«Αμεντέ (ή πώς να το ξεφορτωθούμε)»: Το επίκαιρο έργο του Ιονέσκο στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος

Πόσο χώρο μπορεί να καταλάβει ένα μυστικό; Πώς μπορείς να αγνοήσεις μια αλήθεια που μεγαλώνει καθημερινά μπροστά σου; Ποιος είναι τελικά πιο παράλογος: αυτός που ζει με ένα πτώμα ή αυτός που προσποιείται ότι δεν υπάρχει; Πώς ξεφορτώνεται κανείς κάτι που έχει ριζώσει τόσο βαθιά στη ζωή του, ώστε μοιάζει αδύνατο να το αποχωριστεί; Τα παραπάνω ερωτήματα τίθενται στο έργο του Ευγένιου Ιονέσκο «Αμεντέ (ή πώς να το ξεφορτωθούμε)» που θα ανεβάζει το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, στις 4 Δεκεμβρίου, στο Φουαγιέ του Θεάτρου Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, σε μετάφραση Αντώνη Γαλέου και σκηνοθεσία Έλενας Πέγκα.

Με το χαρακτηριστικό ανατρεπτικό χιούμορ και τη διεισδυτική ματιά του, ο Ιονέσκο στήνει ένα παιχνίδι ανάμεσα στο κωμικό και το τραγικό. Το παράλογο γίνεται καθρέφτης της καθημερινότητας, σε μια αιχμηρή αλληγορία για τα αδιέξοδα των ανθρώπινων σχέσεων, τη φθορά, την αποσιώπηση και την ανθρώπινη ανάγκη να παραμερίζουμε ή να προσποιούμαστε πως δεν υπάρχουν όσα μας βαραίνουν, ακόμη κι όταν αυτά εξακολουθούν να μεγαλώνουν.
Γιατί, τελικά, το πιο παράλογο δεν είναι πάντα αυτό που συμβαίνει μπροστά στα μάτια μας, αλλά η επιμονή μας να κάνουμε σαν να μη συμβαίνει τίποτα.

Το Αμεντέ (ή πώς να το ξεφορτωθούμε) του Ευγένιου Ιονέσκο, γραμμένο το 1954, οργανώνεται γύρω από τα γνώριμα μοτίβα της δραματουργίας του συγγραφέα, τόσο σε επίπεδο χαρακτήρων, όσο σχέσεων και πλοκής. Η παραδοξότητα των γεγονότων, τα αναίτια συμβάντα, η απουσία λογικής εξήγησης συνθέτουν έναν κόσμο, που το παράλογο δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά τη βασική συνθήκη της ανθρώπινης εμπειρίας.

Στο θεατρικό έργο του Ιονέσκο Αμεντέ (ή πώς να το ξεφορτωθούμε) ο ήρωας του, ο Αμεντέ, είναι ένας συγγραφέας που η έμπνευσή του έχει στερέψει. Τίποτα γι’ αυτόν δεν είναι εύκολο: ούτε το να σκεφτεί, ούτε το να δημιουργήσει, ούτε το να δράσει. Μαζί με τη γυναίκα του, τη Μαντλέν, βρίσκεται εγκλωβισμένος σε μια καθημερινότητα που διαλύεται αργά και ανεξήγητα, καθώς ένα πτώμα μεγαλώνει μέσα στην κρεββατοκάμαρά τους. Κανείς τους δεν θυμάται πώς βρέθηκε εκεί. Και ενώ το νεκρό σώμα διογκώνεται και τα μέλη του εξαπλώνονται σε όλο το σπίτι, στο διαμέρισμα φυτρώνουν μανιτάρια. Ποιος ευθύνεται; Τύψεις και παράνοια κυριεύουν τους ήρωες. Ο Αμεντέ πρέπει να βρει έναν τρόπο να ξεφορτωθεί το πτώμα, πριν αρχίσουν οι υποψίες των γειτόνων.

«Το πτώμα δεν εξηγείται ποτέ λογικά. Στις μέρες μας, αυτό το πτώμα μπορεί να ερμηνευτεί ως το βάρος των συλλογικών μας κρίσεων (κλιματική αλλαγή, οικονομική αβεβαιότητα, κοινωνική αποξένωση) που διογκώνονται επειδή η κοινωνία επιλέγει την αδράνεια. Σε προσωπικό επίπεδο, αντικατοπτρίζει το ψυχικό βάρος, το άγχος και τις ματαιώσεις που οι άνθρωποι «στοιβάζουμε» στην καθημερινότητά μας μέχρι να μας πνίξουν» σημειώνει η σκηνοθέτιδα Έλενα Πέγκα και προσθέτει: «Η καθημερινότητα του ζευγαριού παρουσιάζει μια απόλυτη αδυναμία ουσιαστικής επικοινωνίας. Ανταλλάσσουν επαναλαμβανόμενους καβγάδες και αλληλοκατηγορίες. Η ψηφιακή εποχή έχει εντείνει αυτό το φαινόμενο: ζούμε απομονωμένοι μέσα σε διαμερίσματα και μέσα σε οθόνες, δίπλα-δίπλα αλλά χωρίς να συνδεόμαστε πραγματικά, ακριβώς όπως ο Αμεδαίος και η Μαντλέν. Σκηνοθετώντας το Αμεντέ σήμερα, ένα κλασικό έργο του προηγούμενου αιώνα, νιώθω πως στήνω με τους συνεργάτες μου έναν καθρέφτη απέναντι στην ψυχολογική ασφυξία και την εσωτερική παράλυση του ανθρώπου του 2026. Το έργο είναι μια σπουδή πάνω στην ανθρώπινη παθητικότητα. Το ζευγάρι βλέπει την απειλή να μεγαλώνει, αλλά παραλύει από τον φόβο της αλλαγής και της κοινωνικής κατακραυγής».

Στην παράσταση παίζουν οι ηθοποιοί Γιώργος Καύκας (Αμεντέ), Κλειώ Δανάη Οθωναίου (Μαντλέν), Μαρία Καραμήτρη (Μαντλέν ΙΙ, Γειτόνισσα), Φαμπρίτσιο Μούτσο (Αμεντέ ΙΙ, Αστυνομικός), Πολυξένη Σπυροπούλου (Μαντώ) και Θάνος Φερετζέλης (Αμερικανός στρατιώτης, Ταχυδρόμος)

Ημέρες & ώρες παραστάσεων
Τετάρτη: 19:00,
Πέμπτη- Παρασκευή: 21:00
Σάββατο: 18:00 και 21:00
Κυριακή: 19:00