Οι έρευνες αποκάλυψαν ότι το υπόγειο όπου έγινε η έκρηξη ήταν αδήλωτο και χωρίς ανιχνευτές - Βρέθηκαν προβληματικές σωληνώσεις και δεξαμενές εκτός προδιαγραφών - Η πολυδιάσπαση αρμοδιοτήτων μεταξύ Υπηρεσιών για τον έλεγχο - Τα πρόσωπα της τραγωδίας
«...Το κορίτσι μου πού το ’χουν το κορίτσι μου...» Η μάνα της Αναστασίας Νάσιου, λίγες ώρες πριν μάθει ότι το παιδί της είναι η μία από τις πέντε εργάτριες της Βιολάντα που σκοτώθηκαν στην έκρηξη, είχε χαιρετήσει την κόρη της που πήγαινε στη γιορτή του εργοστασίου για την πίτα. «Να πας, κορίτσι μου, να χαρείς καλά», της είχε ευχηθεί. Η ηλικιωμένη γυναίκα στο Γριζάνο Τρικάλων είχε στερηθεί επί δεκαετίες την κόρη της, που το 1989 είχε μεταναστεύσει στη Γερμανία. Εφυγε σχεδόν κοριτσάκι, επέστρεψε μάνα με τρία μεγάλα παιδιά και με ένσημα που έλειπαν για τη σύνταξη. Τα αναζήτησε στη μόνη βιομηχανία που υπάρχει στην περιοχή των Τρικάλων, σε μια δουλειά που ήξερε από τη Γερμανία - «αμέσως την πήραν». Το σμίξιμο μάνας και κόρης κράτησε σκάρτα έξι μήνες.
Η τραγωδία στη Βιολάντα έχει πρόσωπο, έχει ονόματα: της Αναστασίας Νάσιου, της Ελένης Κατσαρού, της Αγάπης Μπουνόβα, της Βούλας Μπουκοβάλα, της Βάσως Σκαμπαρδώνη. Η τραγωδία που, όπως έχει ήδη δείξει η έρευνα της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ), προκλήθηκε μετά από πολύμηνη διαρροή προπανίου σε υπόγειες σωληνώσεις, έχει και ευθύνες για τα λάθη και τις παραλείψεις που προηγήθηκαν. Αυτά τα πρόσωπα αναζητά η Δικαιοσύνη, στο πλαίσιο της διευρημένης έρευνας που παραγγέλθηκε και κινείται σε δύο κατευθύνσεις:
■ Ως προς τις ευθύνες ή παρανομίες της επιχείρησης.
■ Ως προς τις ευθύνες, λάθη και παραλείψεις όλων των υπηρεσιών και φορέων που εμπλέκονται στην αδειοδότηση της κατασκευής και λειτουργίας / ελέγχου του εργοστασίου.
Σ’ αυτό το πλαίσιο κατασχέθηκαν την Πέμπτη όλοι οι φάκελοι της εταιρείας από τη Διεύθυνση Ανάπτυξης της Περιφέρειας Θεσσαλίας για να ελεγχθούν όλα τα έγγραφα και οι ενέργειες που έγιναν. Σύμφωνα με την εισαγγελική παραγγελία που παρέλαβε η ΔΑΕΕ, διεξάγει έρευνα στο τεχνικό κομμάτι που αφορά τη διάβρωση των σωληνώσεων και τα αίτια που την προκάλεσαν. Ηδη, όπως επίσημα ανακοίνωσε ο διοικητής του Κέντρου Επιχειρήσεων της Πυροσβεστικής, υποστράτηγος Αναστάσιος Μιχαλόπουλος, η διαρροή, συνεπεία της διάβρωσης των υπόγειων σωληνώσεων, ήταν πολύμηνη. Το δεύτερο σκέλος της έρευνας της ΔΑΕΕ αφορά τις ενέργειες των αρμόδιων υπηρεσιών σχετικά με τους όρους και τις προϋποθέσεις λειτουργίας του εργοστασίου, ώστε αφενός να αποδειχθεί αν κάτι δεν έγινε σωστά και τι ήταν αυτό και ακολούθως οι τυχόν ευθύνες να προσωποποιηθούν.
