Η Φοιτητική Λίστα κέρδισε, θα έχουν μεταξύ 135-140 έδρες και εμείς θα έχουμε 105, κανείς άλλος δεν εκλέγεται στο Κοινοβούλιο, είπε ο απερχόμενος πρωθυπουργός, έπειτα από 14 χρόνια κυριαρχίας του Προοδευτικού Κόμματος στην πολιτική ζωή της χώρας
Μεγάλη πολιτική ανατροπή απόψε στη Σερβία, καθώς ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς παραδέχθηκε την ήττα του στις πρόωρες βουλευτικές εκλογές της Κυριακής, έπειτα από 14 χρόνια κυριαρχίας του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος στην πολιτική ζωή της χώρας.
«Ακόμη δεν έχουμε τελικά αποτελέσματα, με βάση ένα δείγμα (…) είναι σαφές ότι χάσαμε τις εκλογές αυτές, η Φοιτητική Λίστα κέρδισε, θα έχουν μεταξύ 135-140 έδρες και εμείς θα έχουμε 105, κανείς άλλος δεν εκλέγεται στο κοινοβούλιο», είπε ο απερχόμενος πρωθυπουργός της χώρας.
Νικητής της αναμέτρησης αναδεικνύεται η Φοιτητική Λίστα (περίπου 2,2 εκατ. ψήφοι, ποσοστό 52%, 138 έδρες), ενώ η παράταξη του Βούτσιτς με περίπου 1,72 εκατ. ψήφους, έχει ποσοστό 32,3% και κατακτά 104 έδρες στη Βουλή των 250.
Σημειώνεται ότι η συμμετοχή στις εκλογές ανήλθε σχεδόν στο 70% και ήταν η υψηλότερη που έχει καταγραφεί ποτέ μετά τη διάλυση της πρώην Γιουγκοσλαβίας, το 1992.
Πανηγυρισμοί στο Βελιγράδι
Μετά την παραδοχή της ήττας του Βούτσιτς, στους δρόμους του Βελιγραδίου ξέσπασαν πανηγυρισμοί με τα αυτοκίνητα να κορνάρουν και τους φοιτητές να φωνάζουν «νίκη» και «τελείωσε».
Οι ψηφοφόροι της Φοιτητικής Λίστας βγήκαν στους δρόμους του Βελιγραδίου για να πανηγυρίσουν τη μεγάλη εκλογική νίκη της παράταξής τους, έχοντας πάνω τους σερβικές σημαίες, ενώ άλλοι τις κρατούσαν στα χέρια τους ανεμίζοντάς τις.
Μάλιστα, πολλοί έστησαν χορό στους δρόμους υπό την υπόκρουση μουσικής αλλά και σφυριχτρών, την ώρα που όλοι μαζί είχαν τις γροθιές τους υψωμένες για τη μεγάλη νίκη.
Δείτε βίντεο
Η εκλογική αναμέτρηση πραγματοποιήθηκε με εξαιρετικά υψηλή συμμετοχή, έπειτα από σχεδόν δύο χρόνια μαζικών αντικυβερνητικών κινητοποιήσεων, οι οποίες ξεκίνησαν μετά την κατάρρευση στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ τον Νοέμβριο του 2024, με 16 νεκρούς.
Το φοιτητικό κίνημα μετέτρεψε τη λαϊκή δυσαρέσκεια για τη διαφθορά και τη λειτουργία των θεσμών σε οργανωμένη πολιτική διεκδίκηση. Η επικράτησή του ανοίγει πλέον τον δρόμο για αλλαγή κυβέρνησης στο Βελιγράδι, με σημαντικές προεκτάσεις για τις σχέσεις της Σερβίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, τη Ρωσία και τις υπόλοιπες χώρες των Δυτικών Βαλκανίων.
«Απόψε γιορτάζουμε τη νίκη, αύριο χτίζουμε το μέλλον»
«Αγαπητή Σερβία, απόψε ακούστηκε η φωνή του λαού», είπε ο Ράντομιρ Σάϊτσιτς, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου, μιλώντας εκ μέρους των φοιτητών στην έδρα του κινήματός του. «Απόψε γιορτάζουμε τη νίκη, αύριο χτίζουμε το μέλλον», πρόσθεσε.
