Το λιώσιμο των παγετώνων στους Δολομίτες αποκαλύπτει εκατοντάδες πυρομαχικά του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου

Εκατοντάδες βόμβες και άλλα εκρηκτικά από την εποχή του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου αποκαλύπτονται στα βουνά των Δολομιτών, στη βόρεια Ιταλία, από το λιώσιμο των παγετώνων.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του ιταλικού στρατού, στη διάρκεια του φετινού καλοκαιριού εντοπίστηκαν και εξουδετερώθηκαν συνολικά 250 εκρηκτικά, ανάμεσά τους βλήματα ιταλικού πυροβολικού και γαλλικής κατασκευής βόμβες όλμων. Την επιχείρηση ανέλαβε η ορεινή ταξιαρχία «Julia», η οποία πραγματοποίησε εκτεταμένες έρευνες σε ορεινές περιοχές και παγετώνες της περιφέρειας Τρεντίνο-Άλτο Άντιτζε.

Οι πρώτες αναφορές προήλθαν από πεζοπόρους, οι οποίοι εντόπισαν ύποπτα αντικείμενα κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών εξορμήσεών τους, κυρίως στην περιοχή Canal San Bovo, στην κοιλάδα Primiero του ανατολικού Τρεντίνο.

Τα εκρηκτικά αποτελούν κατάλοιπα του λεγόμενου «Λευκού Πολέμου», της αιματηρής σύγκρουσης μεταξύ ιταλικών και αυστροουγγρικών δυνάμεων, που διεξήχθη από το 1915 έως το 1918 στις παγωμένες κορυφές των Άλπεων.

Η συγκεκριμένη περίοδος θεωρείται ότι στοίχισε περισσότερες από ένα εκατομμύριο ζωές, με πολλούς από τους θανάτους να αποδίδονται σε χιονοστιβάδες, πτώσεις από απόκρημνες πλαγιές και υποθερμία.

Για δεκαετίες, μεγάλο μέρος των στρατιωτικών εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού παρέμενε παγιδευμένο κάτω από το χιόνι και τον πάγο. Ωστόσο, από τη δεκαετία του 1990, η σταδιακή υποχώρηση των παγετώνων άρχισε να αποκαλύπτει όπλα, έλκηθρα, προσωπικά αντικείμενα, επιστολές και ημερολόγια στρατιωτών.

Τα τελευταία χρόνια, το φαινόμενο έχει ενταθεί, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες επιταχύνουν το λιώσιμο των πάγων.

«Είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό συνέπεια της υπερθέρμανσης του πλανήτη» εξηγεί ο Στέφανο Μοροζίνι, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μπέργκαμο και συντονιστής προγραμμάτων πολιτιστικής κληρονομιάς στο Εθνικό Πάρκο Στέλβιο, όπου έχουν επίσης εντοπιστεί εκρηκτικά.

Όπως επισημαίνει, στο τέλος κάθε καλοκαιριού εμφανίζονται ολοένα περισσότερα επικίνδυνα πολεμικά αντικείμενα.

«Έχουν διατηρηθεί μέσα στον πάγο για περισσότερα από 100 χρόνια. Ορισμένα είχαν ήδη εκραγεί, πολλά όμως όχι. Γι' αυτό, όταν επανεμφανίζονται, είναι εξαιρετικά επικίνδυνα», προειδοποιεί.

Οι Αρχές καλούν πεζοπόρους και ορειβάτες να μην αγγίζουν σε καμία περίπτωση αντικείμενα που ενδέχεται να αποτελούν εκρηκτικούς μηχανισμούς, ανεξάρτητα από την κατάστασή τους ή το σημείο στο οποίο βρίσκονται, και να ενημερώνουν αμέσως την αστυνομία.

Ένα στρατιωτικό καταφύγιο έμεινε ανέπαφο για σχεδόν 100 χρόνια

Ανάμεσα στα σημαντικότερα ευρήματα που έχουν αποκαλυφθεί από την υποχώρηση των παγετώνων είναι ένα ξύλινο στρατιωτικό κατάλυμα στην κορυφή του όρους Σκορλούτσο, σε υψόμετρο 3.095 μέτρων, κοντά στο πέρασμα Στέλβιο.

Το καταφύγιο, το οποίο είχε κατασκευαστεί μέσα σε σπηλιά, ήρθε ξανά στο φως το 2015, όταν έλιωσε ολοκληρωτικά ο πάγος που το κρατούσε αποκλεισμένο επί σχεδόν έναν αιώνα.

Οι στρατιώτες το είχαν εγκαταλείψει βιαστικά μετά τη λήξη του πολέμου, τον Νοέμβριο του 1918, αφήνοντας πίσω τους σχεδόν όλα τα προσωπικά τους αντικείμενα.

Στο εσωτερικό του εντοπίστηκαν κρεβάτια από άχυρο, ρούχα, φανάρια, εφημερίδες, καρτ ποστάλ, νομίσματα και κονσερβοποιημένα τρόφιμα, όλα σε εντυπωσιακά καλή κατάσταση χάρη στις συνθήκες διατήρησης που είχε δημιουργήσει ο πάγος.

Πολλά από τα αντικείμενα που αποκαλύπτονται στα πρώην πεδία των μαχών αναμένεται να φιλοξενηθούν σε μουσείο αφιερωμένο στον «Λευκό Πόλεμο», το οποίο προγραμματίζεται να ανοίξει στο Μπόρμιο τον Ιούνιο του 2027.