Παπασταύρου από Ουάσιγκτον: ΕΕ και ΗΠΑ να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις εναλλακτικές διαδρομές του ρωσικού φυσικού αερίου μέσω Τουρκίας

Μήνυμα οριστικής ρήξης με το ρωσικό φυσικό αέριο έστειλε από τις Ηνωμένες Πολιτείες ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, τονίζοντας ότι «ο χρόνος για το ρωσικό αέριο στην Ευρώπη πρέπει να κλείσει οριστικά και αμετάκλητα».

Μιλώντας στην εκδήλωση «10 χρόνια συνεργασίας ΗΠΑ–ΕΕ στο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG)», ο Έλληνας υπουργός ανέδειξε τον στρατηγικό χαρακτήρα της διατλαντικής ενεργειακής σχέσης, επισημαίνοντας ότι η ενέργεια αποτελεί «πυλώνα ασφάλειας και ανθεκτικότητας» και βασικό στοιχείο της γεωπολιτικής σύγκλισης Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, σήμερα σχεδόν το 60% των ευρωπαϊκών εισαγωγών LNG προέρχεται από τις ΗΠΑ, γεγονός που καθιστά την Ευρωπαϊκή Ένωση τον μεγαλύτερο παγκόσμιο προορισμό για αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο. Η μεταβολή αυτή αποτυπώνει την ταχεία αναδιάρθρωση του ενεργειακού χάρτη μετά το 2022 και την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Από την κρίση του 2022 στο REPowerEU

Ο κ. Παπασταύρου υπενθύμισε ότι το 2022, όταν η Ρωσία «εργαλειοποίησε» την ενέργεια, η Ευρωπαϊκή Ένωση αντέδρασε με το σχέδιο REPowerEU, θέτοντας ως στόχο τη δραστική μείωση – και τελικά την πλήρη κατάργηση – των ρωσικών εισαγωγών φυσικού αερίου έως το τέλος του 2027.
«Ήταν οξύμωρο να στηρίζουμε στρατιωτικά και οικονομικά την Ουκρανία και ταυτόχρονα να χρηματοδοτούμε τη ρωσική πολεμική μηχανή», σημείωσε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η απόφαση του Μαρτίου 2025 για σταδιακή απεξάρτηση μέχρι το 2027 σηματοδοτεί μια στρατηγική επιλογή με μόνιμα χαρακτηριστικά.

Όπως τόνισε, το κρίσιμο ζητούμενο δεν είναι απλώς η μείωση των ροών, αλλά η μη αναστρέψιμη απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο.

Ο κίνδυνος επανεισόδου μέσω τρίτων χωρών

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον κίνδυνο επανόδου του ρωσικού αερίου μέσω «ανορθόδοξων» διαδρομών, κυρίως μέσω Τουρκίας. Όπως ανέφερε, περίπου 17 δισ. κυβικά μέτρα θα μπορούσαν να διοχετευθούν στην ευρωπαϊκή αγορά το 2025 μέσω αυτής της οδού.

Η νέα ευρωπαϊκή ρύθμιση προβλέπει ότι κάθε ποσότητα που εισέρχεται από την Τουρκία θεωρείται εκ προοιμίου ρωσικής προέλευσης, εκτός αν αποδειχθεί το αντίθετο. Ωστόσο, ο υπουργός έθεσε το ερώτημα κατά πόσο το μέτρο αυτό επαρκεί για να αποτρέψει πλήρως την επανεμφάνιση ρωσικών ποσοτήτων στην αγορά.

«Αν δεν υπάρχει πεποίθηση ότι η απεξάρτηση είναι μη αναστρέψιμη, τότε δεν θα επιτευχθεί», προειδοποίησε, τονίζοντας ότι η πιθανή επιστροφή ρωσικού αερίου σε χαμηλότερη και ιδιαίτερα ανταγωνιστική τιμή θα μπορούσε να υπονομεύσει τη στρατηγική της Ευρώπης.

Η ελληνική στρατηγική και ο Κάθετος Διάδρομος

Ο κ. Παπασταύρου αναφέρθηκε στην ενίσχυση των ελληνικών ενεργειακών υποδομών και στον ρόλο της χώρας ως κόμβου διαφοροποιημένων πηγών και οδεύσεων φυσικού αερίου.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον Κάθετο Διάδρομο, χαρακτηρίζοντάς τον «αρτηρία ειρήνης και ευημερίας» για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, καθώς επιτρέπει τη μεταφορά μη ρωσικού αερίου από τα ελληνικά LNG terminals προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη.

Η παρέμβασή του εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της διατλαντικής συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας και της ενίσχυσης της ενεργειακής ανθεκτικότητας της Ευρώπης.

Το τελικό μήνυμα ήταν σαφές: η απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο δεν είναι μόνο ενεργειακή επιλογή, αλλά στρατηγική απόφαση ασφάλειας. Και, όπως υπογράμμισε, «δεν θέλουμε να ξαναδούμε την Ευρώπη υπό την ενεργειακή ομηρία της Ρωσίας».

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας προειδοποίησε για τον κίνδυνο επανεισόδου ρωσικών ποσοτήτων μέσω τρίτων χωρών, ζητώντας μη αναστρέψιμη απεξάρτηση της ΕΕ έως το 2027 και ενίσχυση της διατλαντικής ενεργειακής συμμαχίας.