Πράγματι, η πραγματική πολιτική δοκιμασία της Φοιτητικής Λίστας ξεκινά τώρα. Και αυτό, καθώς, όπως επισημαίνουν αναλυτές, η νίκη στις εκλογές απαιτεί κινητοποίηση, ένα ισχυρό μήνυμα και την ικανότητα να ενωθούν οι ψηφοφόροι γύρω από την επιθυμία για αλλαγή. Η διακυβέρνηση απαιτεί κάτι διαφορετικό: θεσμούς, έμπειρο προσωπικό, οικονομική πολιτική, συμβιβασμό και ικανότητα ανάληψης ευθύνης για δύσκολες αποφάσεις.
Για τη Σερβία, επομένως, οι εκλογές αντιπροσωπεύουν τόσο μια πολιτική ρήξη, όσο και μια στιγμή αβεβαιότητας. Το κεντρικό ερώτημα δεν είναι πλέον αν οι φοιτητές μπορούν να αμφισβητήσουν την καθιερωμένη πολιτική τάξη. Το έχουν ήδη κάνει. Το ερώτημα τώρα είναι αν μπορούν να την αντικαταστήσουν -και τι είδους Σερβία σκοπεύουν να χτίσουν στη θέση της, παρατηρούν οι εκλογικοί αναλυτές.
Καταγγελίες για παρατυπίες στην εκλογική διαδικασία
Ωστόσο, η εκλογική διαδικασία δεν κύλησε χωρίς προβλήματα. Οργανώσεις καταγγέλλουν παρατυπίες που αφορούν κυρίως εξαγορά ψήφων, διπλούς καταλόγους εγγεγραμμένων αλλά και επιθέσεις σε ψηφοφόρους.
Bajkeri iz mobilnih timova Studentske liste, koji obilaze biračka mesta, napadnuti su kod Vatrogasnog doma, nakon što su im nepoznati muškarci automobilima preprečili put. Prema njihovim navodima, napadači su imali metalne šipke, jedan bajker je i udaren. https://t.co/pZ14fzPNQu
Σοβαρό επεισόδιο σημειώθηκε στην πόλη Πάντσεβο. Συγκεκριμένα, έξω από εκλογικό τμήμα που στεγάζεται στη Γεωργική Σχολή της πόλης, ομάδα κουκουλοφόρων επιτέθηκε σωματικά σε νεαρούς άνδρες που περίμεναν για να ψηφίσουν. Βίντεο που κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν τουλάχιστον έναν νεαρό με αιμόφυρτο πρόσωπο. Στο σημείο έσπευσαν δυνάμεις της αστυνομίας για τη διενέργεια έρευνας, ενώ στους τραυματίες παρασχέθηκε ιατρική βοήθεια.
Στο διαδίκτυο κυκλοφόρησε επίσης βίντεο που δείχνει ομάδα εκατοντάδων μαυροφορεμένων νεαρών με κουκούλες να κινούνται σε κεντρική λεωφόρο του Βελιγραδίου.
#Serbia | #BREAKING #WARNING ⚠️ Graphic footage: Disturbing footage allegedly from the vicinity of Hotel Moskva in Belgrade shows hooded individuals carrying out a brutal assault on several people. The video has led to assume the assailants are supporters of the Serbian Progressive Party (SNS). #Serbia #Elections #Beograd #Belgrade #Srbija #StudentList #SNS #serbiaelections #serbiaelects #serbianelections #Beograd #Violence
Παράλληλα, έντονη είναι η παρουσία των δυνάμεων ασφαλείας στους δρόμους της πρωτεύουσας. Συγκεκριμένα, σήμερα το μεσημέρι στο κέντρο του Βελιγραδίου εθεάθησαν πολλά οχήματα της αστυνομικής δύναμης καταστολής διαδηλώσεων. Νωρίτερα μέσα στην ημέρα, στον αυτοκινητόδρομο Βελιγραδίου - Νις, καταγράφηκε φάλαγγα περίπου 20 βαρέων οχημάτων της αστυνομίας με κατεύθυνση προς το Βελιγράδι.
