Ο... ήλιος, οι σκιές και οι ενστάσεις μπλοκάρουν τις «έξυπνες» κάμερες στους δρόμους της Αθήνας

Η... αντανάκλαση του ηλίου, οι σκιές, οι πολλές παραβιάσεις και, κυρίως, ο ανταγωνισμός των εταιρειών εγκατάστασης μπλοκάρουν ή και αναστέλλουν τη λειτουργία των ΑΙ καμερών στους δρόμους της Αθήνας. Οι δοκιμές, αλλά και το πρώτο διάστημα λειτουργίας έβγαλε στην επιφάνεια τα αδύναμα σημεία του συστήματος επιτήρησης των ελληνικών δρόμων, την ώρα που δεκάδες εταιρείες και κοινοπραξίες «καβγαδίζουν» και προσφεύγουν εναντίον των διαγωνισμών για την προμήθεια νέων καμερών. Είναι ζήτημα... calibration.

Η «εκπαίδευση» των καμερών με την Τεχνητή Νοημοσύνη που έθεσε σε λειτουργία το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης το προηγούμενο διάστημα δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί, αλλά από τις πρώτες ημέρες έδειξε τα αδύναμα σημεία τους. «Ενα από αυτά», λένε στο «ΘΕΜΑ» πηγές του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, «είναι ότι ο όγκος των παραβάσεων που καταγράφεται είναι μεγάλος. Το ζητούμενο βέβαια είναι να λειτουργήσει το σύστημα προς όφελος όλων και όχι να γράφει τους οδηγούς που σταμάτησαν 30 εκατοστά πιο μπροστά στο φανάρι».

Σύμφωνα με πληροφορίες, από τον Μάρτιο έως σήμερα βεβαιώθηκαν και επιδόθηκαν 2.453 ψηφιακές κλήσεις και υποβλήθηκαν 420 ενστάσεις. Εγιναν αποδεκτές 52, εκ των οποίων 17 για αναντιστοιχία χρόνου, 12 για δυσδιάκριτα χαρακτηριστικά και άλλους λόγους.

Οι… παιδικές ασθένειες

Τα table tests για την τελική ενεργοποίηση των καμερών ανέδειξαν και τα ζητήματα τα οποία προβληματίζουν και περισσότερο τους χειριστές του. Οπως αναφέρουν στο «ΘΕΜΑ» καλά πληροφορημένες πηγές του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα που κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν τα κλιμάκια τα οποία αξιολογούν τη λειτουργία των καμερών και τα δείγματα των καταγραφών τους ήταν η... αντηλιά του απογεύματος. Για την ακρίβεια, όπως εξηγούν, πρόκειται για τη «μεγάλη εναλλαγή προφίλ φωτός στη διάρκεια της ημέρας, αλλά και ζητήματα σκίασης».

Σε... απλά ελληνικά, αυτό σημαίνει ότι καθώς πρόκειται για κάμερες -όσο εξελιγμένες κι αν είναι- οι φακοί τους διαπιστώθηκε ότι αντιμετωπίζουν πρόβλημα στο να καταγράφουν με την ίδια ή έστω με αποδεκτή ευκρίνεια σε όλες τις ώρες της ημέρας. Ετσι, οι φωτογραφίες που τραβούσαν το απόγευμα ήταν θολές, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να βγει συμπέρασμα σε ό,τι αφορά τις παραβάσεις (ζώνη, κινητό κ.λπ.), αλλά και σε ορισμένες περιπτώσεις να υπάρχει ζήτημα αναγνώρισης πινακίδας. Σε διαφορετικές ρυθμίσεις και ανάλογα με το αν οι κάμερες βλέπουν προς τον Βορρά ή είναι απέναντι από τον ήλιο καταγράφουν σκιές τα απογεύματα ή αντηλιά τα μεσημέρια, με αποτέλεσμα να μη φαίνεται το τι συμβαίνει μέσα από το παρμπρίζ.