Από τις πρώτες ώρες μετά την έκρηξη ήρθαν στο φως καταγγελίες που κατέδειξαν ότι η τραγωδία θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί αν οι φωνές των εργαζομένων που έλεγαν ότι υπήρχε μυρωδιά αερίου στον χώρο του εργοστασίου είχαν ληφθεί σοβαρά υπόψη. «Λέγαμε μυρίζει. Στα μπάνια, στη λάντζα, μυρίζει. Δεν συντηριόταν τίποτα. Ελεγα, θα αφήσω τα κόκαλά μου στη Βιολάντα, τα άφησε το παιδί μου...» είπε στο «ΘΕΜΑ» η Ανδρονίκη Κατσαρού, εργαζόμενη επί 28 χρόνια στο εργοστάσιο, που θρηνεί την κόρη της, Ελένη, η οποία συμπλήρωνε πια 13 χρόνια στην ίδια δουλειά. «Εχω το εγγονάκι μου... πού θα σταθώ, πού θα σταθώ...» λέει η γυναίκα που μέσα σε μια στιγμή έγινε μάνα χωρίς παιδί να φροντίζει το εγγόνι της που έμεινε ορφανό.
Δύο μέρες μετά τη φονική έκρηξη, ο ιδιοκτήτης του εργοστασίου Κωνσταντίνος Τζιωρτζιώτης, ο τεχνικός διευθυντής της επιχείρησης και ο υπεύθυνος βάρδιας συνελήφθησαν από την Πυροσβεστική και την επόμενη μέρα οδηγήθηκαν στην εισαγγελέα Τρικάλων. Εμειναν ενώπιόν της εξεταζόμενοι στο πλαίσιο της προκαταρκτικής έρευνας επί τέσσερις ώρες. Δεν ασκήθηκαν όμως διώξεις και αφέθηκαν ελεύθεροι καθώς η δικογραφία δεν έχει ολοκληρωθεί - σημαντικά στοιχεία πρέπει να μπουν στον φάκελο. Η δικογραφία της Πυροσβεστικής αφορά τα αδικήματα της ανθρωποκτονίας από αμέλεια και της πρόκλησης σωματικών βλαβών κατά συρροή, ωστόσο τα στοιχεία που θα συλλεγούν θα καθορίσουν τις διώξεις, καθώς όλα τα έως τώρα δεδομένα δείχνουν προς την κατεύθυνση της αναβάθμισης των κατηγοριών και της ποινικής τους απαξίας.
Ο ιδιοκτήτης της Βιολάντα Κωνσταντίνος Τζιωρτζιώτης
Σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, ο Κωνσταντίνος Τζωρτζιώτης είπε ότι πριν από λίγους μήνες είχε γίνει ασφαλτόστρωση στους χώρους των εγκαταστάσεων και δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο τα βαρέα οχήματα που περνούσαν να προκάλεσαν ρωγμώσεις στις υπόγειες σωλήνες και από εκεί να ξεκίνησε το κακό. Σημειώνεται ότι οι σωλήνες περνούσαν υπόγεια σε βάθος περίπου 60 εκατοστών. Για το σενάριο αυτό θα αποφανθούν τα αρμόδια εργαστήρια αντοχής υλικών που θα εξετάσουν επίσης αν υπήρξε αστοχία στις συνδέσεις. Στο Γενικό Χημείο του Κράτους αποστέλλονται επίσης δείγματα από το χώμα και άλλα υλικά από τον τόπο της καταστροφής προκειμένου να πιστοποιηθεί επισήμως η ποσότητα του προπανίου που είχε διαρρεύσει. Η ποσότητα, όπως ήδη έχει ανακοινώσει επισήμως η Πυροσβεστική, «ήταν εξαιρετικά μεγάλη». Στο ερώτημα πάντως που αναδεικνύεται κορυφαίο μετά την τραγωδία, γιατί δηλαδή αγνοήθηκαν οι προειδοποιήσεις των εργαζομένων για τη μυρωδιά, η απάντηση που αιωρείται είναι απλοϊκή: νόμιζαν ότι ήταν μυρωδιά από αποχετεύσεις...
Oι έρευνες
Το γεγονός ότι δεν ελέγχθηκαν οι καταγγελίες για την οσμή αερίου συνδέεται άμεσα με τη διαπίστωση ότι το υπόγειο του εργοστασίου που χρησιμοποιούνταν ως αποθήκη δεν υπήρχε στα σχέδια, τα οποία παρουσίαζαν μόνο το ισόγειο των εγκαταστάσεων, που φέρεται να πληρούσε όλες τις προϋποθέσεις λειτουργίας και πυρασφάλειας, ενώ περιλαμβάνουν και τις δύο υπέργειες δεξαμενές από τις οποίες γινόταν η παροχέτευση του προπανίου που διέρρευσε και προκάλεσε την έκρηξη. Στην υπόγεια -μη δηλωμένη- αποθήκη δεν υπήρχαν ανιχνευτές αερίου. Τα στελέχη της ΔΑΕΕ (σημειώνεται ότι δεν είναι μόνο πυροσβέστες, αλλά και ειδικό επιστημονικό προσωπικό που υπηρετεί στην Πυροσβεστική) κατά πάσα πιθανότατα από την ερχόμενη εβδομάδα θα συνεχίσουν τις εκσκαφές στον χώρο και θα πάρουν και νέες ή συμπληρωματικές καταθέσεις από εργαζόμενους στην επιχείρηση. Προς το παρόν οι εργασίες έχουν παγώσει, αφού ο κίνδυνος από το προπάνιο που είχε διαρρεύσει δεν έχει παρέλθει και έτσι με εντολή εισαγγελέα απαγορεύεται να πλησιάσει οποιοσδήποτε χωρίς προηγούμενη άδεια.
Το τμήμα της βιομηχανίας στο οποίο έγινε η φονική έκρηξη αποτελεί την επέκταση των αρχικών εγκαταστάσεων και λειτούργησε από το 2007. Πάντως, από το 2020 η αρμόδια Διεύθυνση της Περιφέρειας Θεσσαλίας είχε διαπιστώσει «μη συμβατότητα της λειτουργίας της βιοτεχνίας όσον αφορά την τοποθέτηση των δεξαμενών, δύο υπόγειων δεξαμενών 9.000 λίτρων σε απόσταση μικρότερη των 7,5 μέτρων από τα όρια ιδιοκτησίας σύμφωνα με τις προβλεπόμενες αποφάσεις». Σύμφωνα με τις φωτογραφίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, οι δεξαμενές παρέμεναν στο ίδιο σημείο μέχρι και τον χρόνο της έκρηξης, ωστόσο και αυτό είναι ένα προς διερεύνηση στοιχείο στο πλαίσιο της εν εξελίξει διαδικασίας. Στα ερωτήματα της έρευνας, πάντως, είναι και το κατά πόσο όλες οι εγκαταστάσεις -και ειδικότερα οι δεξαμενές και οι σωληνώσεις- είναι εντός προδιαγραφών.
Λάθος τοποθέτηση στις δεξαμενές προπανίου στο μοιραίο εργοστάσιο ήδη από το 2020 είχε διαπιστώσει η Περιφέρεια
Τα στοιχεία
Σύμφωνα με την έως τώρα έρευνα της ΔΑΕΕ:
■ Στο πλαίσιο της τεχνικής διερεύνησης διαπιστώθηκε η ύπαρξη δύο υπέργειων δεξαμενών προπανίου χωρητικότητας 5.000 και 9.000 λίτρων αντίστοιχα, σε απόσταση περίπου 30 μέτρων από την περιοχή της έκρηξης.
