Πολεμικό Ναυτικό: Ηρθε ο «Πυρπολητής» και άλλα 9 θαλάσσια drones

Μια εξέλιξη που θα φάνταζε απροσδόκητη μόλις λίγα χρόνια πριν συνόδευσε τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων του Πολεμικού Ναυτικού, που πραγματοποιήθηκαν στις αρχές της εβδομάδας από τον υπουργό Εθνικής Αμυνας Νίκο Δένδια.

Κι αυτό γιατί πλάι στην κορδέλα των εγκαινίων πρόβαλλε για πρώτη φορά ο «Πυρπολητής», το ελληνικής κατασκευής μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας, σημαίνοντας την πλήρη μετάβαση του Πολεμικού Ναυτικού στην υβριδική εποχή.


Ωστόσο, το νέο Κέντρο δεν συνιστά παρά μόνο μία πτυχή του «Νέου Ναυτικού». Συγκεκριμένα, εντάσσεται μαζί με το Κέντρο Καινοτομίας και τη Διοίκηση Μη Επανδρωμένων Οχημάτων στον συνολικό οδικό χάρτη που έχει καταρτίσει το Πολεμικό Ναυτικό για τη νέα εποχή.

Στην πρωτοποριακή προσπάθεια, το διάσημο τεχνολογικό ίδρυμα της Μασαχουσέτης, το ΜΙΤ, υπήρξε σημαντικός πάροχος τεχνογνωσίας για την ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών στο ελληνικό Π.Ν., αφού ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα που ολοκληρώθηκε το περασμένο καλοκαίρι αποδείχθηκε βατήρας για τα στελέχη των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων προκειμένου να αναδείξουν τις υψηλές ικανότητές τους.

Στην πραγματικότητα και υπό άκρα μυστικότητα, εδώ και έξι μήνες στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού είχαν εκκινήσει μια προσπάθεια ανάπτυξης ενός αποκλειστικά ελληνικού μη επανδρωμένου/αυτόνομου συστήματος. Στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων, όπου διοργανώθηκε τον περασμένο Ιούνιο το MIT Triton Summer School, τα αθέατα μέχρι τότε σχέδια της ομάδας εργασίας απέκτησαν νέα ανατροφοδότηση.

To εντατικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα διεθνών προδιαγραφών του ΜΙΤ στον τομέα της θαλάσσιας ρομποτικής, της αυτονομίας, των αισθητήρων, των επικοινωνιών και της Tεχνητής Nοημοσύνης παρακολούθησαν σε διακλαδική σύνθεση και σε δύο φάσεις συνολικά στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού.

Ανάμεσα όμως στους σπουδαστές του προγράμματος ήταν μέλη της «Ομάδας των 6», δηλαδή των δημιουργών του «Πολιορκητή», τα οποία είχαν επιταχύνει την κατασκευή του ελληνικού μη επανδρωμένου συστήματος με την καθοδήγηση του ΓΕΝ.

Πρόκειται για «ένα μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας, ελληνικής σχεδίασης, έργο του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού και βεβαίως ελληνικής ανάπτυξης και κατασκευής», ανέφερε ο υπουργός Εθνικής Αμυνας, προσθέτοντας πως «εμείς το φτιάξαμε. Με ενσωματωμένες δυνατότητες λειτουργίας και ως αυτόνομου, που βρίσκονται στο τελικό στάδιο των δοκιμών του».

Ως προς τις επιχειρησιακές δυνατότητές του, ο «Πυρπολητής» μπορεί να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί ως σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων και να ενσωματώνει όλες τις δυνατότητες δράσης, σύμφωνα με τον υπουργό Εθνικής Αμυνας, ο οποίος προανήγγειλε τη μαζική παραγωγή του «Πυρπολητή», αλλά και τη σχεδίαση μεγαλύτερων αυτόνομων και μη επανδρωμένων σκαφών στη θάλασσα.

Η «Ομάδα των 6» και η AI

Τίποτε ωστόσο δεν θα είχε επιτευχθεί αν η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Αμυνας και το ΓΕΝ δεν είχαν δώσει την οδηγία να συσταθεί η ομάδα σχεδίασης μη επανδρωμένου θαλάσσιου οχήματος αποκλειστικά ελληνικής κοπής. Πέρα από την οδηγία, ωστόσο, κρίσιμο ρόλο διαδραμάτισε η κουλτούρα της πρωτοπορίας και συγκεκριμένα των μη επανδρωμένων συστημάτων στις Ενοπλες Δυνάμεις γενικότερα, που εκπορεύεται ως νέο «δόγμα».

Κλειδί ωστόσο για την επιτυχή έκβαση με απότοκο τον «Πυρπολητή» ήταν η σύσταση μιας διεπιστημονικής ομάδας, η οποία κατάφερε να συντονιστεί γρήγορα και αποτελεσματικά ώστε χωρίς καθυστέρηση να προχωρήσει στον σχεδιασμό, στην κατασκευή και στον έλεγχο των αποτελεσμάτων του «Πυρπολητή».