Αυτό είναι κάτι που πηγές του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης χαρακτηρίζουν «παιδική ασθένεια» ή πρώτο στάδιο «εκπαίδευσης» του συστήματος καταγραφής, σημείο στο οποίο συμφωνούν και τα στελέχη του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, τα οποία κάνουν την τεχνική παραμετροποίηση με βάση τα δείγματα κλήσεων. Αυτή η διαδικασία είχε ξεκινήσει προτού κάνει επίσημο ντεμπούτο η καταγραφή των κλήσεων (δηλαδή προτού τοποθετηθούν οι σχετικές πινακίδες που ενημερώνουν τους οδηγούς για τη λειτουργία της κάμερας, όπως ορίζει η νομοθεσία) και συνεχίστηκε με τα στελέχη του υπουργείου να ολοκληρώνουν την τεχνική παραμετροποίηση ελέγχοντας και ρυθμίζοντας την αναγνωσιμότητα στις πινακίδες, τα σημεία όπου στόχευε κάθε κάμερα τους παραβάτες, τη σκίαση κ.ά.

Σε αυτό το διάστημα (παρά το γεγονός ότι μιλάμε για λίγες ΑΙ κάμερες, μόλις οκτώ σταθερές του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και άλλες οκτώ του υπουργείου Μεταφορών που τοποθετήθηκαν σε λεωφορεία του ΟΣΥ) το σύστημα εκπαιδεύεται να ξεχωρίζει ποιος οδηγός παραβιάζει τον ερυθρό σηματοδότη και ποιος ξέμεινε από την κίνηση μπροστά από το φανάρι, ενώ αντιμετωπίστηκαν και ζητήματα σκίασης, με τη μεγάλη εναλλαγή του προφίλ φωτός στη διάρκεια της ημέρας να κάνει ορισμένες από τις τραβηγμένες φωτογραφίες αδύνατον να χρησιμοποιηθούν. Στις κάμερες του ΟΣΥ το λογισμικό έμαθε να μην καταγράφει ως παραβάτες μαζί με αυτούς που μπαίνουν στις λεωφορειολωρίδες και τους οδηγούς που κινούνται νόμιμα στις λωρίδες τους, όταν το λεωφορείο έμπαινε στις δικές τους. Αυτό το θέμα λύθηκε, όπως λύθηκαν και άλλα ζητήματα.

Παπαστεργίου: Οι άνθρωποι ελέγχουν

Από εκεί και πέρα, βέβαια, το ζήτημα, όπως έχει εξηγήσει και ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, είναι ότι «η κάμερα δεν γράφει μόνη της πρόστιμα, αλλά στέλνει πληροφορία και ο άνθρωπος ελέγχει. Καμία τεχνολογία, όσο έξυπνη κι αν είναι, δεν μπορεί να βεβαιώσει παράβαση. Την παράβαση τη βεβαιώνει ένα αστυνομικό όργανο. Δηλαδή οι φωτογραφίες αυτές βγαίνουν σε μια κοινή πλατφόρμα, όπου ένας αστυνομικός βεβαιώνει ότι αυτό είναι παράβαση, η οποία θα μας έρχεται στο κινητό».

Αυτό το επανέλαβε και στη Βουλή, αναφέροντας ότι «είναι άνθρωποι αυτοί που ελέγχουν τις φωτογραφίες αυτές. Συνεπώς θέλει πιθανώς καλύτερη εκπαίδευση και λίγο μεγαλύτερη προσοχή για τις περιπτώσεις που είναι επικίνδυνες. Και επικίνδυνες είναι οι φωτογραφίες, που κι εγώ είχα δει στη φάση της πιλοτικής λειτουργίας, με οδηγούς που έχουν το κινητό με τα δύο χέρια πάνω στο τιμόνι και στέλνουν SMS. Αυτές οι περιπτώσεις είναι ξεκάθαρες κι αυτές τις περιπτώσεις θέλουμε να κόψουμε και όχι όλες τις υπόλοιπες. Κάθε σύστημα στην αρχή του πρέπει να εκπαιδευτεί και να αποκτήσει καλύτερη δυνατότητα εντοπισμού των περιπτώσεων των κλήσεων».

