Κωδικός «Fortress America»: Το σχέδιο του Πενταγώνου για το χειρότερο σενάριο κρίσης - 90 ημέρες χωρίς ρεύμα και ανεφοδιασμό, φόβοι για γενικευμένο μπλακάουτ
Το πρόγραμμα «τρέχει» από τις 30 Σεπτεμβρίου - Στόχος, οι ένοπλες δυνάμεις να μπορούν να συνεχίσουν τις επιχειρήσεις τους, ακόμη και αν σταματήσει να λειτουργεί το δίκτυο ηλεκτροδότησης, διακοπούν οι μεταφορές καυσίμων ή πληγούν οι τηλεπικοινωνιακές υποδομές
Την ίδια ώρα, στην αμερικανική κοινωνία αναπτύσσεται ένα διαφορετικό φαινόμενο. Οι φόβοι για γενικευμένο μπλακάουτ, που τροφοδοτούνται από θεωρίες συνωμοσίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και από τα συνεχόμενα προβλήματα των προηγούμενων ημερών σε ψηφιακές υπηρεσίες, οδηγούν όλο και περισσότερους πολίτες στην αγορά τροφίμων μακράς διάρκειας, γεννητριών, ασυρμάτων και εξοπλισμού επιβίωσης (σ.σ. θυμίζοντας, σε κάποιες περιπτώσεις, την οδηγία της Κομισιόν για το «κιτ επιβίωσης» 72 ωρών και όσα ακολούθησαν).
Η εικόνα αποτυπώνεται και στα στοιχεία της αγοράς. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios στις 19 Νοεμβρίου, η εταιρεία Survival Frog κατέγραψε αύξηση πωλήσεων 450% από τις 27 Οκτωβρίου έως τις 16 Νοεμβρίου, σε σύγκριση με τις προηγούμενες εβδομάδες, με τους περισσότερους πρόσφατους αγοραστές να είναι νέοι πελάτες.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το FORTRESS America, ένα πραγματικό πρόγραμμα του αμερικανικού υπουργείου Πολέμου, το οποίο όμως έχει συνδεθεί στο Διαδίκτυο με ανεπιβεβαίωτους ισχυρισμούς ότι επίκειται πολύμηνη διακοπή ηλεκτροδότησης σε ολόκληρη τη χώρα.
Το πρόγραμμα ανακοινώθηκε επισήμως στις 30 Σεπτεμβρίου από τον Αμερικανό υπουργό Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ, κατά τη διάρκεια ομιλίας του στη στρατιωτική βάση των Πεζοναυτών στο Κουάντικο της Βιρτζίνια. Η ονομασία FORTRESS προέρχεται από τα αρχικά των λέξεων Federal Operations for Resilience, Troop Resources, Energy, Supply and Survivability, που περιγράφουν ένα πλέγμα ομοσπονδιακών επιχειρήσεων για την ανθεκτικότητα, τους στρατιωτικούς πόρους, την ενέργεια, τον ανεφοδιασμό και την επιβίωση.
Ο Χέγκσεθ παρουσίασε το πρόγραμμα ως μία μορφή εθνικής ασφάλειας απέναντι σε κρίσεις που θα μπορούσαν να παραλύσουν τις ΗΠΑ. Στον πυρήνα του βρίσκεται μια βασική επιδίωξη: οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις να μπορούν να συνεχίσουν τις επιχειρήσεις τους, ακόμη και αν σταματήσει να λειτουργεί το πολιτικό δίκτυο ηλεκτροδότησης, διακοπούν οι μεταφορές καυσίμων ή πληγούν οι τηλεπικοινωνιακές υποδομές.
.@SECWAR “Today—at my direction—we are launching FORTRESS America—a national insurance policy for the American homeland. FORTRESS stands for: Federal Operations for Resilience, Troop Resources, Energy, Supply, and Survivability. And here is what FORTRESS calls for: Every major military installation in America is going to generate its own power. Independent of the civilian grid. If an adversary takes down the grid—by cyberattack, by sabotage, by any means—our bases stay lit. Our aircraft keep flying. Our command centers never go dark. We are bringing our critical supply chains home. The rare earths, the specialty metals, the semiconductors, the propellants—mined in America, refined in America, built in America, by American workers.”