■ Από τα ευρήματα προέκυψε ότι η δεξαμενή των 5.000 λίτρων είχε παροχέτευση προπανίου προς το ισόγειο την ώρα της έκρηξης. Η διασύνδεση των δεξαμενών γινόταν μέσω υπόγειων σωληνώσεων, οι οποίες διέρχονταν κάτω από ασφαλτικό χώρο και εισέρχονταν στο ισόγειο τμήμα του κτιρίου και τροφοδοτούν τους φούρνους.
■ Κατόπιν εξειδικευμένων ελέγχων με τη χρήση αζώτου υπό πίεση διαπιστώθηκε διαρροή στο έδαφος, γεγονός που οδήγησε στη διενέργεια τομής και εκσκαφής σε βάθος περίπου 60 εκατοστών, όπου εντοπίστηκε εκτεταμένη διαρροή εντός του εδάφους.
■ Η διαρροή εκτιμάται ότι ήταν πολύμηνη, με τα ανιχνευτικά μέσα να καταγράφουν εξαιρετικά υψηλές συγκεντρώσεις και σημαντική διαφυγή προπανίου, η οποία μέσω του εδάφους οδηγήθηκε σε απόσταση άνω των 25 μέτρων και συγκρατήθηκε εντός του υπόγειου χώρου. Εκεί με παρουσία σπινθηρισμού που προκλήθηκε από αντλητικό μηχάνημα έγινε η έκρηξη.
■ Η είσοδος του προπανίου εντός του υπόγειου χώρου έγινε μέσω των οπών που υπήρχαν στο οπλισμένο σκυρόδεμα.
■ Το υπόγειο δεν είχε πολεοδομική άδεια και μέτρα πυρασφάλειας - αισθητήρες.
Οι παραβάσεις που διαπιστώνονται ήδη στη Βιολάντα, δηλαδή το χωρίς άδεια και μέτρα πυρασφάλειας και πυρανίχνευσης υπόγειο και οι δεξαμενές που ήταν λάθος τοποθετημένες, οδηγούν αυτόματα στο ερώτημα τι υπάρχει πίσω από το εντυπωσιακό success story και τη βιομηχανία που ξεκίνησε από έναν φούρνο για να εξάγει τα προϊόντα της σε σαράντα χώρες.
Προσλήψεις με μέσον
Η επιχείρηση απασχολεί στο εργοστάσιο που έγινε η τραγωδία, πάνω από 250 ανθρώπους, γυναίκες στην πλειονότητά τους. Μέχρι και τα ξημερώματα της περασμένης Δευτέρας η φήμη της ήταν καλή. Στην περιοχή των Τρικάλων, αλλά και της Καρδίτσας όπου ζουν οι περισσότεροι εργαζόμενοι στη Βιολάντα, οι επιλογές απασχόλησης για γυναίκες χωρίς επαγγελματική εξειδίκευση είναι περιορισμένες. «Ουρά έκαναν, μέσο έβαζαν για να μπουν στη Βιολάντα. Πού αλλού να δουλέψουν; Η βιομηχανική ντομάτα υπάρχει, αλλά είναι για έναν-δυο μήνες τα καλοκαίρια. Σταθερό μεροκάματο, ένσημο και σύνταξη εκεί υπήρχε», λένε χαρακτηριστικά.
Πίσω από τη Βιολάντα βρίσκεται ένας φούρναρης που συνδύασε την αρτοποιία και τη ζαχαροπλαστική, ο Μόδεστος Τσίνας. Ανοιξε τον φούρνο το 1975, μεγάλωσαν με τη γυναίκα του τις δύο κόρες τους και όταν ήρθε η ώρα έδωσε από ένα 24% της επιχείρησής του στην καθεμία. Ο γαμπρός του Κώστας Τζωρτζιώτης ήταν αυτός που έκανε τον φούρνο «μαγιά» για τη βιομηχανία, εξαγοράζοντας μάλιστα στην πορεία και το ποσοστό της κουνιάδας του.