Αυτά τα παράπονα περί λαθών, πάντως, δεν είναι αποκλειστικά ελληνική πρωτοτυπία. Στην Αυστραλία στις πολιτείες που τοποθέτησαν κάμερες με Τεχνητή Νοημοσύνη χωρίς να έχουν ομάδες που εποπτεύουν το υλικό και στέλνουν τις κλήσεις χωρίς δεύτερο έλεγχο υπάρχουν πολλές διαμαρτυρίες για λάθη που είναι «παιδαριώδη» - χαρακτηριστικό παράδειγμα, πολίτης έχει δεχτεί κλήση ότι σερφάρει στο κινητό του ενώ κράταγε τη θήκη των γυαλιών του.

Φιλτράρισμα από ιδιώτες στην Κύπρο

Στην Κύπρο, ωστόσο, εφαρμόζεται εντελώς διαφορετικό σύστημα. Υπάρχει μια ομάδα περίπου 40 ατόμων η οποία επεξεργάζεται το υλικό που καταγράφουν οι κάμερες, φιλτράροντας πού έχει κάνει λάθος το λογισμικό και τι είναι αυτό που αξίζει να δοθεί για κλήση, με βάση τις οδηγίες που έχουν από την Τροχαία. Η ομάδα επεξεργασίας (αποτελείται από ιδιώτες) συστεγάζεται με τους αστυνομικούς της Τροχαίας που παραλαμβάνουν το φιλτραρισμένο υλικό και βεβαιώνουν τα πρόστιμα τα οποία αποστέλλονται. Το σύστημα αυτό εφαρμόζεται και σε άλλες χώρες στο εξωτερικό, ενώ στην Ελλάδα η διαδικασία του φιλτραρίσματος γίνεται από αστυνομικούς.

Το ερώτημα, βέβαια, είναι αν υπάρχει το προσωπικό για να ελέγξει το υλικό των καμερών, καθώς πληροφορίες αναφέρουν ότι σήμερα δεν ελέγχεται το 100% των κλήσεων που καταγράφονται από τις κάμερες, είτε αφορούν πραγματικές παραβάσεις, είτε λανθασμένες (δηλαδή παρανόηση μιας κίνησης του οδηγού ή ενός αντικειμένου όπως συσκευή ατμίσματος για κινητό τηλέφωνο), είτε οριακές (π.χ. αυτοκίνητο που έχει σταματήσει μερικά εκατοστά μπροστά από το φανάρι ή οδηγός που υπερβαίνει το όριο για 1-2 χλμ./ώρα).

Σε κάθε περίπτωση, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης εξήγησε στη Βουλή ότι «τα λάθη όταν γίνονται γίνονται από ανθρώπους. Δεν γράφει καμία κάμερα μόνη της και κανέναν οδηγό με μαύρη μπλούζα...».

Οι διαγωνισμοί και οι νέες κάμερες

Για το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης είναι υψίστης σημασίας να τρέξει ο διαγωνισμός για την προμήθεια του ηλεκτρονικού συστήματος διαχείρισης των καμερών, όσο αυτές «αυξάνονται και πληθύνονται» στους δρόμους. Οπως πληροφορείται το «ΘΕΜΑ», στις 27 κάμερες της Αττικής οδού και στις 25 των υπουργείων Μεταφορών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης προστέθηκαν, αφού τοποθετήθηκαν ήδη και είναι έτοιμες να λειτουργήσουν, και οι πρώτες 100 (από τις συνολικά 388) κάμερες της Περιφέρειας Αττικής. Σε αυτή την περίπτωση, δεν πρόκειται για κάμερες με λογισμικό Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά για συμβατικές, έξυπνες κάμερες που καταγράφουν παραβάσεις, όπως η παραβίαση ερυθρού σηματοδότη και του ορίου ταχύτητας. Η διαφορά τους με τις ΑΙ κάμερες είναι ότι γράφουν μόνο το πίσω μέρος των αυτοκινήτων και όχι το εσωτερικό από εμπρός, όπως αυτές με Τεχνητή Νοημοσύνη.

Γι’ αυτόν τον λόγο και εντός του τρέχοντος μήνα προγραμματίζεται να ολοκληρωθεί ο διαγωνισμός (ύψους 5 εκατ. ευρώ) για το πληροφοριακό σύστημα που θα διαχειρίζεται τις ΑΙ και τις υπόλοιπες κάμερες και θα στέλνει τις κλήσεις στα κινητά των οδηγών (για το οποίο έχουν κατατεθεί προσφυγές που εξετάστηκαν). Σε αυτό θα γίνουν integrated και οι 100 νέες κάμερες της Περιφέρειας με τις υπόλοιπες υπάρχουσες, αλλά και αυτές που έχει προγραμματιστεί να τοποθετηθούν.