— DOW Rapid Response (@DOWResponse) September 30, 2026
Στις 6 Οκτωβρίου ακολούθησε νέα οδηγία του υφυπουργού Άμυνας αρμόδιου για τις προμήθειες και την υποστήριξη, Μάικλ Ντάφι, με την οποία ξεκίνησε η συγκρότηση του ειδικού γραφείου υλοποίησης του προγράμματος. Προσωρινός διευθυντής ορίστηκε ο Ρίτσαρντ «Ματ» Ο'Μάλεϊ, με αποστολή τον συντονισμό των υπηρεσιών, την παρακολούθηση των χρονοδιαγραμμάτων και την κατάρτιση του σχεδίου εφαρμογής.
Το FORTRESS America οργανώνεται γύρω από πέντε βασικούς άξονες:
Ενεργειακή αυτονομία: Δημιουργία ανεξάρτητων πηγών ηλεκτρικής ενέργειας για τις μεγάλες στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Ανθεκτικότητα εφοδιαστικής αλυσίδας: Περιορισμός της εξάρτησης από ξένες χώρες για κρίσιμα υλικά και εξαρτήματα της αμυντικής βιομηχανίας.
Στρατηγικά αποθέματα: Εξασφάλιση κρίσιμων πόρων και υλικών για τη συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Ασφάλεια επικοινωνιών: Διατήρηση της λειτουργίας δορυφορικών συστημάτων, επικοινωνιών και ηλεκτρομαγνητικού φάσματος σε συνθήκες κρίσης.
Το σχέδιο των 90 ημερών χωρίς εξωτερική υποστήριξη
Η διάσταση που προκάλεσε τη μεγαλύτερη συζήτηση έγινε γνωστή στις 25 Οκτωβρίου, όταν το Fox News αποκάλυψε, επικαλούμενο έγγραφα που είχε εξετάσει, ότι το Πεντάγωνο επιδιώκει οι μεγάλες στρατιωτικές εγκαταστάσεις στις ηπειρωτικές Ηνωμένες Πολιτείες να μπορούν να διατηρούν τις κρίσιμες λειτουργίες τους για τουλάχιστον 90 ημέρες, χωρίς εξωτερική υποστήριξη.Το σχέδιο δεν αφορά μόνο στην ηλεκτροδότηση. Περιλαμβάνει τη διασφάλιση νερού, καυσίμων, επικοινωνιών και εφοδιασμού, ώστε οι στρατιωτικές δυνάμεις να συνεχίζουν να επιχειρούν, ακόμη και αν οι υποδομές που εξυπηρετούν τον υπόλοιπο πληθυσμό τεθούν εκτός λειτουργίας.
Ο εκπρόσωπος του Πενταγώνου Σον Παρνέλ, εξήγησε ότι η ηλεκτρική ενέργεια αποτελεί πλέον κρίσιμο παράγοντα της στρατιωτικής ισχύος. Στις 30 Οκτωβρίου, δε, ο βοηθός υπουργός Άμυνας αρμόδιος για την ενέργεια, τις εγκαταστάσεις και το περιβάλλον, Ντέιλ Μαρκς, επιβεβαίωσε τη φιλοσοφία της ενεργειακής αυτονομίας, μιλώντας για δυνατότητα λειτουργίας των βάσεων επί 30, 60 ή ακόμη και 90 ημέρες χωρίς εξωτερική ηλεκτρική τροφοδοσία.
