Δεν βρέθηκε διαρροή στη Γκράβα αλλά η πραγματογνωμοσύνη αποκαλύπτει κενά στις εγκαταστάσεις φυσικού αερίου, όλο το πόρισμα του ΤΕΕ για το σχολικό συγκρότημα

Χωρίς να εντοπίζει ενεργή διαρροή φυσικού αερίου, αλλά με μια σειρά από σημαντικές ελλείψεις και αποκλίσεις στις εγκαταστάσεις ασφαλείας, ολοκληρώθηκε η πραγματογνωμοσύνη για το σχολικό συγκρότημα της Γκράβας από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας.

Οι δοκιμές αντοχής και στεγανότητας στα δύο δίκτυα ήταν επιτυχείς, ωστόσο ο έλεγχος αποκάλυψε, μεταξύ άλλων, σύστημα ανίχνευσης αερίου που δεν λειτούργησε στο 40ό Γυμνάσιο, μη λειτουργική και μη προσβάσιμες διατάξεις αποκοπής στο κεντρικό λεβητοστάσιο, αποκλίσεις των εγκαταστάσεων από τις μελέτες και μία συγκόλληση που δεν πληρούσε τις ελάχιστες απαιτήσεις και πρέπει να αντικατασταθεί. Την ίδια στιγμή, η έκθεση δεν προσδιορίζει την πηγή της οσμής που προκάλεσε την κινητοποίηση στο σχολικό συγκρότημα, αφήνοντας αναπάντητο το αρχικό ερώτημα της υπόθεσης.

Η έκθεση πραγματογνωμοσύνης, με ημερομηνία 20 Οκτωβρίου, συντάχθηκε μετά από αίτημα της Γενικής Γραμματείας Πρωτοβάθμιας, Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και Ειδικής Αγωγής προς το ΤΕΕ, με αντικείμενο τον τεχνικό έλεγχο και την εκτίμηση επικινδυνότητας λόγω πιθανής διαρροής φυσικού αερίου. Η εντολή προς τον ανεξάρτητο πραγματογνώμονα ήταν να διερευνήσει την πιθανή εστία και τα αίτια της διαρροής, να ελέγξει τη στεγανότητα και την ασφάλεια των εγκαταστάσεων και να υποδείξει τις αναγκαίες άμεσες και μακροπρόθεσμες διορθωτικές παρεμβάσεις.

Στο μικροσκόπιο μπήκαν οι δύο εγκαταστάσεις φυσικού αερίου της Γκράβας και συγκεκριμένα, εκείνη του 40ού Γυμνασίου στην οδό Ραΐση, με πίεση λειτουργίας 23 mbar, και η εγκατάσταση του κεντρικού λεβητοστασίου στην οδό Γεωργίου Χατζηδάκη, με πίεση 300 mbar.

Η πρώτη αυτοψία έγινε στις 13 Οκτωβρίου, παρουσία εκπροσώπων του υπουργείου Παιδείας, του Δήμου Αθηναίων, της ΚΤΥΠ και τεχνικών συμβούλων του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων, ενώ οι έλεγχοι των δύο εγκαταστάσεων πραγματοποιήθηκαν από τις 17 έως τις 19 Οκτωβρίου.

Ήδη από την εξέταση των φακέλων προέκυψαν σοβαρά ζητήματα: Η μελέτη που είχε αρχικά προσκομιστεί για το 40ό Γυμνάσιο δεν ήταν πλήρης, ενώ εκείνη που αφορούσε το κεντρικό λεβητοστάσιο δεν έφερε έγκριση του διαχειριστή του δικτύου φυσικού αερίου. Για τον λόγο αυτό ζητήθηκε ο πλήρης φάκελος των μελετών. Για την εγκατάσταση του 40ού Γυμνασίου η εγκεκριμένη μελέτη παραλήφθηκε στη συνέχεια από την εταιρεία φυσικού αερίου EΝΑΟΝ, ενώ για το κεντρικό λεβητοστάσιο η αντιπαραβολή έγινε με τη μελέτη που είχε αποστείλει ο Δήμος, καθώς μέχρι τη σύνταξη της έκθεσης ο διαχειριστής δεν είχε ανταποκριθεί στο σχετικό αίτημα του πραγματογνώμονα.

Ο ανιχνευτής που δεν λειτούργησε

Στο 40ό Γυμνάσιο η δοκιμή αντοχής και στεγανότητας του δικτύου ολοκληρώθηκε με αποδεκτά αποτελέσματα. Διαφορετική ήταν όμως η εικόνα όταν εξετάστηκε το σύστημα ανίχνευσης διαρροής φυσικού αερίου. Το σύστημα αποτελείται από ανιχνευτή συνδεδεμένο με ηλεκτροβάνα αποκοπής και δοκιμάστηκε με φιάλη μεθανίου περιεκτικότητας 2,5%. Σύμφωνα με την πραγματογνωμοσύνη, το σύστημα δεν λειτούργησε κατά τη διάρκεια της δοκιμής.

Ο έλεγχος ανέδειξε και αποκλίσεις μεταξύ της εγκεκριμένης μελέτης και της εγκατάστασης όπως έχει κατασκευαστεί. Τμήμα μετά την ηλεκτροβάνα, το οποίο στη μελέτη προβλέπεται να βρίσκεται εντός εδάφους με συγκολλητές συνδέσεις, έχει στην πραγματικότητα τοποθετηθεί σε ανοικτό φρεάτιο, με σύνδεση σπειρώματος και χωρίς την απαιτούμενη αντιδιαβρωτική προστασία.

Παράλληλα, η κεντρική αποφρακτική διάταξη πριν από την είσοδο στο λεβητοστάσιο δεν βρίσκεται σε προσβάσιμο ύψος, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η άμεση αποκοπή της παροχής εφόσον χρειαστεί, ενώ δεν έχει τοποθετηθεί αποφρακτική διάταξη στην έξοδο του μετρητή.

Στον ίδιο χώρο διαπιστώθηκαν ανοίγματα, πλάτους περίπου όσο το λεβητοστάσιο, τα οποία οδηγούν προς τον υπόγειο χώρο του κτιρίου και μέσα από τα οποία διέρχονται οι σωληνώσεις διανομής θέρμανσης. Η πόρτα του λεβητοστασίου δεν είναι πυράντοχη και φέρει επίσης ανοίγματα.

Για την εγκατάσταση του 40ού Γυμνασίου η πραγματογνωμοσύνη ζητά, μεταξύ άλλων, την αντικατάσταση της πόρτας με πυράντοχη, το κλείσιμο των ανοιγμάτων προς τους υπόγειους χώρους, τη μεταφορά της κεντρικής αποφρακτικής διάταξης σε προσβάσιμη θέση ή την εγκατάσταση μπουτόν αποκοπής, την αντιδιαβρωτική προστασία του αγωγού και, κυρίως, την αντικατάσταση του ανιχνευτή και τον έλεγχο της λειτουργικότητας της ηλεκτροβάνας αποκοπής.

Βάνα χωρίς χειρολαβή στο κεντρικό λεβητοστάσιο

Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στο κεντρικό λεβητοστάσιο: Το δίκτυο πέρασε τις δοκιμές αντοχής και στεγανότητας, αλλά η αυτοψία αποκάλυψε σειρά άλλων ζητημάτων. Στο βασικό τμήμα της εγκατάστασης πραγματοποιήθηκε μάλιστα συνδυασμένη δοκιμή με άζωτο σε πίεση 2 bar για διάστημα μεγαλύτερο των 24 ωρών.

Η αντιπαραβολή με τη μελέτη έδειξε ότι τμήμα του δικτύου που εμφανίζεται ως υπόγειο και κατασκευασμένο από σωλήνα πολυαιθυλενίου έχει στην πραγματικότητα τοποθετηθεί εξωτερικά, με στήριξη σε τοιχίο, και αποτελείται από χαλυβδοσωλήνα.

Σημαντικότερο είναι το εύρημα στις διατάξεις άμεσης διακοπής του αερίου. Η κεντρική αποφρακτική διάταξη μετά τον σταθμό μέτρησης-ρύθμισης δεν είχε χειρολαβή, με αποτέλεσμα να μην είναι λειτουργική. Επιπλέον, οι αποφρακτικές διατάξεις πριν και μετά την είσοδο στο λεβητοστάσιο βρίσκονταν σε μη προσβάσιμο ύψος και στην είσοδο δεν υπήρχε μπουτόν αποκοπής.

Η έκθεση καταγράφει επίσης ότι, λόγω οικοδομικών εργασιών που πραγματοποιούνταν στο σχολείο, είχαν επικαθίσει υπολείμματα οικοδομικών υλικών πάνω στον αγωγό φυσικού αερίου, ενώ είχε αφαιρεθεί η στήριξη των αγωγών της ανακουφιστικής βαλβίδας των τριών λεβήτων.

Στο κεντρικό λεβητοστάσιο δεν κατέστη δυνατό να ελεγχθεί το σύστημα ανίχνευσης αερίου, καθώς ήταν εκτός λειτουργίας λόγω των εργασιών αναβάθμισης του συστήματος πυρανίχνευσης που βρίσκονταν σε εξέλιξη τις ημέρες της αυτοψίας.

Η πραγματογνωμοσύνη καταγράφει ακόμη ότι στον χώρο των λεβήτων υπάρχει ηλεκτρολογική εγκατάσταση χαμηλής και μέσης τάσης χωρίς διαχωρισμό και ζητά τον διαχωρισμό του λεβητοστασίου τόσο από τις άλλες ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις όσο και από τον διάδρομο σωληνώσεων.

Στον χώρο των λεβήτων και, σύμφωνα με τα πολεοδομικά σχέδια που εξέτασε ο πραγματογνώμονας, εκτείνεται σε όλο το εύρος του συγκροτήματος. Ο διάδρομος διαχωρίζεται από το λεβητοστάσιο με μη στεγανές θύρες.

Στον συγκεκριμένο χώρο πραγματοποιήθηκε έλεγχος με ανιχνευτή φυσικού αερίου, χωρίς να καταγραφεί ανιχνεύσιμη ένδειξη αερίου. Ο πραγματογνώμονας διαπίστωσε ότι ο διάδρομος ήταν καλά αεριζόμενος και ότι είχαν πραγματοποιηθεί σχετικά πρόσφατα εργασίες για τη διάνοιξη μεγαλύτερων ανοιγμάτων αερισμού, τα οποία καταλήγουν στα προαύλια του συγκροτήματος.

Μία στις επτά συγκολλήσεις δεν πέρασε τον έλεγχο

Ένα ακόμη εύρημα προέκυψε στις 19 Οκτωβρίου από τον δειγματοληπτικό μη καταστροφικό έλεγχο των συγκολλήσεων με υπερήχους. Ελέγχθηκαν επτά συγκολλητές συνδέσεις και μία από αυτές δεν κάλυπτε τις ελάχιστες απαιτήσεις των κριτηρίων αποδοχής του εφαρμοζόμενου κώδικα.

Η έκθεση είναι σαφής ότι η ατέλεια αυτή δεν αποτελεί απόδειξη ότι από το συγκεκριμένο σημείο υπήρξε διαρροή, κάτι που, όπως σημειώνει, επιβεβαιώνεται και από την επιτυχή πνευματική δοκιμή. Τη χαρακτηρίζει όμως σημείο της εγκατάστασης με «αυξημένη πιθανότητα αστοχίας στο μέλλον».

Γι’ αυτό και η σύσταση δεν περιορίζεται στην αντικατάσταση της συγκεκριμένης συγκόλλησης. Η πραγματογνωμοσύνη ζητά να πραγματοποιηθεί έλεγχος του συνόλου των συγκολλητών συνδέσεων της εγκατάστασης.

Τι ζητά να γίνει η πραγματογνωμοσύνη

Το πόρισμα καταλήγει ότι οι δοκιμές αντοχής και στεγανότητας των δύο εσωτερικών εγκαταστάσεων ήταν επιτυχείς, χωρίς ενδείξεις διαρροής, ενώ ούτε στον διάδρομο σωληνώσεων εντοπίστηκε ανιχνεύσιμη παρουσία φυσικού αερίου. Διαπιστώνει όμως ταυτόχρονα αποκλίσεις ανάμεσα στις μελέτες που τέθηκαν στη διάθεση του πραγματογνώμονα και στην υφιστάμενη κατάσταση των εγκαταστάσεων, οι οποίες, όπως αναφέρει, χρήζουν αναθεώρησης.

Στο κεντρικό λεβητοστάσιο ζητείται, μεταξύ άλλων, να εγκατασταθεί μπουτόν αποκοπής έξω από την πόρτα, όλες οι κεντρικές αποφρακτικές διατάξεις να είναι προσβάσιμες και άμεσα λειτουργικές, να αντικατασταθεί η προβληματική συγκόλληση και να ελεγχθούν όλες οι υπόλοιπες, να τοποθετηθούν σωστά οι ανιχνευτές και να ελεγχθεί η συνεργασία τους με την ηλεκτροβάνα. Προβλέπονται ακόμη η απομάκρυνση των οικοδομικών υλικών από τους αγωγούς, η αποκατάσταση της αντιδιαβρωτικής προστασίας και η επανατοποθέτηση των αγωγών των ανακουφιστικών βαλβίδων.

Ο Δούκας καλεί Ζαχαράκη και Στασινό στο Δημοτικό Συμβούλιο

Στο μεταξύ την παρουσία της υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη και του προέδρου του ΤΕΕ Γιώργου Στασινού στη σημερινή συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου της Αθήνας ζητά ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας, μετά τη δημοσιοποίηση του πορίσματος για το σχολικό συγκρότημα της Γκράβας.

Με επιστολή του προς την υπουργό και τον πρόεδρο του ΤΕΕ, ο κ. Δούκας ζητά να παραστούν στη συνεδρίαση που πραγματοποιείται σήμερα, Τετάρτη 21 Οκτωβρίου, στις 15:00, προκειμένου να γίνει ουσιαστική συζήτηση για τα ευρήματα της πραγματογνωμοσύνης και να ληφθούν οι αναγκαίες αποφάσεις.

Όπως αναφέρει μετά την ολοκλήρωση του πορίσματος για το σχολικό συγκρότημα της Γκράβας, επιβάλλεται να υπάρξει ένας ουσιαστικός διάλογος στο Δημοτικό Συμβούλιο της Αθήνας.

Ο δήμαρχος χαρακτηρίζει απαραίτητη την παρουσία της υπουργού Παιδείας και του προέδρου του ΤΕΕ, συνδέοντάς την με τις αποφάσεις που πρέπει να ληφθούν για την επόμενη ημέρα στο σχολικό συγκρότημα. «Τα θέματα της ασφάλειας των μαθητών απαιτούν σοβαρότητα και άμεσες ενέργειες», επισημαίνει.

Σύμφωνα με πληροφορίες, πάντως, ο πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός δεν θα παραστεί στη σημερινή συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου.