Θρίλερ στη Βραζιλία: Ο Λούλα πέρασε μπροστά από τον Μπολσονάρου, χάος με την παράταση της ψηφοφορίας

Ανατροπή στο εκλογικό θρίλερ της Βραζιλίας, με τον Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα να επιστρέφει στην πρώτη θέση της καταμέτρησης, προσπερνώντας τον Φλάβιο Μπολσονάρου. Με καταμετρημένο το 48,42% των ψήφων, ο απερχόμενος πρόεδρος συγκεντρώνει 50,03%, έχοντας προβάδισμα περίπου 40.000 ψήφων έναντι του αντιπάλου του. Η νέα ανατροπή έρχεται μετά το αρχικό προβάδισμα του Μπολσονάρου, σε μια εκλογική διαδικασία που σημαδεύτηκε από την ασυνήθιστη παράταση της ψηφοφορίας με παρέμβαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου.

Η εικόνα της καταμέτρησης άλλαξε καθώς προχώρησε η ενσωμάτωση των αποτελεσμάτων, με τον Λούλα να ανακτά την πρωτιά και να αποκτά οριακό προβάδισμα. Παρά τη μικρή διαφορά, τα μέχρι στιγμής στοιχεία δείχνουν ότι ο εν ενεργεία πρόεδρος κερδίζει έδαφος όσο προστίθενται νέες εκλογικές περιφέρειες.

Η γεωγραφική κατανομή των ψήφων αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τη συνέχεια της καταμέτρησης, καθώς αρκετές από τις περιφέρειες με χαμηλά ακόμη ποσοστά ενσωμάτωσης βρίσκονται σε περιοχές όπου το Εργατικό Κόμμα (PT) του Λούλα καταγράφει παραδοσιακά υψηλές επιδόσεις. Η συγκεκριμένη εικόνα θεωρείται ευνοϊκή για τον πρόεδρο, χωρίς ωστόσο να προδικάζει το τελικό αποτέλεσμα της αναμέτρησης. 

Στο 13,98% της καταμέτρησης, ο Φλάβιο Μπολσονάρου είχε περάσει μπροστά με 50,03%, έναντι 49,97% του υποψηφίου του Εργατικού Κόμματος. 

Στις προηγούμενες εκλογές, κατά το πρώτο μισό της καταμέτρησης είχαν προηγηθεί οι υποψήφιοι της οικογένειας Μπολσονάρου, καθώς καταγράφονταν νωρίτερα οι ψήφοι περιοχών με ισχυρή παρουσία της Δεξιάς. Στη συνέχεια, ο Λούλα περιόριζε τη διαφορά χάρη στην ενσωμάτωση των αποτελεσμάτων από τις βορειοανατολικές πολιτείες, που αποτελούν παραδοσιακά εκλογικά προπύργιά του.

Αυτή τη φορά, πάντως, η αναστάτωση που προκάλεσε η παράταση της ψηφοφορίας και η προσωρινή αναστολή της καταμέτρησης ενδέχεται να έχουν επηρεάσει τη συνήθη σειρά με την οποία δημοσιοποιούνται τα αποτελέσματα.

Παράταση δύο ωρών και σύγχυση στα εκλογικά τμήματα

Η ψηφοφορία της Κυριακής (25/10) επρόκειτο κανονικά να ολοκληρωθεί στις 17:00 τοπική ώρα (22:00 ώρα Ελλάδας). Ωστόσο, λίγο πριν κλείσουν οι κάλπες, και τα δύο αντίπαλα επιτελεία ζήτησαν παράταση, επικαλούμενα διαφορετικά προβλήματα που αντιμετώπισαν ψηφοφόροι σε αρκετές περιοχές.

Η εκστρατεία του Λούλα κατήγγειλε ότι είχαν σημειωθεί παρεμβάσεις στα δρομολόγια των δημόσιων συγκοινωνιών, οι οποίες δυσκόλεψαν την πρόσβαση πολιτών στα εκλογικά τμήματα.

Αρχικά, το επιτελείο του ζήτησε παράταση σε τουλάχιστον εννέα πολιτείες, υποστηρίζοντας ότι η μείωση των λεωφορείων εμπόδισε πολίτες να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα.

