Ισραήλ, η παράπλευρη απώλεια των ενδιάμεσων εκλογών: Ο Τραμπ, ο Νετανιάχου και το τέλος μιας εποχής

Ο πόλεμος στο Ιράν, που αποδόθηκε στην επιρροή που άσκησε ο Μπενιαμίν Νετανιάχου τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και όσα είχαν προηγηθεί στον πόλεμο της Γάζας, μετέτρεψαν το Ισραήλ σε κρίσιμο καταλύτη των Ενδιάμεσων Εκλογών και των νέων συσχετισμών που δημιουργούνται στο πολιτικό σκηνικό στις ΗΠΑ, θέτοντας πλέον όμως και την παραδοσιακή συμμαχία των δύο χωρών υπό ισχυρή αμφισβήτηση.

Είναι ίσως η πρώτη φορά από το 1975, όπως παρατήρησε ένας έγκριτος σχολιαστής, που το Ισραήλ αντιμετωπίζει μια τόσο βαθιά κρίση στις σχέσεις με τις ΗΠΑ, όταν τότε ο πρόεδρος Φορντ και ο Χ Κίσινγκερ επέβαλαν πάγωμα της παραχώρησης εξοπλισμών για να ασκήσουν πίεση στο ζήτημα της Ιερουσαλήμ. Για πρώτη φορά τις τελευταίες δεκαετίες, το Ισραήλ βρίσκεται αντιμέτωπο όχι μόνο με μια σοβαρή αμφισβήτηση της σχέσης του με τις ΗΠΑ, αλλά και της στρατηγικής δέσμευσης της Ουάσιγκτον για το «Ποιοτικό Στρατιωτικό Πλεονέκτημα» (Qualitative Military Edge – QME) του Ισραήλ.

Στις Ενδιάμεσες Εκλογές, χωρίς βεβαίως να το επιδιώξει, ο Μ. Νετανιάχου και το Ισραήλ έγιναν πρωταγωνιστές, καθώς στην έντονη αμφισβήτηση των επιλογών του Μ. Νετανιάχου στη Γάζα, στη Συρία και στον Λίβανο ήρθε να προστεθεί η απόδοση ευθυνών στον ίδιο για τον «καταστροφικό» πόλεμο εναντίον του Ιράν. Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί συμφωνούσαν σε ένα πράγμα: ότι η ακρίβεια και ο πληθωρισμός που έχουν πλήξει σφοδρά τον Αμερικανό πολίτη είναι αποτέλεσμα του πολέμου στο Ιράν, ο οποίος έγινε επειδή ο Νετανιάχου το θέλησε. Και αυτή η εντύπωση δεν άλλαξε πηγαίνοντας προς τις κάλπες.

Αντιθέτως, ήταν ο ίδιος ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς που μίλησε ανοιχτά για το «πρόβλημα» της στενής σχέσης με το Ισραήλ την επομένη των εκλογών, όπου φυσικά απέδωσε τις ευθύνες για το αποτέλεσμα στον πόλεμο στο Ιράν.

Για το στρατόπεδο των Δημοκρατικών δεν υπήρξε αμφιβολία ότι πολλοί υποψήφιοι ασκούν έντονη κριτική για τη στενή σχέση με τον Νετανιάχου, στοχοποιώντας τον Ισραηλινό ηγέτη τόσο για τη Γάζα όσο και για την επιθετική πολιτική του στην περιοχή.

Η Γάζα, εξάλλου, αποτέλεσε τη συγκολλητική ουσία για την Αριστερή πτέρυγα του Δημοκρατικού Κόμματος, η οποία επιχείρησε έτσι να εκμεταλλευθεί την οργή των νέων, κυρίως, που εκφράστηκε στους δρόμους των αμερικανικών μεγαλουπόλεων. Αυτή που έκανε τον Μαμντάνι δήμαρχο της Νέας Υόρκης και έδωσε ώθηση στον γερουσιαστή πλέον Αμπντούλ Ελ-Σαγιέντ και σε πολλούς άλλους υποψηφίους του Δημοκρατικού Κόμματος.

Η αντίθεση στο Ισραήλ έφερε στην ίδια γραμμή την Αριστερή πτέρυγα του Δημοκρατικού Κόμματος με το κίνημα MAGA, το ακροδεξιό λαϊκιστικό κίνημα που στήριξε τον Τραμπ, και είδε στο Ισραήλ τον υπεύθυνο για την αθέτηση της υπόσχεσης του προέδρου ότι οι ΗΠΑ δεν θα εμπλακούν σε έναν «ξένο πόλεμο».

Ο Ν. Τραμπ την ημέρα των εκλογών έσπευσε να ανακοινώσει ότι κόβει τη στρατιωτική βοήθεια προς το Ισραήλ, προκειμένου έτσι να εξευμενίσει τα μέλη του MAGA και να αποτρέψει μια μεγαλύτερη εκλογική ήττα. Ο Μ. Νετανιάχου έχει χάσει τη στήριξη που παραδοσιακά προσέφεραν οι ΗΠΑ και τώρα η μάχη είναι, φυσικά, να μη χάσει και το Ισραήλ την αμερικανική στήριξη. Και ό,τι μπορεί να διασωθεί, φυσικά, θα διασωθεί εφόσον οι πολιτικές εξελίξεις στο Ισραήλ δώσουν ένα θετικό μήνυμα: ότι σε μια επόμενη κυβέρνηση δεν θα συμμετέχουν, τουλάχιστον, οι φανατικοί ορθόδοξοι ακροδεξιοί σύμμαχοι του Μ. Νετανιάχου.

Όμως οι συνέπειες είναι ακόμη βαθύτερες και αναδείχθηκαν στις Ενδιάμεσες Εκλογές. Στο Μίσιγκαν, το AIPAC ξόδεψε πολλά χρήματα και άσκησε μεγάλη επιρροή, ώστε να αποτρέψει την εκλογή του Αμπντούλ Ελ-Σαγιέντ, ο οποίος είχε στις πρώτες θέσεις της ατζέντας του την πολεμική εναντίον του Ισραήλ. Το ισραηλινό λόμπι έχασε παταγωδώς. Συγχρόνως, όμως, σε περιπτώσεις και άλλων υποψηφίων, αλλά και σε προηγούμενες συνεδριάσεις του Κογκρέσου, φάνηκε ότι πλέον η μυθική κάποτε επιρροή του εβραϊκού λόμπι στα δύο νομοθετικά σώματα των ΗΠΑ έχει περιοριστεί. Και αυτό το γεγονός είναι αποκαλυπτικό, καθώς πλέον και οι υποψήφιοι δεν βλέπουν ως φόβητρο ή ως πλεονέκτημα τη στάση που θα κρατήσουν απέναντί τους οι εβραϊκές οργανώσεις…

Και οι συσχετισμοί στη Βουλή θα είναι πλέον διαφορετικοί. Ο Τσακ Σούμερ, επικεφαλής της δημοκρατικής μειοψηφίας μέχρι τώρα στη Γερουσία, και ο Χακίμ Τζέφρις, επόμενος πρόεδρος της Βουλής, συγκρατούσαν συχνά αποφάσεις που είχαν ως στόχο το Ισραήλ, όπως η τελευταία προσπάθεια για νομοθετική απόφαση περιορισμού της πώλησης όπλων στο Ισραήλ.

Τον περασμένο Απρίλιο, ο Σούμερ ήταν ένας από τους επτά μόνο Δημοκρατικούς γερουσιαστές που ψήφισαν εναντίον δύο ψηφισμάτων που θα μπλόκαραν την πώληση συγκεκριμένων οπλικών συστημάτων στο Ισραήλ. Ενώ ο Χ. Τζέφρις, τον Ιούλιο, ψήφισε κατά του τερματισμού της στρατιωτικής βοήθειας προς το Ισραήλ, παρά το γεγονός ότι το ψήφισμα υποστηρίχθηκε από το ήμισυ της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Δημοκρατικού Κόμματος.

Τώρα, όμως, η πίεση θα είναι μεγαλύτερη…

Παρά τις αντιφατικές επιλογές του, και ο Τραμπ είχε σταθεί δίπλα στον Νετανιάχου. Τώρα, όμως, κινδυνευει να αποτελέσει τον βασικό αποδιοπομπαίο τράγο για την ήττα… Χάνει ο ιδιος αλλα και το Ισρηαλ έναν ιδιόρρυθμο αλλα καλό φίλο στην Ουάσιγκτον. Τον Ν.Τράμπ. Και αυτό τη στιγμή που το θέμα της ασφάλειας και το ξεκαθάρισμα με το Ιράν βρίσκονται πρώτα στην ατζέντα για την ασφάλεια του Ισραήλ.

Μια δύσκολη περίοδος ξεκινά, με το Ισραήλ να βρίσκεται σε δυσμενέστερη θέση απ’ ό,τι ήταν στις 2 Νοεμβρίου…