Στην σύνθεσή της, η ομάδα των έξι στελεχών περιλαμβάνει κρίσιμες ειδικότητες, εκ των οποίων ο ένας ανώτατος αξιωματικός, απόλυτα εξειδικευμένος στον μηχανολογικό, ηλεκτρονικό και επικοινωνιακό σχεδιασμό, πλάι σε ναυπηγούς και στελέχη με ειδική γνώση ως προς τη χρήση εκρηκτικών υλών. Αλλωστε, ένα από τα μυστικά του «Πυρπολητή» είναι και η ανθεκτικότητά του στον τομέα της ασφάλειας ψηφιακών συστημάτων και προστασίας πληροφοριακών υποδομών.

Ο «πόλεμος των κωδίκων»

Περιγράφοντας το νέο ναυτικό δόγμα, «το όραμά μας είναι σαφές: ένα υβριδικό Πολεμικό Ναυτικό, σύγχρονο, ευέλικτο, τεχνολογικά προηγμένο, ικανό να σχεδιάζει, να εκπαιδεύει και να επιχειρεί με τις σύγχρονες στελεχωμένες μονάδες του, με ενσωματωμένα και διασυνδεδεμένα αυτόνομα και μη επανδρωμένα συστήματα ως αναπόσπαστο τμήμα της μαχητικής ικανότητάς του», τόνισε ο αρχηγός ΓΕΝ, αντιναύαρχος,Δημήτριος-Ελευθέριος Κατάρας, προσθέτοντας πως «η Τεχνητή Νοημοσύνη, τα αυτόνομα συστήματα, τα μη επανδρωμένα μέσα και τα δικτυοκεντρικά συστήματα διοίκησης και ελέγχου δεν δεσπόζουν πλέον ως τεχνολογίες του μέλλοντος. Αποτελούν πραγματικότητα του παρόντος».

Μέρος του νέου ναυτικού δόγματος ωστόσο δεν αποτελεί μόνο η αγορά καινοτόμων συστημάτων και εφαρμογών, αλλά η είσοδος της χώρας στον «πόλεμο των κωδίκων». «Δεν μπορούμε να περιοριστούμε στα συστήματα τα οποία μπορούμε να αποκτήσουμε, έστω και αν η λογική μας είναι η λογική της κτίσης κώδικα και της παραγωγής στην Ελλάδα», αποκάλυψε ο κ. Δένδιας, όταν η τρέχουσα παγκόσμια συζήτηση στο πεδίο της στρατιωτικής τεχνολογίας επικεντρώνεται πλέον γύρω από τη δυνατότητα ανάπτυξης εγχώριου κώδικα.

Πέρα από την εθνική επιτυχία του «Πυρπολητή», που ήρθε να προστεθεί στην εξαγωγική πλέον δυνατότητα του anti-drone συστήματος «Κένταυρος», ο υπουργός Εθνικής Αμυνας είχε την ευκαιρία να επιθεωρήσει με αφορμή τα εγκαίνια του νέου Κέντρου και τα νέα Επανδρωμένα και Αυτόνομα Θαλάσσια Συστημάτων Επιφανείας, με πιο εμβληματικά τον «Πυρπολητή», το «Corsair», καθώς και τα υποεπιφανείας «Pluto Plus», «Plutino» και «Pluto Gigas».

Στην περίπτωση του USV τ. Flexus, αυτό δημιουργήθηκε στην Πορτογαλία, στο πλαίσιο ευρωπαϊκού ερευνητικού προγράμματος και τα στελέχη του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού κατάφεραν τη μετατροπή του λογισμικού του με στόχο την εκπαιδευτική χρήση του. Εκπαιδευτικό ρόλο διαδραματίζει και το USV τ. Niriis, το οποίο παρήγαγε εξ ολοκλήρου ελληνική εταιρεία αμυντικής τεχνολογίας.



Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες περιπτώσεις είναι το μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας USV τ. Blue Boat αμερικανικής κατασκευής, αφού αποτυπώνει την πλήρη συνεργασία του κλιμακίου του ΜΙΤ με τη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων ως προς τη μετατροπή του αρχικού του λογισμικού. Παρών στη νέα σελίδα του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού είναι και το ΚΕΤΑΚ, στο οποίο αναπτύχθηκαν τα μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας USV τ. ΜΕΣΕ, USV τ. Kανάρης 1 και USV τ. Κανάρης 2.

Στο βάθος... ναρκοθηρευτικά

Πέρα από τα μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας, κατασκευασμένα στην Ιταλία είναι τα Μη Επανδρωμένα Υποβρύχια Σκάφη «Pluto Plus» και «Plutino Miki» που διαθέτει το Πολεμικό Ναυτικό, ενώ στη διαδικασία της συμβασιοποίησης βρίσκεται και το «Pluto Gigas».


Σε μια τέτοια περίπτωση, η κίνηση που σχεδιάζεται από ελληνικής πλευράς αποκτά νέα δυναμική, αφού η Αθήνα βρίσκεται σε συζήτηση με την ιταλική πλευρά για την εξαγορά δύο μεταχειρισμένων ναρκοθηρευτικών, τα οποία φέρουν τα μη επανδρωμένα «Pluto» και «Pluto Gigas».

Κορωνίδα για τον στόλο των μη επανδρωμένων και αυτόνομων συστημάτων του Πολεμικού Ναυτικού είναι ο «Πυρπολητής», ενώ αυξημένες δυνατότητες έχει και ο αμερικανικής κατασκευής USV τ. Corsair, αφού ενσωματώνει προηγμένη Τεχνητή Νοημοσύνη.