Νωρίτερα, και συγκεκριμένα έως το τέλος της επόμενης εβδομάδας, θα ανέβει και πάλι ο διαγωνισμός για την προμήθεια 1.000 έξυπνων καμερών της Τροχαίας, ο οποίος κατέβηκε με απόφαση του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Και αυτό γιατί έγιναν τρεις ενστάσεις στην Ενιαία Αρχή Δημοσίων Ενστάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) η οποία θα χρειαζόταν, λόγω του φόρτου εργασίας που έχει, περίπου δύο μήνες για να τις εξετάσει. Ο υπουργός, αντί να περιμένει το δίμηνο για την εξέταση της υπηρεσίας, είδε τις επισημάνσεις των προσφευγόντων και τα άλλα αδύναμα σημεία και έκανε τις απαραίτητες επιμέρους διορθώσεις. «Επειδή διαπιστώσαμε ότι υπήρχαν κάποια ευρήματα που θέλανε καλύτερη διατύπωση, όπως το θέμα της προαίρεσης, από το να περιμένουμε δύο μήνες την ΕΑΔΗΣΥ, κατεβάσαμε εμείς τον διαγωνισμό, ο οποίος, το μόνο φωτογραφικό που είχε είναι ότι αφορούσε φωτογραφικές κάμερες», εξήγησε ο κ. Παπαστεργίου.

Πάντως, η αλήθεια είναι ότι μπορεί ο κ. Παπαστεργίου να εκφράζει την ελπίδα ότι «θα προχωρήσει σύντομα και θα λυθεί έτσι αυτό το ντροπιαστικό για τη χώρα μας φαινόμενο των θανάτων στην άσφαλτο», αλλά δεν υπάρχει ιδιαίτερα μεγάλη αισιοδοξία. Και αυτό γιατί μπορεί μεν να υπάρχει ισχυρό ενδιαφέρον, καθώς, για παράδειγμα, στην περίπτωση της προμήθειας 1.000 καμερών είναι 19 οι συμμετέχουσες κοινοπραξίες, γεγονός που επιβεβαιώνει και εμμέσως ότι δεν πρόκειται για φωτογραφικό διαγωνισμό.

Αλλά, από την άλλη, θεωρείται πολύ πιθανό ο πόλεμος με τις προσφυγές και τις ενστάσεις να συνεχιστεί -όπως συνηθίζεται άλλωστε στους δημόσιους διαγωνισμούς-, με τις συμμετέχουσες εταιρείες να μπλοκάρουν την εξέλιξη του διαγωνισμού με στόχο να αποκλείσουν όσο το δυνατόν περισσότερους ανταγωνιστές. Ταυτόχρονα, όμως, μπλοκάρουν και τη λειτουργία του συστήματος επιτήρησης της οδηγικής συμπεριφοράς των Αθηναίων και στη συνέχεια των Θεσσαλονικιών, των Κρητικών και ούτω καθεξής...

Τα αδύναμα σημεία

Τεράστιος όγκος των παραβάσεων. Μέχρι σήμερα, σύμφωνα με πληροφορίες, έχουν βεβαιωθεί και επιδοθεί 2.453 ψηφιακές κλήσεις και έχουν υποβληθεί 420 ενστάσεις

Ανάλογα με τον προσανατολισμό της κάμερας, τα απογεύματα καταγράφονται σκιές και σε ορισμένες περιπτώσεις υπάρχει ζήτημα αναγνώρισης πινακίδας

Πολλές φωτογραφίες είναι θολές εξαιτίας της αντηλιάς του μεσημεριού, με αποτέλεσμα να μη φαίνεται το τι συμβαίνει μέσα από το παρμπρίζ

Οι κάμερες καταγράφουν ως παραβάτες οδηγούς που σταμάτησαν 30 εκατοστά μπροστά από τον ερυθρό σηματοδότη