Από την πλευρά του, ο Φλάβιο Μπολσονάρου ζήτησε να παραμείνουν ανοιχτές οι κάλπες σε περιοχές τουλάχιστον τριών πολιτειών, όπου οι έντονες βροχοπτώσεις είχαν προκαλέσει προβλήματα στις μετακινήσεις.

Ο δικαστής του Ανωτάτου Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου Κριστιάνο Ζανίν έκανε δεκτό το αίτημα παράτασης, με αποτέλεσμα η ψηφοφορία να μπορεί να συνεχιστεί έως τις 19:00 τοπική ώρα (00:00 ώρα Ελλάδας).

Η απόφαση, ωστόσο, εκδόθηκε την ώρα που πολλά εκλογικά τμήματα είχαν ήδη κλείσει και οι ηλεκτρονικές κάλπες είχαν απενεργοποιηθεί.

Ακολούθησε νέα διευκρίνιση από τον Ζανίν και το Ανώτατο Εκλογικό Δικαστήριο (TSE), σύμφωνα με την οποία η παράταση αφορούσε αποκλειστικά τα εκλογικά τμήματα που δεν είχαν ολοκληρώσει τη διαδικασία στις 17:00.

Όσα είχαν ήδη κλείσει δεν επρόκειτο να επαναλειτουργήσουν.

Η απόφαση οδήγησε και σε δίωρη αναστολή της καταμέτρησης των ψήφων από την εκλογική αρχή, καθυστερώντας την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων.

Έρευνα για παρεμπόδιση ψηφοφόρων – Αντιδράσεις από την πλευρά Μπολσονάρου

Οι καταγγελίες για τις δημόσιες συγκοινωνίες προκάλεσαν την παρέμβαση των ομοσπονδιακών αρχών.

Η Ομοσπονδιακή Αστυνομία της Βραζιλίας ξεκίνησε έρευνα για να διαπιστώσει εάν υπήρξε σκόπιμη παρεμπόδιση της μετακίνησης ψηφοφόρων σε πέντε πολιτείες.

Μάλιστα, δικαστήριο στην πολιτεία Μπαΐα διέταξε τη σύλληψη υψηλόβαθμου αξιωματούχου των συγκοινωνιών στην πόλη Σαλβαδόρ, έπειτα από καταγγελίες ότι είχε δώσει εντολή για περιορισμό του αριθμού των λεωφορείων.

Ο Λούλα, πριν από τη δικαστική παρέμβαση, είχε δηλώσει ότι «κάτι αποτρόπαιο συμβαίνει» κατά τη διάρκεια της εκλογικής διαδικασίας.

Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου προκάλεσε, πάντως, έντονες αντιδράσεις από συμμάχους του Φλάβιο Μπολσονάρου, οι οποίοι αμφισβήτησαν τη νομιμότητα της παρέμβασης.

Ο Εντουάρντο Μπολσονάρου, αδελφός του υποψηφίου, εξέφρασε δημόσια την απορία του για το γεγονός ότι το Ανώτατο Δικαστήριο παρενέβη σε μια διαδικασία που βρίσκεται υπό την εποπτεία της εκλογικής δικαιοσύνης.

«Παράξενο, έτσι δεν είναι; Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ποια θα μπορούσε να είναι η νομική βάση αυτής της απόφασης. Δεν εμπνέει εμπιστοσύνη», ανέφερε.

Ιδιαίτερη πολιτική συζήτηση προκάλεσε και το γεγονός ότι ο Κριστιάνο Ζανίν υπήρξε προσωπικός δικηγόρος του Λούλα, προτού διοριστεί από τον ίδιο στο Ανώτατο Δικαστήριο το 2023. Η υπόθεση, πάντως, ανατέθηκε στον δικαστή μέσω της προβλεπόμενης διαδικασίας τυχαίας κατανομής.

Νομικοί εκτιμούν ότι οι καταγγελίες για τις συγκοινωνίες και η ασυνήθιστη παράταση της ψηφοφορίας θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση για προσφυγές μετά την ολοκλήρωση της καταμέτρησης, ιδίως εάν η διαφορά μεταξύ των δύο υποψηφίων παραμείνει μικρή.

Η μεγάλη ανατροπή του πρώτου γύρου

Η σημερινή αναμέτρηση αποτελεί τον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών, μετά το αποτέλεσμα της 4ης Οκτωβρίου, όταν ο Φλάβιο Μπολσονάρου αιφνιδίασε τους πολιτικούς αναλυτές, επικρατώντας του Λούλα χωρίς, ωστόσο, να εξασφαλίσει την απαιτούμενη απόλυτη πλειοψηφία.

Ο υποψήφιος του Φιλελεύθερου Κόμματος (PL) συγκέντρωσε 47,03% των έγκυρων ψήφων, έναντι 45,16% του Λούλα, εξασφαλίζοντας προβάδισμα περίπου 2,2 εκατομμυρίων ψήφων.

Το αποτέλεσμα αποτέλεσε σημαντική ανατροπή σε σχέση με τις περισσότερες δημοσκοπήσεις, που εμφάνιζαν τον εν ενεργεία πρόεδρο ως φαβορί.

Ο Λούλα, ο οποίος επιδιώκει την τέταρτη προεδρική θητεία του, βρίσκεται πλέον αντιμέτωπος με τη μεγαλύτερη εκλογική πρόκληση των τελευταίων ετών.

Απέναντί του βρίσκεται ο πρωτότοκος γιος του Ζαΐχ Μπολσονάρου, ο οποίος προσπαθεί να αξιοποιήσει την πολιτική κληρονομιά του πατέρα του και τη δυναμική που δημιούργησε η επικράτησή του στον πρώτο γύρο.

Ο πρώην πρόεδρος της Βραζιλίας εκτίει ποινή κάθειρξης 27 ετών για την εμπλοκή του σε σχέδιο πραξικοπήματος μετά την εκλογική ήττα του από τον Λούλα το 2022.

Το βλέμμα του Τραμπ στη Βραζιλία

Η εκλογική μάχη έχει αποκτήσει ιδιαίτερη διεθνή σημασία, καθώς το αποτέλεσμά της μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά τους πολιτικούς συσχετισμούς στη Λατινική Αμερική και τις σχέσεις της Βραζιλίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η επικράτηση του Φλάβιο Μπολσονάρου θα ενίσχυε τη στροφή προς τα δεξιά που καταγράφεται σε αρκετές χώρες της περιοχής, φέρνοντας στην προεδρία της μεγαλύτερης οικονομίας της Λατινικής Αμερικής έναν πολιτικό που διατηρεί στενούς ιδεολογικούς δεσμούς με τον Ντόναλντ Τραμπ.

Αντίθετα, μια νέα νίκη του Λούλα θα εξασφάλιζε τη συνέχιση της πολιτικής του σημερινού προέδρου, ο οποίος έχει διαφωνήσει με την Ουάσινγκτον σε ζητήματα εμπορίου και ασφάλειας.

Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε την Κυριακή ότι παρακολουθεί τις εξελίξεις στη Βραζιλία, αποφεύγοντας, ωστόσο, να εκφράσει δημόσια προτίμηση για κάποιον από τους δύο υποψηφίους.

«Δεν θέλω να μπω σε αυτό, αλλά παρακολουθούμε», είπε χαρακτηριστικά στους δημοσιογράφους.

Ο Τραμπ είχε προηγουμένως επαινέσει την επίδοση του Φλάβιο Μπολσονάρου στον πρώτο γύρο, χαρακτηρίζοντας τις εκλογές ιδιαίτερα σημαντικές.

Με τις κάλπες πλέον κλειστές και την καταμέτρηση σε εξέλιξη, η Βραζιλία αναμένει να διαπιστώσει εάν ο Λούλα θα καταφέρει να ανατρέψει το αποτέλεσμα του πρώτου γύρου ή εάν ο Φλάβιο Μπολσονάρου θα ολοκληρώσει την πολιτική επιστροφή της οικογένειάς του στην εξουσία.