Εθνικό Θέατρο: Τι θα δούμε τη νέα σεζόν - Από «Φόνισσα» μέχρι «Δεσποινίς διευθυντής» και από Καρυοφυλλιά Καραμπέτη μέχρι Σμαράγδα Καρύδη

Ένα φανταστικό, μεγάλο κτίριο, με πολλά δωμάτια, πίσω από την πόρτα του καθενός κρύβεται μια διαφορετική, ενδιαφέρουσα θεατρική εμπειρία για το κοινό που θα την ξεκλειδώσει: Κάπως έτσι, μεταφορικά, έγινε η πρώτη σκιαγράφηση του προγράμματος του Εθνικού Θεάτρου για τη νέα καλλιτεχνική περίοδο, χθες βράδυ, στο Κτίριο Τσίλλερ, υπό την ανοιξιάτικη βροχή που χάλασε τα σχέδια για μια παρουσίαση στον κήπο όχι όμως και τη διάθεση.

Έχοντας πλέον συμπληρώσει τον πρώτο χρόνο της θητείας της ως καλλιτεχνικής διευθύντριας η Αργυρώ Χιώτη έκανε έναν σύντομο απολογισμό την σεζόν που ολοκληρώθηκε με επιτυχία για να δώσει αμέσως μετά το στίγμα όσων έρχονται.

«Τολμάμε ακόμα πιο δυναμικά να διευρύνουμε το ρεπερτόριο μας με συνεργασίες που εκπλήσσουν, σύγχρονες σκηνικές προσεγγίσεις κλασικών κειμένων, νέες αναθέσεις σε δημιουργούς με ισχυρό καλλιτεχνικό στίγμα — αρκετές και αρκετοί από αυτούς για πρώτη φορά στο Εθνικό Θέατρο — εδραίωση της δικτύωσης με φορείς του εξωτερικού αλλά και άλλους φορείς στην Ελλάδα, μέσα από ισότιμες συμπράξεις και συμπαραγωγές, στόχευση στην εκπαιδευτική ταυτότητα του θεάτρου και τις κοινωνικές του δράσεις, ουσιαστική σκηνική έρευνα, άνοιγμα στη διακαλλιτεχνικότητα και τροφοδότηση της σκέψης και της θεατρικής γλώσσας. Πάντα με διασφάλιση υψηλού αισθητικού αποτυπώματος για κάθε μας παράσταση, άρτιες συνθήκες παραγωγής, αφούγκραση της δημιουργικής ορμής των σκηνοθετριών/τών και πρωτοπόρο βλέμμα στο θέατρο» εξήγησε η ίδια.

Από την Ομόνοια έως την Επίδαυρο

Το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα το Εθνικό Θέατρο βγαίνει από τις βασικές σκηνές του και περιηγείται στην πόλη, σε άλλα θέατρα αλλά και στην περιφέρεια.

Από τις 22 έως τις 24 Μαΐου θα πραγματοποιηθεί στην περιοχή της Ομόνοιας ένα τριήμερο πρόγραμμα δημόσιων δράσεων με τίτλο «Είναι αμαρτωλή, 3 μερόνυχτα στην Ομόνοια». Συζητήσεις, performances, προβολές, ξεναγήσεις και παρεμβάσεις θα διεξαχθούν στην Πλατεία Ομονοίας, στον υπόγειο σταθμό του μετρό, σε ξενοδοχεία, καφενεία και στους γύρω δρόμους.

Επιπλέον, στις 5 Ιουλίου, από το Αρχαίο Θέατρο Οινιαδών θα ξεκινήσει η καλοκαιρινή παρουσίαση σε επιλεγμένους χώρους, της παράστασης «Η Γυναίκα της Ζάκυθος/Διάλογος στα Ερείπια του Μεσολογγίου», μια συμπαραγωγή του Εθνικού Θεάτρου με το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Αγρινίου, σε έρευνα, δραματουργία και σκηνοθεσία Μάνου Καρατζογιάννη.

Το φετινό καλοκαίρι το Εθνικό Θέατρο θα δώσει το δυναμικό παρών στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου με δύο παραγωγές, την «Άλκηστη» του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά, που θα παρουσιαστεί στις 17 και 18 Ιουλίου, και τις επίσης ευριπίδειες «Τρωάδες», σε σκηνοθεσία Ελένης Ευθυμίου, που θα παιχτούν στις 31 Ιουλίου και την 1η Αυγούστου.

Στην Επίδαυρο θα διεξαχθεί, επίσης, από τις 5 έως τις 20 Ιουλίου, το 9ο Διεθνές Εργαστήριο Αρχαίου Δράματος με τίτλο Ορών ορώντα» το οποίο απευθύνεται σε νέους και νέες επαγγελματίες ηθοποιούς, σκηνοθέτες και φοιτητές δραματικών σχολών. Φέτος θα διδάξει η ηθοποιός Αλεξία Καλτσίκη σε συνεργασία με τον Ρώσο παιδαγωγό και σκηνοθέτη Ilya Kozin και την υψίφωνο Μάιρα Μηλολιδάκη

Ραντεβού τον Οκτώβριο

Μεγάλα κλασικά έργα του ελληνικού αλλά και του διεθνούς ρεπερτορίου, όπως η «Τρικυμία» του Σαίξπηρ, «Το σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα» του Λόρκα, η «Φόνισσα« του Παπαδιαμάντη αλλά και το «Δεσποινίς διευθυντής» των Κώστα Πρετεντέρη και Ασημάκη Γιαλαμά, σε νέες προσεγγίσεις από καταξιωμένους σκηνοθέτες και νέες σκηνοθετικές δυνάμεις, μεταξύ των οποίων ο Dmitry Krymov, ο Κωνσταντίνος Ρήγος, η Ιώ Βουλγαράκη κ.α., έμπειρους πρωταγωνιστές, όπως η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, η Φιλαρέτη Κομνηνού, η Σμαράγδα Κααρύδη αλλά και νέους ταλαντούχους ηθοποιούς, μελόδραμα, καινούργια ελληνικά έργα, συμπράξεις με εγχώριους αλλά και διεθνείς οργανισμούς, όπως το Odéon Théâtre de l’Europe και το Théâtre National Wallonie Bruxelles, θεατρικές προτάσεις για παιδιά και εφήβους αλλά και επαναλήψεις περσινών παραστάσεων που είχαν μεγάλη ανταπόκριση από το κοινό θα δούμε στο Εθνικό Θέατρο Την καλλιτεχνική περίοδο 2026 – 2027.

ΝΕΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΕΣ

ΚΤΗΡΙΟ ΤΣΙΛΛΕΡ

Η ΦΟΝΙΣΣΑ του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη | Συμπαραγωγή με την Εθνική Λυρική Σκηνή | Μουσική: Γιώργος Κουμεντάκης | Δραματουργία, Διασκευή, Μουσική διεύθυνση: Μάρκελλος Χρυσικόπουλος | Κεντρική Σκηνή | Κτήριο Τσίλλερ | 23 έως 25 Οκτωβρίου

Μετά τη μακρά και επιτυχημένη οπερατική διαδρομή της, η «Φόνισσα» του Γιώργου Κουμεντάκη ανεβαίνει στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, αυτή τη φορά με τη μορφή του μελοδράματος. Ακολουθώντας τον βασικό αφηγηματικό άξονα του πρωτότυπου κειμένου του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη και με μια νέα συνεπτυγμένη εκδοχή του μουσικού έργου του Γιώργου Κουμεντάκη για σύνολο δωματίου, η Φόνισσα επιστρέφει στη θεατρική σκηνή για να λυτρωθεί για μια ακόμα φορά μεταξύ της θείας και της ανθρώπινης δικαιοσύνης. Η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη ακολουθώντας την παρτιτούρα της μουσικής θα ερμηνεύσει όλους τους ρόλους του έργου σε έναν ιδιότυπο, πυρετικό όσο και εξαιρετικά απαιτητικό μονόλογο, αξιοποιώντας τη σπάνια μουσικότητα του μοναδικού γλωσσικού ιδιώματος του Παπαδιαμάντη και διατηρώντας ακέραιη τη δραματική του ένταση. Τη δραματουργική επεξεργασία του διηγήματος του Παπαδιαμάντη, τη διασκευή της μουσικής του Γιώργου Κουμεντάκη και τη μουσική διεύθυνση υπογράφει ο Μάρκελλος Χρυσικόπουλος. Τη μεταγραφή υπογράφει ο μουσικολόγος, κλαρινετίστας και Αναπληρωτής Καθηγητής στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο Γιάννης Σαμπροβαλάκης.
Μια συμπαραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής με το Εθνικό Θέατρο

ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ ΜΠΕΡΝΑΡΝΤΑ ΑΛΜΠΑ του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα | Μετάφραση: Έφη Γιαννοπούλου | Σκηνοθεσία: Ιώ Βουλγαράκη | Κεντρική Σκηνή | Κτήριο Τσίλλερ | Πρεμιέρα: 20 Ιανουαρίου

«Το Σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα» γράφτηκε το 1936 και μέχρι το 1964 η Δικτατορία του Φράνκο απαγόρευε τη σκηνική του παρουσίαση στην Ισπανία. Τι ήταν εκείνο που έκανε το έργο επικίνδυνο για ένα τόσο ισχυρό καθεστώς; Εννιά γυναίκες μένουν κλεισμένες στο σπίτι τους, χωρίς κοινωνική, προσωπική, σεξουαλική ζωή, υπό την τυραννία της Μπερνάρντα Άλμπα η οποία μετατρέπει αυτό το σπίτι σε μια άτυπη φυλακή. Ένας στιβαρός πατριαρχικός μηχανισμός ακμάζει εκεί μέσα, χωρίς μάλιστα ποτέ να εμφανιστεί ένας άνδρας επί σκηνής. Ένας τόπος ελέγχου, καταστολής και εμμονής χωρίς ποτέ η συμμόρφωση να επιβληθεί από φορείς θεσμικής εξουσίας. Σήμερα ένα συμπαγές και αχανές οικοδόμημα καλλιέργειας φόβου και παραγωγής απελπισίας εργάζεται αδιάκοπα για να θρέψει μέσα μας τη βεβαιότητα ότι κάθε σκέψη αλλαγής του κόσμου είναι μάταιη και κάθε χειρονομία αλληλεγγύης καταδικασμένη. Μέσα σε αυτή την πραγματικότητα και χάρη στο ποιητικό του σθένος, ίσως το έργο παραμένει ακόμη επικίνδυνο. Το κλασικό αριστούργημα του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα επιστρέφει στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου έπειτα από τρεις δεκαετίες, με τη Φιλαρέτη Κομνηνού στον ρόλο της Μπερνάρντα Άλμπα και ένα ξεχωριστό, αποκλειστικά γυναικείο, ensemble ερμηνευτριών διαφορετικών καλλιτεχνικών γενεών.

Η ΤΡΙΚΥΜΙΑ | βασισμένο στο ομώνυμο έργο του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ | Σκηνοθεσία: Dmitry Krymov | Κεντρική Σκηνή | Κτήριο Τσίλλερ | Πρεμιέρα: 14 Απριλίου

Το Εθνικό Θέατρο υποδέχεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα τον διεθνώς καταξιωμένο σκηνοθέτη, σκηνογράφο, ζωγράφο και παιδαγωγό Dmitry Krymov και τη ριζοσπαστική του εκδοχή στην «Τρικυμία» του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ. Από τις σημαντικότερες μορφές του σύγχρονου θεάτρου, με πολυάριθμες διακρίσεις —ανάμεσά τους πέντε Golden Mask Awards, το Stanislavsky Award, το Grand Prix της Prague Quadrennial και το Herald Angels Award του Edinburgh International Festival— και θριαμβευτική πορεία σε κορυφαίους θεατρικούς οργανισμούς, φεστιβάλ και μουσεία παγκοσμίως, ο Krymov ανασυνθέτει το αποκαλούμενο «αποχαιρετιστήριο» σαιξπηρικό έργο —με ελληνική διανομή και τη μουσική υπογραφή του Θοδωρή Οικονόμου— ως μια πολιτική και υπαρξιακή έκρηξη, που θέτει στο επίκεντρο την εκδίκηση, τη συγχώρεση και την ηθική ευθύνη. Μια σπάνια σκηνική κατάθεση, μέσα από τον αναρχικό, ποιητικό και απρόβλεπτο θεατρικό κόσμο του ιδιοσυγκρασιακού δημιουργού, με αφετηρία την προσωπική του εμπειρία ως αυτοεξόριστου τα τελευταία τέσσερα χρόνια από τη Ρωσία, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τον πόλεμο στην Ουκρανία.

ΝΕΑ ΣΚΗΝΗ «ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΡΚΟΥΛΟΣ»

ΔΡΑΚΟΥΛΑΣ του Μπραμ Στόκερ | Μετάφραση: Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης | Δραματουργική επεξεργασία: Κωνσταντίνος Ντέλλας - Δημοσθένης Παπαμάρκος | Σκηνοθεσία: Κωνσταντίνος Ντέλλας | Κτήριο Τσίλλερ | Νέα Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος» | Πρεμιέρα: 16 Δεκεμβρίου

Το 1903 δημοσιεύεται στις επιφυλλίδες της εφημερίδας Το Νέον Άστυ «τὸ περιεργότερον μυθιστόρημα ποὺ ἐδημοσιεύθη εἰς ἑλληνικὴν ἐφημερίδα…» με τίτλο Ο Πύργος του Δράκουλα, όπως το μετέφρασε ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης. Η ιστορία της απόλυτης προσωποποίησης του φόβου για το μιαρό που κρύβει μέσα μας ο καθένας ξετυλίγεται μέσα στον γλωσσικό παπαδιαμαντικό πλανήτη, δημιουργώντας έναν κόσμο ποιητικά ωμό και ωμά ποιητικό. Μελετώντας σε ερευνητικό και καλλιτεχνικό επίπεδο τον λόγο, τις λαϊκές μορφές έκφρασης και τη σκηνική δράση ως τελετουργική πράξη, ο Κωνσταντίνος Ντέλλας μαζί με μια ξεχωριστή ομάδα ηθοποιών δημιουργεί ένα χωροχρονικό σύμπαν, με εργαλεία τη μουσική και τον ρυθμό, την πολυφωνία και τη ρευστότητα ανάμεσα σε σώματα, ρόλους και λειτουργίες.

ΔΕΣΠΟΙΝΙΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ των Κώστα Πρετεντέρη και Ασημάκη Γιαλαμά | Σκηνοθεσία: Αικατερίνη Παπαγεωργίου | Κτήριο Τσίλλερ | Νέα Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος» | Πρεμιέρα: 17 Μαρτίου

Έργο με χαρακτηριστική «διπλή ζωή» —έχοντας γνωρίσει επιτυχία τόσο στο θέατρο όσο και στον κινηματογράφο— επανέρχεται μέσα από μια σύγχρονη δραματουργική προσέγγιση, για να φωτίσει εκ νέου τα ζητήματα ταυτότητας, εξουσίας και κοινωνικών ρόλων και να αναδείξει πόσο προκλητικά επίκαιρη παραμένει. Στο επίκεντρο βρίσκεται μια ηρωίδα που κινείται διαρκώς ανάμεσα στο προσωπείο και την πραγματική της ταυτότητα, αποκαλύπτοντας τη ρευστότητα των κοινωνικών συμβάσεων μιας εποχής, όπου η δημόσια εικόνα και η ιδιωτική ζωή βρίσκονται σε συνεχή διαπραγμάτευση. Ο έρωτας εγγράφεται σ’ αυτό το πεδίο έντασης, φανερώνοντας όλες τις ρωγμές που προκαλούνται, όταν το προσωπικό διαμεσολαβείται από το κοινωνικό. Με σεβασμό στον ρυθμό και το χιούμορ του πρωτοτύπου, η παράσταση θέτει ένα καίριο ερώτημα: ποια είναι η θέση της γυναίκας στον εργασιακό χώρο, όταν οι κανόνες του παιχνιδιού έχουν γραφτεί από άλλους; Μια «κλασική» κωμωδία που δεν ανήκει στο παρελθόν, αλλά μας κοιτάζει κατάματα στο παρόν.

ΘΕΑΤΡΟ REX

ΣΚΗΝΗ «ΕΛΕΝΗ ΠΑΠΑΔΑΚΗ» | ΠΑΙΔΙΚΗ ΣΚΗΝΗ

ΡΟΜΠΕΝ, Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ του Δημήτρη Κουρούμπαλη | Σκηνοθεσία: Δημήτρης Κουρούμπαλης - Φρόσω Κορρού | Μουσική: Alex Sid | Θέατρο REX | Σκηνή «Ελένη Παπαδάκη» | Πρεμιέρα: 30 Οκτωβρίου

Ο Ρόμπιν είναι νέος δασοφύλακας. Η αγάπη του για το δάσος τον οδήγησε σε αυτή τη δουλειά και στην υπηρεσία του Επιτρόπου που εξουσιάζει τον τόπο. Ο Επίτροπος δεν αγαπάει τα δάση. Αγαπάει το κέρδος. Μέρος του σχεδίου του για «εκσυγχρονισμό» της περιοχής είναι να εξαφανίσει το δάσος για να φτιάξει δρόμους, εργοστάσια, ξενοδοχεία, ορυχεία,

ζωολογικούς κήπους. Στην προσπάθειά του να εμποδίσει τη μεγαλομανία του Επιτρόπου, ο Ρόμπιν κηρύσσεται παράνομος. Δεν είναι, όμως, μόνος. Στην καρδιά του δάσους ιδρύεται μια κοινότητα από ανθρώπους που το λέει η καρδιά τους και ο Ρόμπιν γίνεται Ρομπέν. Μια παράσταση για την ομορφιά του δάσους, με μουσική, τραγούδια και σκηνικές μάχες που θυμίζουν κινηματογράφο. Μια σκηνική αφήγηση βαθιάς οικολογικής ευαισθησίας, αλληλεγγύης και αυταπάρνησης, που θα μεταφέρει μικρούς και μεγάλους σε ένα ολοζώντανο δάσος γεμάτο μυρωδιές, ήχους και χρώματα.

ΣΚΗΝΗ «ΜΑΡΙΚΑ ΚΟΤΟΠΟΥΛΗ»

ΠΟΛΥ ΚΑΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΤΙΠΟΤΑ του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ | Απόδοση - Διασκευή: Έρι Κύργια | Σκηνοθεσία: Κωνσταντίνος Ρήγος | Θέατρο REX | Σκηνή «Μαρίκα Κοτοπούλη» | Πρεμιέρα: 9 Δεκεμβρίου

Ένα εκλεπτυσμένο παιχνίδι ερωτικών παρεξηγήσεων, όπου οι έμφυλοι ρόλοι αποδομούνται με κομψότητα και δηκτική ειρωνεία: αυτό είναι το Πολύ κακό για το τίποτα. Στον πυρήνα του έργου, η εκρηκτική σχέση του Βενέδικτου και της Βεατρίκης, ενός σπινθηροβόλου ντουέτου ευφυΐας και αντίστασης, επαναπροσδιορίζει τους όρους της επιθυμίας, σε έναν κόσμο όπου το συναίσθημα είναι πάντα υπό διαπραγμάτευση. Μεταμφιέσεις, κρυφακούσματα και λανθασμένες ταυτότητες λειτουργούν άλλοτε ως παιχνιδιάρικο τέχνασμα που οδηγεί στον έρωτα και την αυτογνωσία, και άλλοτε ως σκοτεινή ίντριγκα που προκαλεί καταστροφή. Το περίφημο παιχνίδι ανάμεσα στο “nothing” και το “noting” επικυρώνει την αίσθηση πως η πραγματικότητα δεν βιώνεται, αλλά κατασκευάζεται. Και τότε τίθεται το αιώνιο ερώτημα: Να παντρευτεί κανείς ή να το αποφύγει; Και η σκηνή ανάβει! Ο Κωνσταντίνος Ρήγος επιστρέφει στο Εθνικό Θέατρο με ένα αστραφτερό πάρτι: λάτιν ρυθμοί, ένταση και αποπλάνηση σε μια σκηνική εμπειρία, όπου ο έρωτας γίνεται παιχνίδι στρατηγικής, οι λέξεις όπλα και κάθε βλέμμα υπόσχεση ή παγίδα. Με τη Σμαράγδα Καρύδη και τον Θάνο Λέκκα.

ΤΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΟΡΓΗΣ | Σε σύμπραξη με το Odéon Théâtre de l’Europe και το Théâtre National Wallonie Bruxelles Θέατρο REX | Σκηνή «Μαρίκα Κοτοπούλη» | Άνοιξη 2027 |

Θα ακολουθήσει μια νέα διεθνής θεατρική και κοινωνική δράση με επίκεντρο τη νεολαία και τη δημοκρατία. ΤΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΟΡΓΗΣ (Parlement des Colères), μια σύλληψη και δημιουργία της Rachel Dufour και της ομάδας της Les Guepes Rouges. Μια νέα διεθνής θεατρική και κοινωνική δράση με επίκεντρο τη νεολαία και τη δημοκρατία σχεδιάζεται να πραγματοποιηθεί στην Αθήνα την άνοιξη του 2027, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής δράσης «Το Κοινοβούλιο της οργής» (“Parlement des colères”), μια σύλληψη και δημιουργία της ομάδας Les Guepes Rouges. Η ομάδα συνεργάζεται με τρεις δημιουργούς εδώ, στην Ελλάδα, για να μεταδώσει τη μέθοδο εργασίας, οι δημιουργοί στη συνέχεια συνεργάζονται με ένα σύνολο εφήβων και νέων (16 έως 23 ετών), για μια παράσταση μαζί τους, η οποία παρουσιάζεται πρώτα στην Αθήνα, για μικρό αριθμό παραστάσεων, προτού ταξιδέψει στο Παρίσι και τις Βρυξέλλες για τη μεγάλη Ευρωπαϊκή παρουσίαση και στα δύο αντίστοιχα πολύ μεγάλα θέατρα της σύμπραξης: το Odéon Théâtre de l’Europe και το Théâtre National Wallonie Bruxelles.

ΜΠΑΝΑΛ. ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΓΙΝΕ ΤΙΠΟΤΑ | Ιδέα-Χορογραφία: Χαρά Κότσαλη | Θέατρο REX | Σκηνή «Μαρίκα Κοτοπούλη» | Πρεμιέρα: 8 Μαΐου

Ένας αλγόριθμος ανακηρύσσει την 11η Απριλίου 1954 "την πιο βαρετή μέρα του 20ου αιώνα". Τίποτα σημαντικό δεν συνέβη εκείνη τη μέρα, κανείς σπουδαίος δεν γεννήθηκε ή πέθανε, κανένας πόλεμος δεν ξεκίνησε ή τελείωσε. Με μικτό θίασο ηθοποιών και χορευτ(ρι)ών, το Μπανάλ. Μια μέρα που δεν έγινε τίποτα είναι μια παράσταση για τις ασήμαντες μέρες, για το πώς ζούμε, πώς αναπνέουμε και πώς αφηγούμαστε τις ζωές μας μέσα στον ασφυκτικό χώρο του σύγχρονου καπιταλισμού, όλες εκείνες τις ημέρες που «δεν γίνεται τίποτα». Ένα ηχητικό και κινητικό ντελίριο με ανθρώπινους και μη δράστες: οι ήχοι ενός διαμερίσματος 70 τ.μ. με ενοίκιο 800 ευρώ, χορωδίες αθηναϊκών γρύλων, η μπάντα του Δήμου, εξουσιοδοτήσεις και μελοποιημένα δικόγραφα, πρόβες και θνησιγενείς χοροί, η απελπισμένη προσπάθεια συναρμολόγησης ενός fast furniture επίπλου, αφανισμοί σε ζωντανή μετάδοση και σύντομες συναντήσεις. Το θεαματικό εισβάλλει στο καθημερινό και το ασήμαντο μετατρέπεται σε πεδίο σύγκρουσης για το νόημα. Για την αβέβαιη θέση μας μέσα στον κόσμο, για το υπαρξιακό κωμικό δράμα που είναι το 24ωρο.

Το Εθνικό Θέατρο εντάσσεται με την παράσταση της Χαράς Κότσαλη στην Ευρωμεσογειακή σύμπραξη/ Πόλο “Κοινές Όχθες” ή “Rivages Communs“, ένα δίκτυο συνεργασίας τεσσάρων θεάτρων στη Γαλλία, των: Théâtre de la Bastille στο Παρίσι, la Scène nationale de l’Essonne στο Ρι-Ορανζί, le Théâtre des 13 vents στο Μονπελιέ και το Théâtre Joliette στη Μασσαλία. Στόχος του δικτύου η αμοιβαία ενίσχυση της παραγωγής και κυκλοφορίας έργων της σύγχρονης δημιουργίας σε ολόκληρη τη λεκάνη της Μεσογείου μέσα από συμπράξεις, ανταλλαγές και φιλοξενίες καλλιτεχνιδών/ών.

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΣΚΗΝΗ | ΣΚΗΝΗ «ΚΑΤΙΝΑ ΠΑΞΙΝΟΥ»

Η Πειραματική σκηνή, με Υπεύθυνους τον Ακύλλα Καραζήση και τη Νεφέλη Μαϊστράλη, εξελίσσει τη φετινή της διαδρομή —Διαρκής Ανοιχτή Πρόβα & Παραστάσεις - “Σκίτσα”—, αναπτύσσοντας την ερευνητική της πορεία πάνω στη συνύπαρξη καλλιτεχν(ιδ)ών και την επιμονή στη διαδικασία έναντι του αποτελέσματος.

PROJECT MACBETH / PROSPERO | Πρεμιέρα: 5 Νοεμβρίου

Μια κολεκτίβα καλλιτεχν(ιδ)ών —μια ζωγράφος-δραματουργός, ένας sound/screen designer, ένας performer-καθηγητής Ιστορίας και Φιλοσοφίας, ένας skipper, πέντε ηθοποιοί και ένας συντονιστής-τραγουδιστής— εξερευνά το δίπολο Εξουσία/Ουτοπία. Ο Μάκβεθ και η Τρικυμία, δυο εμβληματικά σαιξπηρικά έργα, είναι η βάση, η αφετηρία. Εδώ μπαίνει και ο απαραίτητος αναχρονισμός του Θεάτρου: η Αναγέννηση είναι ο ιστορικός καμβάς των έργων, εποχή όπου η δίψα για κυριαρχία, όπως και η λαχτάρα για μια μαγική ζωή, συναντιούνται στην πιο γυμνή τους μορφή. Αυτός ο ζωντανός πολύχρωμος πίνακας, βγαλμένος απ’ το Μουσείο, τοποθετημένος σήμερα στο κέντρο της Αγοράς, του δημόσιου χώρου, που είναι το Θέατρο. Δοκιμάζοντας τα όρια της εικόνας, των λέξεων, της ακινησίας, της μιμητικής εξίσωσης και όλα όσα αποτελούν το σήμερα, βουτηγμένο στο πάντα ζωντανό παρελθόν, η νέα παραγωγή της Πειραματικής Σκηνής θα είναι μια περιπέτεια που θα προσπαθήσει να δραπετεύσει από τα ασφυκτικά όρια του Θεάτρου. Παρ’ όλα αυτά και πάλι: Μη φοβάστε, είναι Θέατρο.

ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ (τίτλος εργασίας) | Πρεμιέρα: 27 Ιανουαρίου

Τη νέα χρονιά, στο επίκεντρο τίθεται η δραματουργία και η συνεργασία θεατρικών συγγραφέων, με στόχο τη δημιουργία ενός πολυσυλλεκτικού έργου που θα παρουσιαστεί το νέο έτος, με κεντρικό θέμα τις Πρώτες ιστορίες των ανθρώπων. Πηγή έμπνευσης μερικά από τα αρχαιότερα κείμενα της ανθρωπότητας, όπως Το έπος του Γκιλγκαμές, η Μαχαμπαράτα, Το βιβλίο των νεκρών των Αιγυπτίων, η Θεογονία του Ησίοδου, τα Ομηρικά έπη, κ.ά. Οι συνεργαζόμενοι συγγραφείς θα επιλεγούν κατόπιν ανοιχτού καλέσματος, ενώ θα ακολουθήσει ακρόαση για τη στελέχωση του θιάσου. Επίσης, η Διαρκής Ανοιχτή Πρόβα, όπως εγκαινιάστηκε και εξελίχθηκε τη φετινή χρονιά, θα συνεχίσει τη λειτουργία της ανά τακτά χρονικά διαστήματα, στη διάρκεια της θεατρικής περιόδου, ως χώρος διερεύνησης νέων υλικών και καλλιτεχνικής ώσμωσης.

ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ ΤΡΙΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ (θα ανακοινωθεί) | Απρίλιος

Ο αριστούχος απόφοιτος του τμήματος Σκηνοθεσίας της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου, Κωστής Γλύκαντζης, σκηνοθετεί ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό έργο την άνοιξη 2027. Περισσότερες πληροφορίες θα ανακοινωθούν τον ερχόμενο Σεπτέμβριο.

ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΠΥΛΟΝ

ΟΜΟΝΟΙΑ | Σκηνοθεσία: Ανέστης Αζάς, Πρόδρομος Τσινικόρης | Πρεμιέρα: 21 Οκτωβρίου

Η Ομόνοια σήμερα μοιάζει με μια πόλη μέσα στην πόλη. Ένα σημείο όπου συνυπάρχουν τουρίστες, μετανάστες, εργαζόμενοι της νύχτας, μικροέμποροι, influencers και άνθρωποι που ψάχνουν δωμάτιο, παρέα, δουλειά ή απλώς κάπου να σταθούν. Με αφετηρία πραγματικές μαρτυρίες, συνεντεύξεις και περιστατικά από την περιοχή, η παράσταση κινείται ανάμεσα στο ντοκιμαντέρ, τη μαύρη κωμωδία και το αστικό θρίλερ, δημιουργώντας μια μυθοπλασία γύρω από το σύγχρονο κέντρο της Αθήνας. Ιστορίες μοναξιάς, επιθυμίας, χιούμορ, βίας και καθημερινής επιβίωσης διασταυρώνονται ανάμεσα σε ξενοδοχεία, υπόγειες διαδρομές, νυχτερινά μαγαζιά, πλατείες και στάσεις λεωφορείων. Οι ήρωες περιπλανώνται σε μια Αθήνα υπερφωτισμένη και σκοτεινή ταυτόχρονα. Μια παράσταση για την ανάγκη επαφής σε μια πόλη που δεν κοιτάζει κανέναν στα μάτια.

ΟΙΔΙΠΟΥΣ ΤΥΡΑΝΝΟΣ Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΟΙΔΙΠΟΥΣ | Μετάφραση: Νίκος Α. Παναγιωτόπουλος | Σκηνοθεσία:Χάρης Φραγκούλης  | Θέατρο Δίπυλον | Πρεμιέρα: 10 Φεβρουαρίου

Ο Χάρης Φραγκούλης, με ορισμένους από τους στενούς συνεργάτες της ομάδας kursk, αναμετριέται με τον μύθο του Οιδίποδα σε μια σκηνική ανάγνωση που προσεγγίζει το εμβληματικό έργο ως μια βαθιά υπαρξιακή και σκοτεινά ποιητική διαδρομή αυτογνωσίας. Ο μύθος ζωντανεύει όχι ως αφήγηση μοίρας, αλλά ως μια αγωνιώδης πορεία στην ανθρώπινη συνείδηση. Στην πόλη έχει πέσει λοιμός. Ένας γέρος ανάβει ένα κερί. Γονατίζει. Προσπαθεί να προσευχηθεί, να φύγει η αρρώστια. Όμως δεν θυμάται πώς. Πότε αρρωσταίνει μια πόλη; Και τι είναι αυτή η αρρώστια; Πότε αρρωσταίνει κάτι; Ο βασιλιάς της πόλης, ένας χαρισματικός νέος, ένας ιδιοφυής, φωτεινός νέος, που έλυσε το αίνιγμα της Σφίγγας, άσσος στα αινίγματα, νομίζει πως ξέρει το αίνιγμα της Νύχτας, της νύχτας του. Δεν το ξέρει. Πρέπει να περάσει από μέσα της για να λύσει το μεγαλύτερο των αινιγμάτων: ποιος είναι; Κι εμείς, κοιτάζοντάς τον, διδασκόμαστε από τι είναι φτιαγμένη η δική μας νύχτα, ώστε μικρή ελπίδα φωτός.

ΕΠΑΝΑΛΗΨΕΙΣ

ΙΕΡΟΤΕΛΕΣΤΙΑ του Guillaume Poix | σε μια ιδέα της Lorraine de Sagazan | Μετάφραση: Δήμητρα Κονδυλάκη | Σκηνοθεσία: Χρήστος Θεοδωρίδης | Νέα Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος» | Κτήριο Τσίλλερ | Πρεμιέρα: 1 Οκτωβρίου | 2ος χρόνος

Αντλώντας έμπνευση από 300 συνεντεύξεις που πάρθηκαν μεταξύ 2020 και 2021, μια περίοδο αυξημένης συλλογικής μοναξιάς, ο δημοφιλής Γάλλος θεατρικός συγγραφέας και δραματουργός γράφει την Ιεροτελεστία (Un Sacre), υφαίνοντας ένα χρονικό απώλειας που, μέσα από «μικρές» ιστορίες ανθρώπων, καταλήγει στη «μεγάλη» Ιστορία της ανθρωπότητας. Αναγνωρίζοντας το θέατρο ως ιεροτελεστία της πραγματικότητας και ενισχύοντας το σκηνικό συμβάν με ζωντανή μουσική επί σκηνής, η παράσταση, μετά τη θερμότατη υποδοχή που της επιφύλαξε το κοινό, επιστρέφει ως μια συλλογική ανάσα, μια αναπόφευκτη και φωτεινή μαρτυρία της ανθρώπινης ζωής. Γιατί το μόνο που μπορείς να κάνεις στον κόσμο που έχουμε φτιάξει, είναι να συνεχίσεις να υπάρχεις. Η ύπαρξη ως επανάσταση, λοιπόν.

KONTAKTHOF της Pina Bausch | Μία σύμπραξη με το Pina Bausch Foundation
Κεντρική Σκηνή | Κτήριο Τσίλλερ | Πρεμιέρα: 7 Οκτωβρίου | 2ος χρόνος

Μετά την τεράστια επιτυχία που σημείωσε τη φετινή καλλιτεχνική περίοδο το Kontakthof, η ξεχωριστή σκηνική αναβίωση ενός από τα πιο εμβληματικά έργα της Pina Bausch, με τη συμμετοχή 22 ξεχωριστών ερμηνευτ(ρι)ών από την Ελλάδα, 21 έως 55 χρόνων, επιστρέφει στην Κεντρική Σκηνή του Κτηρίου Τσίλλερ για λίγες μόνο παραστάσεις. Το Kontakthof, είχε πει η σπουδαία χορογράφος, «είναι ένας τόπος όπου συναντιούνται άνθρωποι που αποζητούν επαφή. Να φανερώσεις τον εαυτό σου, να τον αρνηθείς. Με φόβους. Επιθυμία. Απογοητεύσεις. Απελπισία. Πρώτες εμπειρίες. Πρώτες απόπειρες. Τρυφερότητα και ό,τι προκύπτει απ’ αυτή — αυτό ήταν σημαντικό θέμα στο έργο. [...] Να αποκαλύπτεις πτυχές του εαυτού σου, να ξεπερνάς τον εαυτό σου.»

Ο ΒΥΣΣΙΝΟΚΗΠΟΣ του Αντόν Τσέχωφ | Μετάφραση: Χρύσα Προκοπάκη | Διασκευή - Σκηνοθεσία: Έκτορας Λυγίζος | Κεντρική Σκηνή | Κτήριο Τσίλλερ | Πρεμιέρα: 28 Νοεμβρίου | 2ος χρόνος

Ο Βυσσινόκηπος του Αντόν Τσέχωφ, ένα από εμβληματικότερα έργα του παγκόσμιου ρεπερτορίου, επιστρέφει για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων, στην Κεντρική Σκηνή του Κτηρίου Τσίλλερ, σε διασκευή και σκηνοθεσία Έκτορα Λυγίζου, με έναν 10μελή θίασο ξεχωριστών ερμηνευτ(ρι)ών. Με όχημα την εξαιρετική μετάφραση της Χρύσας Προκοπάκη και με όρους ενός ιδιότυπου «μουσικού ρεαλισμού» – όπου η παρτιτούρα είναι το κείμενο και τα μουσικά όργανα οι ανθρώπινες φωνές – η ιλαρή και συγχρόνως σπαρακτική αυτή τραγικωμωδία μιλά για την αέναη προσπάθεια του ανθρώπου να εξορκίσει τον τρόμο της Αβύσσου και του Άπειρου, τη σιωπή και το κενό, που ανά πάσα στιγμή απειλούν να τον αφανίσουν. Με τη δράση να τοποθετείται εξ ολοκλήρου στο καθιστικό/σέρα μιας ρωσικής ντάτσας, το τσεχωφικό κύκνειο άσμα παρουσιάζεται ως ένα κατεξοχήν έργο συνόλου, 41 χρόνια μετά το τελευταίο του ανέβασμα από το Εθνικό Θέατρο.

ΜΙΚΡΟ ΕΘΝΙΚΟ

Το Μικρό Εθνικό επανασυστήνεται. Ενισχύει τον σταθερό του διάλογο με τον κοινωνικό και θεατρικό παλμό και επαναπροσδιορίζει τον εκπαιδευτικό του πυρήνα. Με μακρά εμπειρία στις κοινωνικές και εκπαιδευτικές δράσεις, διδακτόρισσα στην καλλιτεχνική εκπαίδευση και μουσικός, η Εύη Νάκου, αναλαμβάνει την ευθύνη του ανανεωμένου Μικρού Εθνικού.

Το Μικρό Εθνικό είναι ένας ανοιχτός, διαπερατός χώρος πειραματισμού και καλλιτεχνικής μάθησης, που απευθύνεται σε κάθε ηλικία· ένας τόπος όπου η θεατρική πράξη συνδέεται οργανικά με την έρευνα, την εκπαίδευση και την κοινωνία. Μέσα από το παιχνίδι και τον αυτοσχεδιασμό, αναμοχλεύει όσα διακινούνται στο ίδιο το Εθνικό Θέατρο, μόνο με διαφορετική στόχευση. Το θέατρο μετασχηματίζεται σε έναν τόπο συλλογικής νοηματοδότησης, συνακρόασης, συνθέασης, συνύπαρξης και συναισθηματικής εμπλοκής, καθώς ένα αόρατο νήμα ξετυλίγεται από την πρόβα έως τη σκηνή.

Δράσεις και προγράμματα συνομιλούν με τα κρίσιμα ζητήματα της εποχής και της κάθε κοινότητας –ζητήματα ταυτότητας, σώματος, γλώσσας, σχέσεων, επιθυμίας, φροντίδας, συμβίωσης– μέσα από διαγενεακές και διαπολιτισμικές συναντήσεις. Το θέατρο συναντά τη λογοτεχνία, τη μουσική, την κίνηση, την αφήγηση, το παιχνίδι, την προφορική ιστορία και τα εικαστικά, τοποθετώντας τη διακαλλιτεχνικότητα στο κέντρο της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Ο σχεδιασμός της καλλιτεχνικής περιόδου 2026-2027 βασίζεται στην πρακτική της ενεργούς ακρόασης: ακούμε τα παιδιά, τους εφήβους, τους ενήλικες, την οικογένεια, τ@ εκπαιδευτικο@, τ@ καλλιτέχν@ και αφουγκραζόμαστε τα χαρακτηριστικά, τα ενδιαφέροντα και τις αγωνίες τους Σε διασύνδεση με το ρεπερτόριο των σκηνών του Εθνικού Θεάτρου συγκροτείται ένα πλέγμα δράσεων, προγραμμάτων και εργαστηρίων, με το Μικρό Εθνικό άλλοτε να επισκέπτεται και άλλοτε να προσκαλεί στις γειτονιές της πόλης, σε βιβλιοθήκες, σε δομές υγείας, σε καταστήματα κράτησης, σε νηπιαγωγεία και σχολεία, στον δημόσιο χώρο. Το βιβλίο, ο κήπος, το δάσος, η πόλη, οι γλώσσες, η μνήμη, οι ήχοι, το σώμα, το σπίτι, η σκηνή λειτουργούν ως τόποι φαντασίας και έκφρασης. Πολλαπλές πολιτισμικές εμπειρίες, διαφορετικές μορφές και γλώσσες έκφρασης διατρέχουν τους τρόπους που συνεργαζόμαστε, συνδημιουργούμε και συγκατοικούμε στα παρασκήνια, στους διαδρόμους και τα καμαρίνια, στις σκηνές, εντός και εκτός του Εθνικού Θεάτρου.

Το Μικρό Εθνικό ετοιμάζεται να υποδεχτεί κάθε ενδιαφερόμεν@ ως ένας χώρος δοκιμής, διαλόγου και φαντασίας. Ανυπομονεί να γνωρίσει ανθρώπους με διαφορετικές αφετηρίες και εμπειρίες, ώστε να συνυφάνουν, μέσα από ένα καλειδοσκοπικό πρόγραμμα, λέξεις, χειρονομίες, ήχους και εικόνες σε ένα πολυφωνικό πεδίο μάθησης.

Τον Μάιο του 2026, με πρωτοβουλία του Μικρού Εθνικού, συγκροτήθηκε ένα Δίκτυο Συνεργασίας για τη Διακαλλιτεχνική Μάθηση με εκπροσώπους εκπαιδευτικών τμημάτων από 20 και πλέον φορείς πολιτισμού της πόλης που ως στόχο έχει να λειτουργήσει ως ένα σταθερό πεδίο ανταλλαγής, σκέψης και συνδιαμόρφωσης. Ένας χώρος αλληλοτροφοδότησης και διασταύρωσης τεχνών, προοπτικών, μεθοδολογιών, και παιδαγωγικών εργαλείων. Μια ομάδα ή αλλιώς ένα δίκτυο για την ανταλλαγή καλών πρακτικών και την αναβάθμιση των μεθοδολογιών καλλιτεχνικής εκπαίδευσης σε άτυπα και τυπικά πλαίσια.

Π Α Ρ Α Λ Λ Η Λ Ε Σ Δ Ρ Α Σ Ε Ι Σ

ΠΡΟΘΑΛΑΜΟΣ Δ | Διεπιστημονικοί Διακαλλιτεχνικοί Διάλογοι με κέντρο τη θεματική του μήνα | Σχεδιασμός - Επιμέλεια: Νατάσα Τριανταφύλλη

Η επιτυχημένη δράση «ΠΡΟΘΑΛΑΜΟΣ Δ’: Διεπιστημονικοί – Διακαλλιτεχνικοί Διάλογοι», σε σχεδιασμό και επιμέλεια Νατάσας Τριανταφύλλη, επιστρέφει για 2η χρονιά στο Κτήριο Τσίλλερ. Διακεκριμένοι εκπρόσωποι από τον χώρο των επιστημών συνομιλούν δημιουργικά με σημαντικούς/ές καλλιτέχνες/ιδες. Τι σημαίνει να δίνεις μια διάλεξη χρησιμοποιώντας τη γλώσσα της τέχνης; Πόση τέχνη κρύβει η γλώσσα της επιστήμης;

ΣΑΛΟΝΙΑ ΓΛΩΣΣΑΣ | Γνωριμία με τη σύγχρονη θεατρική γραφή

Ο κύκλος γνωριμίας με τη σύγχρονη ελληνική γραφή για το θέατρο, με τίτλο «Σαλόνια Γλώσσας», συνεχίζεται για δεύτερη χρονιά, προσκαλώντας το κοινό να έρθει σε άμεση επαφή με έργα Ελλήνων/ίδων συγγραφέων που βρίσκονται υπό διαμόρφωση, σε πρωτότυπες σκηνικές παρουσιάσεις και ανοιχτές συζητήσεις με δημιουργούς από διαφορετικά πεδία των τεχνών. Ένα πρωτότυπο κάλεσμα σε έναν ανοιχτό χώρο δημιουργικής συνάντησης, που μπορεί να οδηγήσει σε μια δεύτερη απόπειρα με ανοιχτή προοπτική. Τον Ιούνιο θα ανακοινωθεί –μέσα από τα κανάλια Επικοινωνίας του Εθνικού Θεάτρου– ανοιχτή πρόσκληση υποβολής εν εξελίξει έργων.