Τα συγκεκριμένα οχήματα που βγήκαν σήμερα στους δρόμους του Βελιγραδίου είχαν εμφανιστεί για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών διαδηλώσεων του 2025 στο Νόβι Σαντ, όταν και χρησιμοποιήθηκαν από δυνάμεις της αστυνομίας για την απώθηση διαδηλωτών από λεωφόρους και κεντρικούς οδικούς άξονες.
Τι είναι η Φοιτητική Λίστα και πώς δημιουργήθηκε
Η «Φοιτητική Λίστα – Οι φοιτητές νικούν» (Studentska lista – Studenti pobeđuju) δεν αποτελεί ένα συνηθισμένο πολιτικό κόμμα. Δημιουργήθηκε μέσα από το φοιτητικό κίνημα που συγκλόνισε τη Σερβία μετά την τραγωδία στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, τον Νοέμβριο του 2024, όταν η κατάρρευση τμήματος του στεγάστρου προκάλεσε τον θάνατο 16 ανθρώπων.
Η τραγωδία προκάλεσε μαζικές κινητοποιήσεις, καθώς διατυπώθηκαν σοβαρές καταγγελίες για διαφθορά, κακοτεχνίες και έλλειψη ελέγχων στα δημόσια έργα. Οι φοιτητές απαίτησαν να αποδοθούν ευθύνες και να δημοσιοποιηθούν τα έγγραφα που αφορούσαν την ανακαίνιση του σταθμού.
Σταδιακά, οι διαδηλώσεις απέκτησαν ευρύτερο αντικυβερνητικό χαρακτήρα. Οι κινητοποιήσεις εξαπλώθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα, με τους φοιτητές να καταγγέλλουν τη διαφθορά, την έλλειψη λογοδοσίας και την αυξανόμενη συγκέντρωση εξουσίας στα χέρια του Βούτσιτς.
Για σχεδόν δύο χρόνια, το κίνημα διατήρησε τη δυναμική του μέσα από πανεπιστημιακές συνελεύσεις, καταλήψεις, πορείες και μαζικές συγκεντρώσεις, εξελισσόμενο στη σοβαρότερη πολιτική πρόκληση που αντιμετώπισε ο Βούτσιτς από την άνοδο του κόμματός του στην εξουσία το 2012.
Γιατί δεν υπάρχουν φοιτητές ανάμεσα στους 250 υποψηφίους
Το πιο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της Φοιτητικής Λίστας είναι ότι, παρότι δημιουργήθηκε και οργανώθηκε από φοιτητές, κανένας από τους 250 υποψηφίους της δεν ήταν φοιτητής.
Αντί να διεκδικήσουν οι ίδιοι τις κοινοβουλευτικές έδρες, οι νέοι επέλεξαν πρόσωπα από διαφορετικούς επαγγελματικούς και κοινωνικούς χώρους, δίνοντας προτεραιότητα σε ανθρώπους που δεν είχαν διατελέσει υψηλόβαθμα πολιτικά στελέχη.
Στο ψηφοδέλτιο συμπεριλήφθηκαν πανεπιστημιακοί, γιατροί, καλλιτέχνες, επιχειρηματίες, αγρότες, κοινωνικοί ακτιβιστές και αθλητές, σε μια προσπάθεια να δημιουργηθεί μια ευρεία εκπροσώπηση της σερβικής κοινωνίας.
Η επιλογή των υποψηφίων πραγματοποιήθηκε μέσα από τις φοιτητικές συνελεύσεις των πανεπιστημίων, με τις προτάσεις να συζητούνται στη συνέχεια σε πανεθνικό επίπεδο.
Η διαδικασία αυτή αποσκοπούσε στην απομάκρυνση από το παραδοσιακό μοντέλο των σερβικών κομμάτων, όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται από έναν ισχυρό αρχηγό και τον στενό κύκλο των συνεργατών του.