🚨 The Pentagon's Doomsday Plan The Pentagon is preparing for a nightmare scenario — a global war that could knock out power grids and cripple supply chains. Portable reactors, 90-day stockpiles and the Fortress initiative: how America is bracing for a war that reaches its own soil
— Steve Gruber (@stevegrubershow) October 27, 2026
Πυρηνικοί μικροαντιδραστήρες, μπαταρίες και αυτόνομα δίκτυα
Για να επιτευχθεί μια τέτοια αυτονομία, το Πεντάγωνο εξετάζει συνδυασμό τεχνολογικών λύσεων.Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται πυρηνικοί μικροαντιδραστήρες, μεγάλα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, τοπικά ηλεκτρικά δίκτυα που μπορούν να αποσυνδέονται από το κεντρικό σύστημα, καθώς και εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας από φυσικό αέριο, γεωθερμία και ανανεώσιμες πηγές.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει το πρόγραμμα Janus του αμερικανικού Στρατού, το οποίο προβλέπει την ανάπτυξη και δοκιμή πυρηνικών μικροαντιδραστήρων σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις, με τη συμμετοχή ιδιωτικών εταιρειών.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα εξειδικευμένων αμυντικών μέσων, όπως το War Zone, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει περισσότερους από 20 μικροαντιδραστήρες, με τις πρώτες εγκαταστάσεις να προγραμματίζονται από το 2028. Οι μικροαντιδραστήρες θα μπορούσαν να προσφέρουν συνεχή ηλεκτροδότηση χωρίς την ανάγκη συχνών παραδόσεων καυσίμων, αν και η εγκατάστασή τους συνοδεύεται από τεχνικές, οικονομικές και κανονιστικές προκλήσεις.
Το συνολικό εγχείρημα είναι τεράστιο. Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν αναφερθεί σε περίπου 500 στρατιωτικές βάσεις και εγκαταστάσεις στις ηπειρωτικές ΗΠΑ, για τις οποίες πρέπει να αξιολογηθούν οι ενεργειακές ανάγκες και οι κατάλληλες λύσεις. Όπως προκύπτει από αμερικανικά δημοσιεύματα, δεν υπάρχει -ακόμη- ενιαίο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης για όλες τις εγκαταστάσεις, ενώ ορισμένες παρεμβάσεις μπορεί να χρειαστούν πολλά χρόνια.
Today, at Secretary Hegseth’s direction, the Department of War is announcing FORTRESS America—a national insurance policy for the American homeland. Every major military installation in America will generate its own power. We are bringing our critical supply chains home. We are building strategic reserves deep enough to fight through disruption. We are securing the high ground and the airwaves—our satellites, our spectrum, and our ability to see, navigate, and communicate with one another.
— Sean Parnell (@SeanParnellASW) September 30, 2026
Ένας σχεδιασμός που είχε αρχίσει πριν το 2026
Παρότι το FORTRESS America αποτελεί νέα πρωτοβουλία, η προσπάθεια ενεργειακής αυτονόμησης των αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων δεν ξεκίνησε φέτος. Ήδη από το 2021, η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ είχε επισημάνει σε στρατηγικό της σχέδιο τον κίνδυνο διακοπών ηλεκτροδότησης διάρκειας 30 ημερών ή και περισσότερο, εξαιτίας ακραίων καιρικών φαινομένων ή κυβερνοεπιθέσεων.
Παράλληλα, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις άρχισαν να πραγματοποιούν ασκήσεις ενεργειακής ανθεκτικότητας, κατά τις οποίες στρατιωτικές βάσεις αποσυνδέονται δοκιμαστικά από το εξωτερικό δίκτυο, προκειμένου να ελεγχθεί η λειτουργία των εφεδρικών συστημάτων τους.
Το 2022 προχώρησε επίσης ο σχεδιασμός εγκατάστασης πυρηνικού μικροαντιδραστήρα στη βάση Eielson της Αλάσκας, ενώ το 2024 η Πολεμική Αεροπορία κατέγραψε ως προτεραιότητα την ανάπτυξη μικροδικτύων σε επιλεγμένες βάσεις μέχρι το οικονομικό έτος 2030. Η νέα πρωτοβουλία επομένως συγκεντρώνει και διευρύνει παλαιότερες προσπάθειες, τοποθετώντας την ανθεκτικότητα των στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο επίκεντρο του αμυντικού σχεδιασμού.
Οι ανησυχίες του Πενταγώνου συνδέονται με την αυξανόμενη εξάρτηση των σύγχρονων στρατιωτικών επιχειρήσεων από πολιτικές υποδομές, όπως τα δίκτυα ηλεκτροδότησης, οι τηλεπικοινωνίες, τα συστήματα ύδρευσης και οι μεταφορές.
Το 2021, η κυβερνοεπίθεση με λογισμικό ransomware στον αγωγό Colonial Pipeline προκάλεσε σοβαρά προβλήματα στον ανεφοδιασμό καυσίμων στις ανατολικές ΗΠΑ, αναδεικνύοντας τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει ένα πλήγμα σε κρίσιμες υποδομές. Το 2024, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών προειδοποίησαν ότι Κινέζοι χάκερ προσπαθούσαν να αποκτήσουν πρόσβαση σε δίκτυα που συνδέονται με βασικές υποδομές των Ηνωμένων Πολιτειών.
Οι εξελίξεις αυτές, σε συνδυασμό με τα διδάγματα από τις επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις κατά τη διάρκεια σύγχρονων πολέμων, ενισχύουν την ανάγκη να μην εξαρτάται η λειτουργία των στρατιωτικών βάσεων από ένα και μοναδικό δίκτυο. Το Πεντάγωνο επιδιώκει επίσης να περιορίσει την εξάρτηση της αμυντικής βιομηχανίας από ξένες εφοδιαστικές αλυσίδες, ιδιαίτερα σε τομείς όπως οι σπάνιες γαίες, οι ημιαγωγοί, το τιτάνιο και τα υλικά που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή πυραυλικών συστημάτων.
Από το στρατιωτικό σχέδιο στις θεωρίες για γενικευμένο μπλακάουτ
Η δημοσιοποίηση του σχεδίου των 90 ημερών προκάλεσε έντονη δραστηριότητα στο Διαδίκτυο. Σε TikTok, YouTube και άλλες πλατφόρμες άρχισαν να κυκλοφορούν βίντεο που παρουσίαζαν την προετοιμασία των στρατιωτικών βάσεων ως ένδειξη ότι η αμερικανική κυβέρνηση γνωρίζει πως επίκειται γενικευμένη κατάρρευση του ηλεκτρικού δικτύου.
Ορισμένες αναρτήσεις μάλιστα προσδιόριζαν ως ημερομηνία έναρξης ενός υποτιθέμενου μπλακάουτ την 17η Νοεμβρίου 2026. Η ημερομηνία, φυσικά, παρήλθε, χωρίς να επιβεβαιωθούν οι σχετικοί ισχυρισμοί -αν και την ημέρα εκείνη δεν έλειψαν τα μεμονωμένα προβλήματα σε ψηφιακές υπηρεσίες των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με το Associated Press, κυκλοφόρησε ακόμη και κατασκευασμένο βίντεο, στο οποίο εμφανιζόταν ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ να προειδοποιεί για διακοπή ηλεκτροδότησης διάρκειας 90 ημερών πριν από το τέλος του έτους. Οι παραπλανητικές αναρτήσεις συνδύασαν πραγματικές ειδήσεις για κυβερνοεπιθέσεις, τεχνικές διακοπές υπηρεσιών και κρατικές ασκήσεις ετοιμότητας, παρουσιάζοντάς τες ως τμήματα ενός ενιαίου σεναρίου επικείμενης κρίσης.
Έρευνα του Digital Democracy Institute of the Americas, την οποία επικαλείται το Associated Press, κατέγραψε περισσότερες από 2.200 ισπανόφωνες αναρτήσεις και δημοσιεύματα από τις 11 έως τις 17 Νοεμβρίου, σχετικά με υποτιθέμενες παγκόσμιες διακοπές υπηρεσιών. Καμία όμως από τις διαθέσιμες επίσημες πληροφορίες για το FORTRESS America δεν τεκμηριώνει ότι έχει προγραμματιστεί ή προβλέπεται γενικευμένο μπλακάουτ στις ΗΠΑ.
Αύξηση 450% στις πωλήσεις ειδών επιβίωσης
Ανεξάρτητα από την αξιοπιστία των φημών, ο αντίκτυπός τους στην καταναλωτική συμπεριφορά είναι υπαρκτός.
Σύμφωνα με το Axios, η Survival Frog, εταιρεία που ειδικεύεται σε προϊόντα αντιμετώπισης έκτακτων καταστάσεων, είδε τις πωλήσεις της να αυξάνονται κατά 450% στο διάστημα από τις 27 Οκτωβρίου έως τις 16 Νοεμβρίου, σε σχέση με προηγούμενες εβδομάδες. Ο ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Μπάιρον Γουόκερ, ανέφερε ότι σημαντικό μέρος της ζήτησης προέρχεται από καταναλωτές που δεν είχαν αγοράσει προηγουμένως ανάλογο εξοπλισμό.
Στην κορυφή των προτιμήσεων βρίσκονται τρόφιμα μακράς διάρκειας, όπως κονσέρβες κρέατος, ενώ ακολουθούν ραδιόφωνα, ηλιακές γεννήτριες, φορητές μπαταρίες και φίλτρα νερού. Αντίστοιχες τάσεις παρατηρούνται, σύμφωνα με αμερικανικά δημοσιεύματα, και σε άλλες επιχειρήσεις του κλάδου, ενώ αναφορές κάνουν λόγο για αυξημένη ζήτηση γεννητριών σε μεγάλες αλυσίδες λιανικής, όπως η Costco.
Η εξέλιξη εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ρεύμα προετοιμασίας για έκτακτες καταστάσεις, γνωστό στις ΗΠΑ ως «prepping». Δεν αφορά αποκλειστικά ανθρώπους που φοβούνται μια γενικευμένη καταστροφή, αλλά και νοικοκυριά που επιδιώκουν να εξασφαλίσουν στοιχειώδη αυτονομία σε περίπτωση φυσικής καταστροφής, τεχνικής βλάβης ή κυβερνοεπίθεσης.
Τι συστήνουν οι αμερικανικές αρχές στους πολίτες
Σε αντίθεση με τον στρατιωτικό σχεδιασμό των 90 ημερών, οι βασικές οδηγίες της αμερικανικής Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Διαχείρισης Εκτάκτων Αναγκών, της FEMA, επικεντρώνονται στη δυνατότητα των νοικοκυριών να καλύπτουν τις ανάγκες τους για τουλάχιστον τρεις ημέρες.
Οι οδηγίες περιλαμβάνουν αποθέματα πόσιμου νερού, τρόφιμα που δεν χρειάζονται ψυγείο, φακούς, μπαταρίες, φαρμακευτικό υλικό, φορητό ραδιόφωνο και μέσα επικοινωνίας. Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η προετοιμασία για πραγματικές έκτακτες ανάγκες δεν πρέπει να συγχέεται με ισχυρισμούς για επικείμενη καταστροφή.
Άλλωστε, οι ανάγκες μιας στρατιωτικής εγκατάστασης, η οποία πρέπει να διατηρεί επιχειρησιακές δυνατότητες σε συνθήκες πολέμου, διαφέρουν σημαντικά από εκείνες ενός συνηθισμένου νοικοκυριού.
Το FORTRESS America αναδεικνύει μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο το αμερικανικό Πεντάγωνο αντιμετωπίζει την προστασία των στρατιωτικών του υποδομών. Για δεκαετίες, η δυνατότητα προβολής στρατιωτικής ισχύος των ΗΠΑ στηριζόταν σε ένα εκτεταμένο δίκτυο εγκαταστάσεων, μεταφορών και επικοινωνιών. Πλέον, στον σχεδιασμό προστίθεται με μεγαλύτερη έμφαση το ενδεχόμενο να δεχθούν πλήγμα οι υποδομές στο εσωτερικό της ίδιας της χώρας.
Η υλοποίηση του προγράμματος βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, με το Πεντάγωνο να εξετάζει τις ανάγκες των εγκαταστάσεων, το κόστος των παρεμβάσεων και τις δυνατότητες χρηματοδότησης, μεταξύ άλλων μέσω συνεργασιών με ιδιωτικές επιχειρήσεις.
Την ίδια στιγμή, οι αντιδράσεις των πολιτών δείχνουν πόσο εύκολα ένας στρατιωτικός σχεδιασμός αντιμετώπισης κρίσεων μπορεί να μετατραπεί, μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα, σε αίσθηση επικείμενης καταστροφής.
Το ερώτημα δεν είναι αν το Πεντάγωνο γνωρίζει ότι επίκειται ένα μπλακάουτ -κάτι που δεν προκύπτει από τα διαθέσιμα στοιχεία. Είναι κατά πόσο οι στρατιωτικές και πολιτικές υποδομές των ΗΠΑ θα μπορούσαν να συνεχίσουν να λειτουργούν σε περίπτωση μιας πραγματικής, μεγάλης και παρατεταμένης κρίσης.
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr