ksenofon-kontiadis

Η ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής δημοκρατίας

Ξενοφών Ι. Κοντιάδης


Η δημοκρατία στην Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με νέους εχθρούς.

Δεν πρόκειται για απειλές όπως αυτές που οδήγησαν στην άνοδο ναζιστικών και φασιστικών καθεστώτων τον Μεσοπόλεμο, αλλά για την ανάδυση ενός νέου τύπου πολιτεύματος, που διεθνώς αποκαλείται «μη φιλελεύθερη» ή «ανελεύθερη» δημοκρατία.

Πρόκειται για πολιτικούς ηγέτες, τους οποίους πολλοί χαρακτηρίζουν χαρισματικούς, που έχουν αναδειχθεί επικεφαλής κυβερνήσεων μετά από εκλογικές διαδικασίες, όμως γρήγορα απενεργοποίησαν τα θεσμικά αντίβαρα και αποδυνάμωσαν βασικές δικαιοκρατικές εγγυήσεις. Παρότι η δράση τους εμφανίζεται τυπικά να ακολουθεί νομιμοφανείς διαδικασίες, στην πράξη ακυρώνουν τις διάφορες μορφές ελέγχου της εκτελεστικής εξουσίας, θέτουν υπό την επιρροή τους τα μέσα ενημέρωσης, καταστρατηγούν τη δικαστική ανεξαρτησία και ποδηγετούν την κοινωνία πολιτών.

Παραδείγματα αυτής της εκφυλισμένης μορφής πολιτεύματος αποτελούν η Ουγγαρία, η Πολωνία, η Τουρκία και η Ρωσία. Στην Ουγγαρία ο λαοφιλής πρωθυπουργός Βίκτoρ Ορμπάν αύξησε τον αριθμό των δικαστών του Συνταγματικού Δικαστηρίου ορίζοντας δικαστές της επιλογής του και μετέβαλε τη δικαιοδοσία του. Στα τακτικά δικαστήρια μείωσε την ηλικία συνταξιοδότησης για να απομακρύνει τους μη ελεγχόμενους από τον ίδιο προέδρους. Σε όλες τις προηγούμενες χώρες τέθηκαν σοβαροί περιορισμοί στην πολιτική αντιπολίτευση, παραβιάζονται συστηματικά τα θεμελιώδη δικαιώματα και οι διαφωνούντες κινδυνεύουν με φυλάκιση. Η απαξίωση του ρόλου των κοινοβουλίων και των πολιτικών κομμάτων συμπληρώνει την εικόνα αποσύνθεσης του δημοκρατικού κράτους δικαίου.

Το κύριο χαρακτηριστικό αυτών των καθεστώτων είναι η λαϊκιστική διακυβέρνηση. Ο λαϊκισμός προκαλεί μια ρηχή ηθικοποίηση της πολιτικής, που μετατρέπει τον πολιτικό διάλογο σε κυνήγι μαγισσών ή, αλλιώς, σε μια πολιτικά κενή αντιπαράθεση περί ατομικής ευθύνης, απομακρύνοντάς τον από τον αναγκαίο αναστοχασμό για την οργάνωση των αντιπροσωπευτικών θεσμών, για το κράτος, τα θεσμικά αντίβαρα και τους ελεγκτικούς μηχανισμούς. Ο λαϊκισμός στην κυβερνητική εξουσία συνεπάγεται την απόπειρα άλωσης του κρατικού μηχανισμού, τις μαζικές πελατειακές σχέσεις, την περιστολή της κοινωνίας πολιτών και της έκφρασης αντιλόγου.

Η δυσπιστία απέναντι στην πολιτική εξουσία δεν ταυτίζεται κατ’ ανάγκην με την ιδιώτευση, αλλά ως στοιχείο της δημοκρατικής αρετής της επαγρύπνησης εκφράζεται μέσα από τις ποικίλες πρακτικές της «αντι-δημοκρατίας», που συγκροτούν ένα σύστημα παράλληλο προς τους παραδοσιακούς θεσμούς αντιπροσώπευσης. Το κρίσιμο ζήτημα είναι ότι οι διαδρομές σε αυτό το παράλληλο σύστημα, το οποίο καταρχήν κατοχυρώνεται θεσμικά με βάση τις δικαιοκρατικές συνταγματικές εγγυήσεις, διολισθαίνουν σε έναν μηδενιστικό και λαϊκιστικό, αντιφιλελεύθερο λόγο.

Η απαξίωση, ο εκφυλισμός και οι απειλές κατά των δημοκρατικών θεσμών κάνουν την εμφάνισή τους και σε άλλες χώρες της Ευρώπης, με την ενίσχυση των εθνολαϊκιστικών κομμάτων. Πρόσφατα παραδείγματα αποτελούν η Ιταλία (επικράτηση του Κινήματος των Πέντε Αστέρων), η Γαλλία (ραγδαία άνοδος της Λεπέν), η Γερμανία (AFD), η Τσεχία και η Αυστρία.

Θα επιδείξουν ανθεκτικότητα οι ευρωπαϊκές δημοκρατίες; Ανθεκτικότητα σημαίνει ικανότητα ανάκαμψης από τις επιπτώσεις επικίνδυνων γεγονότων χωρίς να αλλοιώνεται η φυσιογνωμία συγκεκριμένων θεσμών ή οργανισμών (Ξ. Κοντιάδης/Α. Φωτιάδου, «Η ανθεκτικότητα του Συντάγματος», 2016). Για χώρες όπως η Τουρκία ή η Ρωσία αυτή η ανάκαμψη δεν μοιάζει πιθανή. Ωστόσο, για όσες χώρες ανήκουν στον σκληρό πυρήνα της Ευρώπης θα ήταν πρόωρο να υποστηριχθεί ότι η κατάσταση είναι μη αντιστρέψιμη. Προϋπόθεση για την ανθεκτικότητα της δημοκρατίας στην Ευρώπη είναι να αναλάβουν το συντομότερο πολιτικές πρωτοβουλίες τόσο η Ευρωπαϊκή Ενωση όσο και τα ισχυρότερα κράτη-μέλη.


*Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, πρόεδρος του Ιδρύματος Τσάτσου

ΣΧΟΛΙΑ (4)

Γιώργος

Πες μας γιατί οι δικοί σου καταστρέφουν την μεσαία τάξη; Και μετά μυξοκλαίνε για την άνοδο άλλων;

Εκαχ- εοκ -ονε

Αυτό που ονομάστηκε Ευρώπη και που προχώρεσε ώς την νομισματική της κάπως ενοποίηση, δεν είναι παρά υπαρκτή εξέλιξη της Γερμανογαλλικής αιώνων θεσμικά και οικονομικά διαμάχης για την καθέδρα , σε αυτό που ονομάσανε Ευρώπη. Αγνοούν ή θέλουν να αγνοούν ότι πάνω σε άνθρακα και σε διαφιλονικούμενα οικονοική κοιτάσματα και εδάφη χρόνια, δεν είναι μπορετό να στηρίξης πολιτικοκοινωνικό σύστημα λειτουργικό. Εκτός και αν η θεωρία του Αγίου Πνεύματος και της επιφοίτησης και η ανέξοδος λήθη μπορούν να υπερβάλουν σκοτωμούς αιώνων για λίγα τετραγωνικά χιλιόμετρα γής. Και εδώ είναι το πολιτισμικό θέμα. Χώρες με βιωμένη την εχθρότητα και αλληλοκατακτήσεις εδαφών και σφαγές μπορούν ιστορικά να ομονοήσουν ώς κοινωνική μανιέρα ????? Η Ενωμένη Ευρώπη , εφ όσον προήλθε ώς οικονομικό μόνο μόρφωμα για την αποφυγή της εκατέρωθεν σφαγής των αντιμαχομένων, δεν μπορεί παρά αυτόν τον πυρήνα να το εξάγει έστω και αθέλητα. Η ένταση των Τουρκικών διεκδικήσεων αναθεωρητικά των Ευρωπαικών συνθηκών , δεν είναι παρά το εναργές απολοιπόμενο αυτού που ξεκίνησε ώς εκαχ- εοκ- νομισματική ευρώπη. Και καλά είναι αυτή η προοπτική που υπόσχεται - η εξαγωγή διακρατικών συγκρούσεων και πολέμων- να μην επαληθευτεί. Στις χώρες του Μαγκρέμπ, όσο και είναι παράξενο αλλά είναι ιστορικά υπαρκτό και σήμερα, απ τον Κάιζερ μεταφέρεται 100 χρόνια η ίδια πρακτική εφαρμοσμένη Γρρμανικά, υποσχόμενη παράδεισους στην Μεσευρώπη. Και δεν θα σταματήσει, γιατί πάνω σε εδαφικά θαμένο άνθρακα και χάλυβα δεν στήνεται ούτε πολιτική διαχείρηση ούτε κοινωνική διαχείρηση. Εκτός και ευαγγελίζονται να θαφτούν κοινωνίες και άνθρωποι.

Η μελέτη της ιστορίας υπό το πρίσμα θεσμών

Η ευρώπη και αυτό το μόρφωμα μετά ιδιαίτερα την ΟΝΕ πολέμησε με λύσσα και πάθος την δημοκρατία και την πολεμάει και θα την πολεμήσει χρόνια, μέχρι να την ανατρέψει. Αυτός είναι ο στόχος χρόνια τώρα και προχωράει. Για την Ελλάδα η στόχευση είναι προφανής όχι μόνο η κονιορτοποποίηση κάθε συνταγματικής θεσμικότητας που κατόρθωσε η χώρα με κόπο και αίμα να κατακτήσει, αλλά ο ευρωπαικός στόχος είναι η πολεμική εμπλοκή της Ελλάδος με την γείτονα. Η πανεπιστημιακή έρευνα και δή η μακροθεσμική έρευνα γιατί μακροθεσμικά δεν ασχολείται με την σημασία της ευρωπαικής ένταξης της Ελλάδος και σε επίπεδο αρνητικοτήτων. Γιατί αν μετά από 40 χρόνια ευρωπαικής πλήρους ένταξης και μάλιστα στην ΟΝΕ , για την χρεωκοπία της Ελλάδος δεν υπάρχει και ευθύνη - όση υπάρχει- απ την ένταξη της Ελλάδος στην Ευρώπη ??? Όση τέτοια υπάρχει. Δεν μπορεί τα κοινωνικά φαινόμενα να μελετώνται μονομερώς και προειδιασμένα ούτε με διπλά στάνταρντ μελέτης. Τελευταία η πρόταση ενός πανεπιστημιακού για την μελέτη της Ελληνικής ιστορίας τον 2ο αιώνα υπό το πρίσμα της κρίσης των θεσμών, γιατί δεν αναφέρεται στην εκδοχή η ίδια η ένταξη της Ελλάδος θεσμικά στην Ευρώπη να είναι υπεύθυνη για την χρεωκοπία της χώρας από το 2009 ουσιαστικά. ???? Έχουν δηλαδή παρέλθει τα 30 ελάχιστα χρόνια για την αρχική μελέτη αναφοράς στην σχέση ένταξης της Ελλάδος στην ΕΟΚ και σημασίας αυτής της ένταξης για την πορεία που οδήγησε στην Χρεωκοπία. Όσο μικρή και νάναι σχέση ένταξης στην ΕΟΚ και πορείας πρός την χρεωκοπία. Αλλά ώς ιστορικό δεδομένο είναι υπαρκτό. Εκτός και αν δεν θέλουν κάποιοι να το μελετήσουν.

Ο κανένας.

Καλή η προσπάθεια αλλά λίγη. Τα καθεστώτα που περιγραφονται, που είνα αλήθεια , αλλά τα δημιούργησαν οι διαφορες κάτσες συμμορίες, κέντρα εξουσίας. Με ποιο συνηθισμένη, κάτι παραπλήσιο με το δικο μας πελατειακο σύστημα, στρατό κατοχής, φεουδαρχία, με τους φεουδαρχες, τους επιστατες και ψηφοφορους ,τους δημόσιους υπαλληλους,και τέλος τους κολιγους, αυτοι πού τροφοδοτούν συντηρουν οικονομικά το όλον σύστημα. Με το καθεστώς αυτό, της φεουδαρχιας, πορευονται πλειστα όσα κρατη, θέλουν να δείξουν προς τα έξω οτι εχουν δημοκρατια, ότι έχουν σύνταγμα, άλλο το πόσο εφαρμοζεται, γενικά ότι έχουν κρατος δικαίου. Στην ανάγκη τους πατάνε και μία φτωχευση, να μπορεσουν να βρουν ευκολη δικαιολογία για την κατάντια. Φυσικά κανείς δεν τιμωρήθηκε. Δεν παραληπεται βέβαια και η ταξική προπαγάνδα, δεξιός αριστερος, είναι μια ακόμα θολουρα στα κρανια των μαζών. Επίσης οποίος δημοσιογραφοι το αναφέρει, φενεται ότι ριχνεται στον Καιάδα, άλλως δεν δικαιολογειται η αποσιωπηση της όλης πραγματικότητας. Ή δεν πιστεύουν ότι υπάρχει τοιουτον, παρά μόνο οι γραφικοι. Στα πρωην ανατολικά κρατη, το ΚΚ που διοικούσε, διασπαστηκε σε τρία κόμματα, δεξιό, κεντρο αριστερό.Αλλά με τις ίδιες πολιτικες συμμοριες την ίδια νομεκλατουρα. Αποδείξη ότι δεν εφαρμοζεται ένα Ευρωπαϊκό σύνταγμα, καθυστερεί ξεδιαντροπα, να διατηρηθουν οι νομεκλατουρες των χωρών, με σκοπό να προλάβουν να αγοράσουν τις παραγωγικές πηγές, τα πλούσια κρατη. Ο σκοπός του Χίτλερ από άλλο δρόμο. Με εμας να εχουμε την ίδια δικτακτόρια του κοινοβουλιου, τον στρατό κατοχής, το δημοσιουπαλληλικο κατεστημενο, το πελατειακο σύστημα.Τώρα αυτά τα λέμε ή όχι, λιγοι θα τα πιστέψουν ή μπορει και κανένας. Ειδικά οι μαζες , που η προπαγανδα, τους έχει κάνει τόση πλύση εγκεφάλου, που ολα φανταζουν ταινία του σινεμά. Και ποιος θα μορφωσει τον λαό; Μα ποιος άλλος, ο κανενας.

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ
Απομένουν χαρακτήρες
* Υποχρεωτικά πεδία