Πότε συμφέρουν οι 72 δόσεις και πότε ο εξωδικαστικός μηχανισμός - Δείτε συγκριτικό πίνακα

Θετική πορεία καταγράφει το τελευταίο διάστημα η σχετικά πρόσφατη ρύθμιση των 72 δόσεων για οφειλές προς τον ΕΦΚΑ (ν. 5313/2026), καθώς, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, 11.000 οφειλέτες υπέβαλαν ηλεκτρονικά αιτήσεις προσδοκώντας μια δεύτερη ευκαιρία για να βάλουν σε τάξη τα χρέη τους. Παράλληλα, στις 20.000 ανέρχονται οι αιτήσεις για τη ρύθμιση των 72 δόσεων προς την Εφορία. Από την άλλη πλευρά, ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός που προβλέπει διαγραφή χρέους και αποπληρωμή σε βάθος χρόνου σημειώνει εξαιρετικές επιδόσεις, με τις αιτήσεις να έχουν φτάσει στις 65.000.

Και οι δύο ρυθμίσεις έχουν θετικά και αρνητικά στοιχεία, επομένως ο οφειλέτης πρέπει να επιλέξει τη ρύθμιση που ταιριάζει καλύτερα στη δική του περίπτωση, ανάλογα με το ύψος της οφειλής, τη σύνθεσή της, το διαθέσιμο εισόδημα και τα περιουσιακά του στοιχεία.

Ρύθμιση 72 δόσεων

Στα συν της ρύθμισης των 72 δόσεων είναι η απλή διαδικασία, η χαμηλή μηνιαία δόση που ξεκινά από μόλις 30 ευρώ και η έγκριση της αίτησης χωρίς να εξεταστούν τα περιουσιακά στοιχεία.

Παγίδες

■ Αυστηρό χρονικό όριο: Αφορά μόνο χρέη περιόδων έως τις 31 Δεκεμβρίου του 2023. Αν οι συγκεκριμένες οφειλές είχαν ενταχθεί σε προηγούμενη ρύθμιση, αυτή θα πρέπει να είχε χαθεί έως τις 20 Απριλίου του 2026.

Αυτό σημαίνει ότι χρέη που δημιουργήθηκαν το 2024 ή το 2025 δεν μπορούν να ενταχθούν στις 72 δόσεις.

■ Τρέχουσες εισφορές: Πρέπει οι οφειλέτες να μη βαρύνονται από χρέη και να έχουν ρυθμίσει σε 24 δόσεις ό,τι χρέος δημιουργήθηκε από 1/1/2024 και μετά.

■ Επιτόκιο: Η οφειλή επιβαρύνεται με το τρέχον επιτόκιο της πάγιας ρύθμισης καθιστώντας την ακριβή.

■ Προθεσμία: Οι αιτήσεις λήγουν στις 31 Δεκεμβρίου του 2026.  

Εξωδικαστικός Μηχανισμός

Τα θετικά στοιχεία είναι ότι η οφειλή μπορεί να αποπληρωθεί σε πολλές δόσεις (έως και 240) σε βάθος χρόνου (έως 20 έτη), μειώνοντας σημαντικά το μηνιαίο βάρος. Παράλληλα, αν το υπολογιστικό εργαλείο δείξει αδυναμία πληρωμής, η οφειλή μπορεί να κουρευτεί, δηλαδή να διαγραφεί μέρος της κύριας οφειλής ή των προσαυξήσεων. Επίσης, μπορεί να ρυθμιστούν ταυτόχρονα οφειλές προς τον ΕΦΚΑ, την Εφορία, καθώς και δάνεια με μία μόνο αίτηση στην πλατφόρμα του Gov.gr. Μάλιστα, πρόσφατα το ελάχιστο όριο εισόδου στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό μειώθηκε σε 5.000 ευρώ.

Παγίδες

■ Αρση απορρήτου: Ξεσκεπάζονται όλα τα εισοδήματα, οι καταθέσεις και τα ακίνητα σε Ελλάδα και εξωτερικό.
■ Αλγόριθμος: Αν έχετε περιουσία, ο αλγόριθμος δεν θα κάνει «κούρεμα» και μπορεί να βγάλει μεγάλη δόση.
■ Χρόνος: Η διαδικασία απαιτεί μήνες μέχρι την τελική υπογραφή της σύμβασης.
Σύμφωνα με το συγκριτικό πίνακα «72 δόσεις ΕΦΚΑ Vs Εξωδικαστικός Μηχανισμός» που επεξεργάστηκε ο δικηγόρος - εργατολόγος Γιώργος Κουτσούκος, και οι δύο ρυθμίσεις έχουν θετικά και αρνητικά, επομένως εξαρτάται από την κάθε περίπτωση ποια επιλογή είναι περισσότερο συμφέρουσα.

Τι συμφέρει γενικότερα;

1/ Επιλέξτε τις 72 δόσεις αν:
■ Τα χρέη σας είναι μικρά προς μεσαία, εντοπίζονται μόνο στον ΕΦΚΑ και δημιουργήθηκαν πριν από το 2024.
■ Διαθέτετε ακίνητη περιουσία ή αποταμιεύσεις (που θα σας πετούσαν εκτός κουρέματος στον Εξωδικαστικό) και απλώς θέλετε χρόνο για να πληρώσετε.
■ Βιάζεστε να πάρετε ασφαλιστική ενημερότητα.

2/ Επιλέξτε τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό αν:
■ Εχετε μεγάλα χρέη που είναι αδύνατον να αποπληρωθούν σε έξι χρόνια (72 μήνες).
■ Τα χρέη σας συνεχίστηκαν και μέσα στα έτη 2024, 2025 και 2026.
■ Χρωστάτε ταυτόχρονα σε τράπεζες ή Εφορία και θέλετε μια ενιαία μηνιαία δόση για όλα.
■ Η οικονομική σας κατάσταση είναι κακή, για να δικαιούστε κούρεμα.

Στην πράξη, ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός συμφέρει περισσότερο αν έχετε μεγάλα χρέη, οφειλές σε πολλούς πιστωτές (ΕΦΚΑ, Εφορία και τράπεζες) και αναζητάτε κούρεμα οφειλής και πολλές δόσεις (έως 240). Οι 72 δόσεις δεν μπορούν εύκολα να εξυπηρετήσουν έναν ελεύθερο επαγγελματία ή μια επιχείρηση με πολύ υψηλές οφειλές, για παράδειγμα άνω των 100.000 ευρώ. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός, με τις περισσότερες δόσεις που προσφέρει γίνεται ουσιαστικά μονόδρομος. Αντίθετα, η ρύθμιση των 72 δόσεων του ΕΦΚΑ συμφέρει όσους έχουν μόνο ασφαλιστικά χρέη που δημιουργήθηκαν αυστηρά έως τις 31/12/2023, δεν έχουν περιουσία για ρευστοποίηση και επιθυμούν μια γρήγορη, αυτοματοποιημένη διαδικασία χωρίς αυστηρό έλεγχο εισοδημάτων. Στις 72 δόσεις κατεξοχήν μπορούν να στραφούν όσοι δεν έχουν άλλη ενεργή ρύθμιση ή έχουν χάσει προηγούμενες ρυθμίσεις και πληρούν τα χρονικά κριτήρια.

Ο κ. Κουτσούκος, που εξέδωσε πρόσφατα το δεύτερο βιβλίο του «Υποχρέωση ανάκλησης στο Συνταξιοδοτικό Δίκαιο», επεξεργάστηκε για το «business stories» τρία υποθετικά σενάρια, βασισμένα στους αλγορίθμους των δύο ρυθμίσεων. Ας δούμε τα παραδείγματα προκειμένου να γίνει πιο κατανοητή η λειτουργία των δύο ρυθμίσεων.

Παράδειγμα 1: Μικρή/μεσαία οφειλή μόνο στον ΕΦΚΑ (παρελθόντα χρέη)
Προφίλ οφειλέτη: Ελεύθερος επαγγελματίας με χρέη 15.000 ευρώ στον ΕΦΚΑ, τα οποία δημιουργήθηκαν εξ ολοκλήρου την περίοδο 2021-2023. Δεν χρωστάει πουθενά αλλού. Διαθέτει ένα διαμέρισμα.
Σενάριο 72 δόσεων
■ Η αίτηση εγκρίνεται αυτόματα σε 5 λεπτά.
■ Μηνιαία δόση: Περίπου 210 ευρώ για έξι χρόνια.
■ Κούρεμα: 0% (πληρώνει όλο το κεφάλαιο).
Σενάριο Εξωδικαστικού
■ Λόγω της ύπαρξης του ακινήτου, ο αλγόριθμος δεν εγκρίνει κούρεμα.
■ Του προτείνει 240 δόσεις των 63 ευρώ. Η διαδικασία κρατάει 3-4 μήνες.
Τι συμφέρει: Η ρύθμιση των 72 δόσεων. Αν και η δόση είναι μεγαλύτερη, ξεμπερδεύει γρήγορα, παίρνει αμέσως ασφαλιστική ενημερότητα και δεν μπλέκει με άρση τραπεζικού απορρήτου για ένα σχετικά διαχειρίσιμο ποσό.

Παράδειγμα 2: Μεγάλη οφειλή σε ΕΦΚΑ και Εφορία με χαμηλό εισόδημα
Προφίλ οφειλέτη: Πρώην έμπορος με συνολικά χρέη 60.000 ευρώ (40.000 ευρώ στον ΕΦΚΑ και 20.000 ευρώ στην Εφορία). Τα χρέη τρέχουν από το 2018 έως σήμερα. Το τρέχον εισόδημά του είναι χαμηλό και δεν έχει ακίνητα στο όνομά του.
Σενάριο 72 δόσεων
■ Μπορεί να βάλει στις 72 δόσεις μόνο το κομμάτι του ΕΦΚΑ έως το 2023 (π.χ. τα 30.000 ευρώ).
■ Μηνιαία δόση ΕΦΚΑ: Περίπου 420 ευρώ.
■ Πρόβλημα: Τα χρέη του 2024-2026 και η Εφορία μένουν εκτός. Πρέπει να τα πληρώσει ξεχωριστά, ανεβάζοντας το συνολικό μηνιαίο κόστος πάνω από τα 700 ευρώ, ποσό που δεν διαθέτει.
Σενάριο Εξωδικαστικού
■ Η πλατφόρμα βλέπει το χαμηλό εισόδημα και την έλλειψη περιουσίας.
■ Κούρεμα: Ο αλγόριθμος κουρεύει, π.χ., το 30% των προσαυξήσεων και μέρος του κεφαλαίου. Η οφειλή πέφτει στα 45.000 ευρώ.
■ Μηνιαία δόση: Εκτείνεται σε 240 δόσεις, άρα περίπου 190 ευρώ τον μήνα συνολικά για ΕΦΚΑ και Εφορία.
Τι συμφέρει: Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός. Είναι η μόνη βιώσιμη λύση, καθώς μειώνει το συνολικό χρέος και προσφέρει μια χαμηλή, ενιαία δόση που μπορεί να πληρώνει.

Παράδειγμα 3: Χρέη που δημιουργήθηκαν πρόσφατα (μετά το 2024)
Προφίλ οφειλέτη: Νέος επιχειρηματίας που είχε ομαλή πορεία, αλλά το 2024 και το 2025 συσσώρευσε χρέη 10.000 ευρώ στον ΕΦΚΑ λόγω αναδουλειάς.
Σενάριο 72 δόσεων
■ Απόρριψη: Ο νόμος αποκλείει ρητά χρέη που δημιουργήθηκαν μετά τις 31/12/2023. Δεν μπορεί να μπει στη ρύθμιση.
Σενάριο Εξωδικαστικού
■ Η οφειλή είναι πάνω από το ελάχιστο όριο των 5.000 ευρώ.
■ Η αίτηση γίνεται δεκτή και το χρέος ρυθμίζεται κανονικά σε έως 240 δόσεις (π.χ. 42 ευρώ τον μήνα).

Τι συμφέρει: Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός αναγκαστικά, καθώς η ρύθμιση των 72 δόσεων δεν είναι καν διαθέσιμη στη δική του περίπτωση.