι αλλαγές δεν αφορούν τους σημερινούς μαθητές του Λυκείου και των τελευταίων τάξεων του Γυμνασίου.
Η ανεξάρτητη Εθνική Επιτροπή που επεξεργάζεται τις προτάσεις έχει ήδη πραγματοποιήσει περισσότερες από 55 συνεδριάσεις και προετοιμάζει το πόρισμά της, στο οποίο θα αποτυπωθούν εναλλακτικά σενάρια για το νέο σύστημα. Το σημείο, στο οποίο εστιάζει είναι η αναζήτηση ενός δικαιότερου μοντέλου αξιολόγησης, το οποίο θα αποτυπώνει συνολικότερα την εκπαιδευτική πορεία του μαθητή και δεν θα εξαρτά το μέλλον του αποκλειστικά από την επίδοση σε μία τρίωρη εξέταση. Ωστόσο, η υπουργός έθεσε ως βασικές προϋποθέσεις την αξιοπιστία, την αντικειμενικότητα, τη γεωγραφική ισότητα ευκαιριών και, κυρίως, τη σταθερότητα του συστήματος, ώστε να μη μεταβάλλεται με κάθε αλλαγή πολιτικής ηγεσίας.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η πιλοτική παροχή δωρεάν πιστοποίησης γλωσσικής επάρκειας και ψηφιακών δεξιοτήτων σε μαθητές της Γ ́ Γυμνασίου.
Αναπληρωτές: Έως τις 17 Νοεμβρίου η Γ ́ φάση προσλήψεων
Στο μέτωπο της στελέχωσης των σχολείων, η υπουργός ανακοίνωσε ότι η Γ ́ φάση προσλήψεων αναπληρωτών θα πραγματοποιηθεί το αργότερο έως τις 17 Νοεμβρίου.
Μέχρι σήμερα έχουν προσληφθεί περίπου 40.000 αναπληρωτές, ωστόσο εξακολουθούν να καταγράφονται κενά σε σχολικές μονάδες της χώρας. Οι ανάγκες επικαιροποιούνται από τις Περιφερειακές Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, ενώ προτεραιότητα δίνεται στα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα, στα δημοτικά σχολεία, στα νηπιαγωγεία και στην ομαλή λειτουργία των ολοήμερων
προγραμμάτων.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην παράλληλη στήριξη, στους σχολικούς νοσηλευτές και στους ψυχολόγους, δηλαδή σε ειδικότητες που αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία για τη λειτουργία του σύγχρονου σχολείου. Ενδεικτικά, σύμφωνα με την υπουργό, οι σχολικοί νοσηλευτές αναμένεται να φτάσουν φέτος τους 3.500, έναντι περίπου 1.200 το 2019.
Οι έλεγχοι στα σχολικά κτήρια και το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου»
Αναφορικά με την ασφάλεια των σχολικών υποδομών, με αφορμή τα προβλήματα που αναδείχθηκαν στο σχολικό συγκρότημα της Γκράβας, η υπουργός ανέφερε ότι από τους ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν, μεταξύ άλλων με τη συμμετοχή του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, δεν διαπιστώθηκε διαρροή αερίου, εντοπίστηκαν ωστόσο τεχνικές εκκρεμότητες που απαιτούν παρεμβάσεις από τον Δήμο Αθηναίων.
Επανέφερε, παράλληλα, την ανάγκη συνολικού ελέγχου των σχολικών εγκαταστάσεων, με έμφαση στη στατική επάρκεια, την πυροπροστασία και την ασφάλεια των ηλεκτρομηχανολογικών συστημάτων. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε στους ελέγχους που πραγματοποιούνται σε συνεργασία με το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, καθώς και στο πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου», το οποίο έχει ως στόχο την ανακαίνιση 2.000 σχολικών μονάδων.
Το μήνυμα της υπουργού ήταν ότι η αναβάθμιση των σχολικών κτιρίων δεν μπορεί να περιορίζεται σε αισθητικές και λειτουργικές παρεμβάσεις, αλλά πρέπει να συνοδεύεται από ουσιαστικούς ελέγχους ασφαλείας.
Το στεγαστικό πρόβλημα των εκπαιδευτικών
Τέλος, η κ. Ζαχαράκη αναφέρθηκε στο στεγαστικό πρόβλημα των εκπαιδευτικών που υπηρετούν μακριά από τον τόπο μόνιμης κατοικίας τους, ιδιαίτερα σε νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές. Υπενθύμισε τη διπλή επιστροφή ενοικίου για τους δικαιούχους εκπαιδευτικούς, που υπηρετούν εκτός του τόπου κατοικίας τους, αναγνωρίζοντας ότι το αυξημένο κόστος στέγασης αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για την κάλυψη των εκπαιδευτικών αναγκών.
Παράλληλα, ανέδειξε την ανάγκη εξεύρεσης μονιμότερων λύσεων μέσα από τη συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Στο τραπέζι βρίσκεται η αξιοποίηση και ανακατασκευή διαθέσιμων δημοτικών κτηρίων, προκειμένου να δημιουργηθούν κατοικίες χαμηλού κόστους για τους εκπαιδευτικούς.