Η φονική έκρηξη αλλάζει τα δεδομένα, ειδικά όσο αποκαλύπτονται εγκληματικές αμέλειες και παραβάσεις, που αποτελούν βεβαίως αντικείμενο της ποινικής έρευνας προκειμένου οι όποιες ευθύνες να προσωποποιηθούν, εντός κι εκτός του εργοστασίου. Ταυτόχρονα, η πολύνεκρη τραγωδία με θύματα τις πέντε ηρωίδες της καθημερινότητας, γυναίκες που με αξιοπρέπεια και αγώνα εξασφάλιζαν την καλύτερη ζωή για τις οικογένειές τους, φέρνει στη δημόσια συζήτηση και αντιπαράθεση μια σειρά από ζητήματα. Κατά τις προηγούμενες ημέρες οι αρμοδιότητες της Επιθεώρησης Εργασίας και η στελέχωση των αρμόδιων υπηρεσιών αποτέλεσε αντικείμενο πολιτικής κόντρας, όπως και το τι ισχύει για την αδειοδότηση και τον έλεγχο των επιχειρήσεων και ποιος έχει την αρμοδιότητα για την εγκατάσταση, τη λειτουργία και τους συνακόλουθους ελέγχους ώστε να βεβαιώνει την ασφάλεια εργαζομένων και εγκαταστάσεων.
Οι νέες ρυθμίσεις
Για τη Βιολάντα, και για κάθε επιχείρηση όπως η Βιολάντα, την αρμοδιότητα για την αδειοδότηση, εγκατάσταση και λειτουργία έχει η Διεύθυνση Ανάπτυξης της Περιφέρειας στα όρια της οποίας λειτουργεί η επιχείρηση και εν προκειμένω η Διεύθυνση Ανάπτυξης της Περιφέρειας Θεσσαλίας.
Αρμόδια για τον έλεγχο πυρασφάλειας και πυροπροστασίας είναι η Πυροσβεστική και, όπως είπε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, έως το 2025, με βάση το νέο αδειοδοτικό και ελεγκτικό πλαίσιο, η νομοθεσία δεν προέβλεπε υποχρεωτικό τακτικό έλεγχο ενεργητικής πυροπροστασίας από την Πυροσβεστική. Αυτό άλλαξε πέρυσι με τις νέες ρυθμίσεις που έφερε η κυβέρνηση, οι οποίες προβλέπουν αυστηροποίηση του θεσμικού πλαισίου ελέγχων για επιχειρήσεις μεσαίου κινδύνου, όπως οι βιομηχανίες τροφίμων, με υποχρέωση τακτικού ελέγχου από την Πυροσβεστική ανά 36 μήνες.
Ολες οι επιχειρήσεις κατατάχθηκαν σε τρεις βασικές κατηγορίες: χαμηλού, μεσαίου και υψηλού κινδύνου. Η Βιολάντα είναι σε επίπεδο μεσαίου κινδύνου, δηλαδή υπάρχει υποχρέωση τακτικού ελέγχου από την Πυροσβεστική από το 2025 και μετά -μέχρι τότε δεν υπήρχε- ανά τρία χρόνια από την υποβολή των μελετών πυροπροστασίας, η οποία έγινε τον Σεπτέμβριο του ’25.
Σημειώνεται ότι η Πυροσβεστική ελέγχει τα μέτρα της λεγόμενης ενεργητικής πυροπροστασίας, αν υπάρχουν δηλαδή οι προβλεπόμενοι αισθητήρες, πυροσβεστήρες και όλα τα προβλεπόμενα από τις μελέτες πυροπροστασίας - πυρασφάλειας μέτρα. Δεν μπορεί να ελέγξει τα λεγόμενα «παθητικά μέτρα», δηλαδή τις προδιαγραφές των υλικών, την πιστότητα εφαρμογής και επάρκειας των μελετών που υποβάλλονται πλέον ηλεκτρονικά. Για όλα αυτά, στην περίπτωση της Βιολάντα και πάλι την αρμοδιότητα έχει η Διεύθυνση Ανάπτυξης της Περιφέρειας Θεσσαλίας.