Οι φοιτητές εξήγησαν ότι δεν αναζητούσαν πρόσωπα με τηλεοπτική αναγνωρισιμότητα ή εμπειρία στις κομματικές διαπραγματεύσεις, αλλά ανθρώπους που θεωρούσαν ικανούς να υπηρετήσουν υπεύθυνα τους θεσμούς.
Κεντρική τους θέση ήταν ότι η βουλευτική έδρα δεν αποτελεί προσωπικό προνόμιο ή αφετηρία πολιτικής καριέρας, αλλά δημόσια ευθύνη απέναντι στους πολίτες.
Ο καρδιολόγος στην πρώτη θέση και η απόρριψη του μοντέλου του «ισχυρού αρχηγού»
Επικεφαλής του ψηφοδελτίου τέθηκε ο Ίλια Σρντάνοβιτς, καρδιολόγος και πανεπιστημιακός, ο οποίος ήταν ελάχιστα γνωστός στο ευρύ κοινό πριν από την προεκλογική περίοδο.
Παρότι βρισκόταν στην πρώτη θέση, ο ίδιος απέφευγε να παρουσιάζεται ως αρχηγός του κινήματος.
Η επιλογή αυτή ήταν συνειδητή. Οι φοιτητές επιδίωξαν να δημιουργήσουν μια πολιτική δύναμη χωρίς προσωποκεντρικό χαρακτήρα, αντιπαραβάλλοντας τη συλλογική λήψη αποφάσεων με το μοντέλο διακυβέρνησης του Βούτσιτς.
Είναι χαρακτηριστικό ότι η Φοιτητική Λίστα δεν χρησιμοποίησε το όνομα του επικεφαλής της στον επίσημο εκλογικό τίτλο της, πρακτική ιδιαίτερα διαδεδομένη στη σερβική πολιτική σκηνή.
Το ψηφοδέλτιο υποβλήθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 2026 και εγκρίθηκε την επόμενη ημέρα από την αρμόδια εκλογική επιτροπή. Για τη συμμετοχή του συγκεντρώθηκαν περισσότερες από 69.000 επικυρωμένες υπογραφές, αριθμός πολλαπλάσιος των 10.000 που απαιτούσε η εκλογική νομοθεσία.
Τι πρεσβεύει η Φοιτητική Λίστα
Η προεκλογική εκστρατεία της Φοιτητικής Λίστας βασίστηκε σε μια υπερκομματική προσέγγιση, με στόχο την αποκατάσταση της δημοκρατικής λειτουργίας των θεσμών και την αντιμετώπιση της διαφθοράς.
Οι βασικές προτεραιότητές της περιλαμβάνουν την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, τη διαφάνεια στις δημόσιες συμβάσεις, την καταπολέμηση της διαφθοράς, τη μεταρρύθμιση των κρατικών θεσμών και την οικονομική ανασυγκρότηση της χώρας.
Τον Σεπτέμβριο παρουσίασε ένα πλαίσιο προγράμματος 11 σημείων, στο οποίο περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η δημιουργία ειδικής αστυνομικής υπηρεσίας για την υποστήριξη των εισαγγελικών ερευνών και η δήμευση περιουσιακών στοιχείων που έχουν αποκτηθεί παράνομα.
Παράλληλα, το πρόγραμμα προβλέπει κοινωνικά μέτρα, όπως δωρεάν σχολικά βιβλία και σημαντική μείωση των τιμών των φαρμάκων.
Η Φοιτητική Λίστα επιχείρησε να αποφύγει τις έντονες ιδεολογικές αντιπαραθέσεις για ζητήματα όπως το Κόσοβο, η ένταξη της Σερβίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και οι σχέσεις με τη Ρωσία, δίνοντας προτεραιότητα στην αντιμετώπιση των εσωτερικών προβλημάτων.
Αυτή η στρατηγική της επέτρεψε να προσελκύσει πολίτες με διαφορετικές πολιτικές πεποιθήσεις, οι οποίοι συσπειρώθηκαν γύρω από το αίτημα της αλλαγής του τρόπου διακυβέρνησης.
Ο Ντέγιαν Μποντιρόγκα και η ενεργή συμμετοχή του στο κίνημα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, κυρίως για τον κόσμο του ευρωπαϊκού μπάσκετ, παρουσιάζει η παρουσία του Ντέγιαν Μποντιρόγκα ανάμεσα στους υποψηφίους της Φοιτητικής Λίστας.
Ο θρύλος του σερβικού μπάσκετ και σημερινός πρόεδρος της EuroLeague δεν περιορίστηκε σε μια συμβολική δήλωση υποστήριξης προς τους φοιτητές, αλλά αποφάσισε να συμμετάσχει ενεργά στην πολιτική τους προσπάθεια.
Το όνομά του τοποθετήθηκε στην 24η θέση του ψηφοδελτίου, ανάμεσα στους 250 υποψηφίους για το σερβικό κοινοβούλιο.
Ο Μποντιρόγκα, ο οποίος έχει αγωνιστεί στον Παναθηναϊκό, τη Ρεάλ Μαδρίτης και την Μπαρτσελόνα, αποτελεί μία από τις πιο αναγνωρίσιμες προσωπικότητες του σερβικού αθλητισμού, με μεγάλη διεθνή απήχηση.
Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου βρέθηκε επανειλημμένα στη Σερβία, συμμετείχε σε μεγάλες συγκεντρώσεις του κινήματος και πραγματοποίησε δημόσιες παρεμβάσεις υπέρ της πολιτικής αλλαγής.
Την ημέρα των εκλογών, αφού άσκησε το εκλογικό του δικαίωμα στο Βελιγράδι, δήλωσε ότι η χώρα δίνει μια μάχη για την ελευθερία της και για την ανάκτηση ενός κράτους που, όπως υποστήριξε, έχει «υφαρπαγεί».
«Η Σερβία ψηφίζει σήμερα για να αποφασίσει προς ποια κατεύθυνση θα κινηθεί, προς το μέλλον ή προς το παρελθόν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η συμμετοχή του αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους μπασκετμπολίστες στην ιστορία της χώρας, ο οποίος επέλεξε να συνδέσει δημόσια το όνομά του με ένα πολιτικό εγχείρημα που αμφισβήτησε την κυριαρχία του Βούτσιτς.
Πώς οι φοιτητές κέρδισαν ψηφοφόρους στα προπύργια του Βούτσιτς
Η εκλογική επιτυχία της Φοιτητικής Λίστας δεν βασίστηκε αποκλειστικά στη στήριξη των νέων ή των κατοίκων των μεγάλων αστικών κέντρων.
Οι φοιτητές οργάνωσαν εκστρατεία σε ολόκληρη τη χώρα, πραγματοποιώντας μεγάλες διαδρομές με ποδήλατα και πεζοπορίες, προκειμένου να προσεγγίσουν πολίτες σε μικρές πόλεις και αγροτικές περιοχές.
Πολλές από αυτές τις περιοχές αποτελούσαν παραδοσιακά εκλογικά προπύργια του Βούτσιτς και του κυβερνώντος Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS).
Η στρατηγική της άμεσης επικοινωνίας με τους πολίτες, σε συνδυασμό με τη νεανική ενέργεια και την εικόνα ενός κινήματος έξω από το παραδοσιακό πολιτικό σύστημα, συνέβαλε στη διεύρυνση της απήχησής του.
Παράλληλα, οι φοιτητές βρέθηκαν αντιμέτωποι με έντονη κριτική από φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης, ενώ ο Βούτσιτς τούς κατηγόρησε επανειλημμένα ότι εξυπηρετούν συμφέροντα ξένων δυνάμεων. Το κίνημα απέρριψε τις κατηγορίες.
Η προεκλογική περίοδος σημαδεύτηκε επίσης από καταγγελίες για πιέσεις σε ψηφοφόρους, παρακολουθήσεις ακτιβιστών, κυβερνοεπιθέσεις και άνιση πρόσβαση στα μέσα ενημέρωσης.
Την ημέρα της ψηφοφορίας, ανεξάρτητοι παρατηρητές ανέφεραν περιστατικά που δημιουργούσαν υπόνοιες για εξαγορά ψήφων, εκφοβισμό και άλλες εκλογικές παρατυπίες.