Ομως, η αρμόδια αρχή που θα έπρεπε να ελέγξει πολεοδομικές παραβάσεις στο εργοστάσιο είναι η Πολεοδομική Υπηρεσία του Δήμου Τρικκαίων, αφού η Βιολάντα βρίσκεται στην περιοχή των Μεγάλων Καλυβίων Τρικάλων. Εως τώρα τόσο η Περιφέρεια Θεσσαλίας όσο και ο δήμος δεν έχουν απαντήσει ως προς τις ενέργειες των υπηρεσιών τους - τόσο της Διεύθυνσης Ανάπτυξης όσο και της Πολεοδομίας. Ο Δήμος Τρικκαίων, πάντως, έβγαλε την Παρασκευή ανακοίνωση, στην οποία δεν απαντά αν έγιναν ή όχι έλεγχοι από την Πολεοδομία και περιορίζεται επί της ουσίας να σημειώσει ότι συνεργάζεται πλήρως με τις Αρχές που έχουν αναλάβει τη διερεύνηση της τραγωδίας «παρέχοντας κάθε στοιχείο και έγγραφο που ζητείται, στο πλαίσιο των νόμιμων διαδικασιών», υποστηρίζοντας ταυτόχρονα ότι οποιαδήποτε δημόσια τοποθέτηση ή σχολιασμός θα μπορούσε να επηρεάσει ή να παρεμποδίσει την απρόσκοπτη εξέλιξη της έρευνας.
Σε ό,τι αφορά τις σωληνώσεις από τις οποίες προέκυψε η διαρροή, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος απαντώντας σε πληροφορίες που είχαν δει το φως της δημοσιότητας επισήμανε ότι αρμόδιος ελεγκτικός φορέας είναι και πάλι η Διεύθυνση Ανάπτυξης της Περιφέρειας. «Ολα αυτά πλέον παρακολουθούνται ως προς την υποχρέωση γνωστοποίησης των αναγκαίων δικαιολογητικών και εγγράφων μέσω της πλατφόρμας Open Business που τηρείται στο υπουργείο Ανάπτυξης και όπου πλέον κάθε ελεγκτικός φορέας κατά λόγο αρμοδιότητας μπορεί να ελέγχει τη συμμόρφωσή τους», είπε, ξεκαθαρίζοντας τα όρια των αρμοδιοτήτων των περιφερειακών και κεντρικών υπηρεσιών και ελεγκτικών μηχανισμών. Ο κ. Μαρινάκης αναφέρθηκε επίσης με αριθμούς τόσο στη στελέχωση όσο και στους ελέγχους και τα πρόστιμα που επιβάλλονται από την Επιθεώρηση Εργασίας. Οπως είπε, το 2018 έγιναν 54.294 έλεγχοι, ενώ το 2024 οι έλεγχοι έφτασαν τους 79.000. Αντίστοιχα τα πρόστιμα ήταν 33.742.00 το 2018, και έφτασαν τα 51 εκατ. ευρώ το 2024.
Υπό τον συντονισμό και τη φυσική παρουσία της εισαγγελέως Τρικάλων εξελίχθηκαν όλες οι επιχειρησιακές και ανακριτικές διαδικασίες από την πλευρά της Πυροσβεστικής στην πτέρυγα της Βιολάντα, όπου στις 3.55 τα ξημερώματα της περασμένης Δευτέρας, 26 Ιανουαρίου, έγινε η φονική έκρηξη και εκδηλώθηκε στη συνέχεια πυρκαγιά.
Το πρώτο πόρισμα
Εκτός από τους πυροσβέστες που ανέλαβαν το πολύωρο έργο της κατάσβεσης, στον τόπο της τραγωδίας βρέθηκαν τμήματα της ΕΜΑΚ, αλλά και κλιμάκιο από το Τμήμα Εξουδετέρωσης Εκρηκτικών Μηχανισμών (ΤΕΕΜ) της Θεσσαλονίκης προκειμένου τα μεν στελέχη της ΕΜΑΚ να ερευνήσουν για τους αγνοούμενους, τα δε των ΤΕΕΜ να διαπιστώσουν αν υπήρξε δολιοφθορά. Τα ΤΕΕΜ στην έκθεση που παρέδωσαν στην Εισαγγελία Τρικάλων διαπίστωσαν ότι το υπόγειο ήταν αδήλωτο και ότι δεν υπήρχαν αισθητήρες ανίχνευσης αερίου και πυρός.
Σε λιγότερο από 60 ώρες μετά την τραγωδία, η Πυροσβεστική ήταν σε θέση να ανακοινώσει το πρώτο της πόρισμα για τα αίτια της τραγωδίας, που επιβεβαίωσαν τις καταγγελίες ότι υπήρχε οσμή αερίου στον χώρο του εργοστασίου καιρό πριν από την πολύνεκρη τραγωδία. Το πόρισμα αναφέρει:
«Στο πλαίσιο της τεχνικής διερεύνησης διαπιστώθηκε η ύπαρξη δύο υπέργειων δεξαμενών προπανίου, χωρητικότητας 5.000 και 9.000 λίτρων αντίστοιχα, οι οποίες βρίσκονταν σε απόσταση περίπου 30 μέτρων από την περιοχή της έκρηξης. Από τα ευρήματα προέκυψε ύπαρξη πάγου στις σωληνώσεις της δεξαμενής των 5.000 λίτρων, στοιχείο που υποδηλώνει πρόσφατη λειτουργία αυτής. Η διασύνδεση των δεξαμενών πραγματοποιείτο μέσω υπόγειων σωληνώσεων, οι οποίες διέρχονταν κάτω από ασφαλτοστρωμένο χώρο και εισέρχονταν στο ισόγειο τμήμα του κτιρίου, τροφοδοτώντας τους φούρνους.
Κατόπιν εξειδικευμένων ελέγχων με χρήση αζώτου, διαπιστώθηκε διαρροή στο έδαφος, γεγονός που οδήγησε στη διενέργεια τομής και εκσκαφής σε βάθος περίπου 60 εκατοστών, όπου εντοπίστηκε εκτεταμένη διαρροή εντός του εδάφους. Η διαρροή εκτιμάται ότι ήταν πολύμηνη, με τα ανιχνευτικά μέσα να καταγράφουν εξαιρετικά υψηλές συγκεντρώσεις προπανίου. Η σημαντική αυτή διαφυγή προπανίου, μέσω του εδάφους μετακινήθηκε σε απόσταση περίπου 25 μέτρων και συγκρατήθηκε σε υπόγειο χώρο, όπου με την παρουσία σπινθηρισμού που προκλήθηκε από ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό της εγκατάστασης οδήγησε σε έκρηξη».
Ο θάνατος των πέντε γυναικών ισοπέδωσε και το «success story»
«Χρειάζονται 20 χρόνια για να χτίσεις μια φήμη και πέντε λεπτά για να την καταστρέψεις. Αν το σκεφτείς αυτό, θα κάνεις τα πράγματα διαφορετικά», λέει σε μία από τις γνωστές συμβουλές του ο εμβληματικός επενδυτής Γουόρεν Μπάφετ. Στην περίπτωση του Κωνσταντίνου Τζιωρτζιώτη, ιδιοκτήτη της Βιολάντα, η φράση αυτή αποκτά σκληρό και απολύτως προσωπικό περιεχόμενο. Ο αδόκητος θάνατος πέντε ανθρώπων στη «βάρδια του θανάτου» τα ξημερώματα της 26ης Ιανουαρίου στην παλαιότερη παραγωγική μονάδα της εταιρείας και οι αποκαλύψεις για το πώς φτάσαμε στο μεγαλύτερο πολύνεκρο δυστύχημα σε μη βαριά βιομηχανία ήρθαν να αμαυρώσουν την εικόνα μιας επιχειρηματικής επιτυχίας, από τις λίγες του είδους της στη χώρα.
Και αυτή η σκιά έχει ιδιαίτερο βάρος, καθώς ο άλλοτε συνοικιακός φούρνος που εξελίχθηκε σε οργανωμένη βιομηχανία έφτασε να απασχολεί σήμερα 352 εργαζομένους στα τρία εργοστάσιά της σε Τρίκαλα και Λάρισα και στο δίκτυό της, ενώ μαζί με το οικοσύστημα που έχει δημιουργηθεί γύρω της αποτελεί πηγή εισοδήματος για πάνω από 600 οικογένειες, σε μια περιοχή με διαχρονικά περιορισμένες επιλογές απασχόλησης.
Η οικονομική συνέπεια της επιχείρησης, οι σχετικά καλύτερες αποδοχές σε σύγκριση με άλλες βιομηχανικές μονάδες της περιφέρειας, ακόμη και το αντικείμενο δραστηριότητάς της είχαν καταστήσει τη Βιολάντα από τους πιο ελκυστικούς εργοδότες της περιοχής - σε σημείο μάλιστα που, όπως έλεγαν κάτοικοι των γύρω χωριών, «χρειαζόταν μέσο» για να βρει κανείς δουλειά εκεί. Είναι ενδεικτικό ότι στους πολύτεκνους εργαζομένους της η εταιρεία παρέχει έναν επιπλέον μισθό τον χρόνο. Μάλιστα την επιταγή με τον 15ο μισθό του 2025 την παρέλαβαν στην εκδήλωση για την κοπή της πίτας, λίγη ώρα πριν από την τραγωδία...
Η ιστορία της Βιολάντα Α.Ε., που σήμερα εξάγει προϊόντα σε περισσότερες από 35 χώρες, ξεκίνησε από έναν συνοικιακό φούρνο στα Τρίκαλα, ιδιοκτησίας του Μόδεστου Τσίνα. Εκεί έκανε τα πρώτα του επαγγελματικά βήματα ο Τζιωρτζιώτης, γαμπρός του Τσίνα, αποκτώντας την εμπειρία που αργότερα έγινε η βάση για τη δημιουργία της εταιρείας. Με σπουδές στην Οικονομία και τη Διοίκηση, αλλά και με εξειδίκευση στον προγραμματισμό συστημάτων αυτόματου ελέγχου, ο Τζιωρτζιώτης προσέγγισε εξαρχής την αρτοποιία μέσα από το πρίσμα της τεχνολογικής ακρίβειας και του αυτοματισμού. Το 2003, σε ηλικία 23 ετών, ίδρυσε τη Βιολάντα Α.Ε., αξιοποιώντας από τα πρώτα της βήματα κάθε διαθέσιμο εργαλείο του αναπτυξιακού νόμου για να χρηματοδοτήσει διαδοχικές επενδύσεις σε εξοπλισμό και παραγωγική δυναμικότητα. Ανθρωποι που γνωρίζουν τη διαδρομή του επισημαίνουν ότι διέθετε βαθιά γνώση του τοπικού περιβάλλοντος και είχε αναπτύξει σχέσεις με τοπικούς παράγοντες, πολιτευόμενους και μη, στοιχείο που του επέτρεψε να κινηθεί με ταχύτητα σε μια περίοδο περιορισμένης πρόσβασης σε κεφάλαια.
Η αναπτυξιακή πορεία της Βιολάντα στηρίχτηκε σε μεγάλο βαθμό, ιδιαίτερα στα πρώτα χρόνια, στην παραγωγή προϊόντων για τρίτους. Η στρατηγική αυτή της επέτρεψε να αποκτήσει κρίσιμη μάζα, να γεμίσει τις γραμμές παραγωγής και να κλειδώσει συνεργασίες με τα μεγαλύτερα σούπερ μάρκετ της χώρας. Παράλληλα, επένδυσε συστηματικά στο χτίσιμο της δικής της ετικέτας ενισχύοντας τα προϊόντα με το brand Βιολάντα και πειραματιζόμενη με νέες συνταγές και κατηγορίες, την ώρα που η αγορά του snacking και των δημητριακών περνούσε σε φάση ριζικού μετασχηματισμού. Ετσι, έφτασε να λειτουργεί σήμερα τρία εργοστάσια και να ετοιμάζεται για μια νέα επέκταση παραγωγικής μονάδας.