BBC: Σε δύσκολη θέση η κυβέρνηση Μακρόν - Τα τέσσερα μεγάλα ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα

Σε κατάσταση βαθιάς πολιτικής και κοινωνικής κρίσης έχει περιέλθει η Γαλλία, μετά από ένα σαββατοκύριακο εκτεταμένων επεισοδίων, λεηλασιών και καταστροφών, που συγκαταλέγονται στις σοβαρότερες εκδηλώσεις κοινωνικής αναταραχής στη σύγχρονη ιστορία της χώρας. Με τις εικόνες από φλεγόμενα δημόσια κτίρια, κατεστραμμένα καταστήματα και συγκρούσεις διαδηλωτών με την αστυνομία να έχουν προκαλέσει σοκ, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί συγκάλεσε τη Δευτέρα έκτακτη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, προκειμένου να αξιολογηθεί η κατάσταση και να αποφασιστούν τα επόμενα βήματα.

Η κυβέρνηση Μακρόν βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενες πιέσεις, καθώς τίθενται σοβαρά ερωτήματα για την προετοιμασία των δυνάμεων ασφαλείας, την αδυναμία αποτροπής των εκτεταμένων καταστροφών και τον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπιστεί η κοινωνική οργή που πυροδότησε τις κινητοποιήσεις.

Την ίδια ώρα, ο Γάλλος πρόεδρος προσπαθεί να περιορίσει τις πολιτικές συνέπειες, έχοντας ήδη απορρίψει την παραίτηση του υπουργού Εσωτερικών, Λοράν Νουνιέζ, και ενώ η χώρα προετοιμάζεται για νέο γύρο μαζικών διαδηλώσεων στις 5 Νοεμβρίου.

Το Μέγαρο των Ηλυσίων ανακοίνωσε το πρωί της Δευτέρας ότι ο υπουργός Εσωτερικών Λοράν Νουνιέζ επιχείρησε να υποβάλει την παραίτησή του, αναλαμβάνοντας την πολιτική ευθύνη για την έκταση των επεισοδίων. Ωστόσο, ο Μακρόν δεν την αποδέχθηκε. Αντίθετα, του ζήτησε να εξετάσει άμεσα με ποιον τρόπο μπορεί να ενισχυθεί η ασφάλεια στους γαλλικούς δρόμους και να διασφαλιστεί ότι οι υπεύθυνοι για τις λεηλασίες και τις καταστροφές του σαββατοκύριακου θα οδηγηθούν ενώπιον της Δικαιοσύνης.

Ο Νουνιέζ έχει δεχθεί σφοδρή κριτική από πολιτικούς αντιπάλους, ορισμένες συνδικαλιστικές οργανώσεις και χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, που καταλογίζουν στο υπουργείο Εσωτερικών ανεπαρκή προετοιμασία και περιορισμένη αστυνομική παρουσία ενόψει των πολλαπλών, προγραμματισμένων κινητοποιήσεων του Σαββάτου.

Στο επίκεντρο των επικρίσεων βρίσκεται το γεγονός ότι, παρά την εκ των προτέρων γνώση για τις διαδηλώσεις, οι αρχές δεν κατάφεραν να αποτρέψουν τη γενικευμένη βία σε πολλές περιοχές της χώρας.

Η πρόεδρος της Γαλλικής Εθνοσυνέλευσης, Γιαέλ Μπρον-Πιβέ, δήλωσε ότι επιθυμεί τη διενέργεια έρευνας, ώστε να διαπιστωθεί τι ακριβώς συνέβη και ποια λάθη έγιναν.

Πάνω από μισό εκατομμύριο διαδηλωτές και περίπου 1.500 κατεστραμμένες επιχειρήσεις

Οι κινητοποιήσεις του Σαββάτου συγκέντρωσαν περισσότερους από 500.000 διαδηλωτές, οι οποίοι διαμαρτύρονταν κυρίως για την αύξηση του κόστους ζωής και τη διαρκώς δυσκολότερη πρόσβαση σε ποιοτικές δημόσιες υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της δημόσιας εκπαίδευσης.

Η μεγάλη πλειονότητα των συγκεντρώσεων εξελίχθηκε αρχικά ειρηνικά. Ωστόσο, η κατάσταση άλλαξε δραματικά όταν εμφανίστηκαν ομάδες μασκοφόρων, ντυμένων στα μαύρα, καθώς και άτομα που προχώρησαν σε βανδαλισμούς και επιθέσεις.

Ακολούθησαν εκτεταμένες συγκρούσεις, λεηλασίες καταστημάτων και καταστροφές δημόσιων και ιδιωτικών περιουσιών. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που μεταδίδονται, περίπου 1.500 καταστήματα και επιχειρήσεις λεηλατήθηκαν ή υπέστησαν καταστροφές.

Οι αστυνομικές δυνάμεις αντιμετώπισαν τα πλήθη με δακρυγόνα και εκτοξευτήρες νερού, ενώ σε αρκετές περιοχές καταγράφηκαν αστυνομικοί να χτυπούν ανθρώπους με γκλομπ. Το γαλλικό υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε ότι το Σάββατο τραυματίστηκαν περίπου 1.000 αστυνομικοί, εκ των οποίων επτά σοβαρά.

Οι εικόνες από τις συγκρούσεις, τα φλεγόμενα κτίρια και τις κατεστραμμένες επιχειρήσεις προκάλεσαν έντονη ανησυχία στη γαλλική κοινωνία, επαναφέροντας ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα του κρατικού μηχανισμού απέναντι σε εκτεταμένα επεισόδια.

«Τα πράγματα είναι σκοτεινά στην Πόλη του Φωτός»

Η εικόνα του Παρισιού το βράδυ της Κυριακής αποτύπωνε το μέγεθος της καταστροφής.

Σε έναν τοίχο, δίπλα σε μια σειρά από καταστήματα με σπασμένες βιτρίνες, κάποιος είχε γράψει με κόκκινη μπογιά: «Τα πράγματα είναι σκοτεινά στην Πόλη του Φωτός». Το σύνθημα, με ευθεία αναφορά στο προσωνύμιο της γαλλικής πρωτεύουσας, συμπύκνωνε το κλίμα ανησυχίας που επικρατεί.

Η καταστροφή καταστημάτων, οι λεηλασίες που σε αρκετές περιπτώσεις φαίνεται πως πραγματοποιήθηκαν χωρίς άμεση αστυνομική επέμβαση, αλλά και οι εικόνες ολόκληρων περιοχών να πνίγονται στα δακρυγόνα έχουν προκαλέσει αίσθημα ανασφάλειας.

Την Κυριακή κυκλοφορούσαν πληροφορίες ότι ο Μακρόν εξέταζε το ενδεχόμενο επιβολής προσωρινής απαγόρευσης κυκλοφορίας σε ορισμένες περιοχές της χώρας ή ακόμη και κήρυξης κατάστασης έκτακτης ανάγκης, προκειμένου να εκτονωθεί η ιδιαίτερα τεταμένη ατμόσφαιρα.

Τελικά, ο Γάλλος πρόεδρος επέλεξε να απευθυνθεί στους πολίτες με τηλεοπτικό διάγγελμα το βράδυ της Κυριακής. Στην ομιλία του απηύθυνε έκκληση για εθνική ενότητα και διαβεβαίωσε ότι όσοι ευθύνονται για τα βίαια επεισόδια θα τιμωρηθούν. Ωστόσο, το διάγγελμα δέχθηκε έντονη κριτική από γαλλικά μέσα ενημέρωσης, κυρίως επειδή δεν περιείχε συγκεκριμένες απαντήσεις για την αντιμετώπιση της κρίσης.

Τα τέσσερα μεγάλα ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα

Παρά τις διαβεβαιώσεις του Μακρόν, η γαλλική κοινωνία εξακολουθεί να ζητά, σύμφωνα με το BBC, σαφείς απαντήσεις.

Πρώτον, με ποιον τρόπο θα οδηγηθούν ενώπιον της Δικαιοσύνης όσοι συμμετείχαν στις λεηλασίες, τους βανδαλισμούς και τις επιθέσεις.

Δεύτερον, πώς θα προστατευθούν αποτελεσματικότερα οι πόλεις της Γαλλίας, ιδιαίτερα ενόψει των νέων μαζικών διαδηλώσεων που έχουν ήδη προαναγγελθεί για τις επόμενες εβδομάδες.

Τρίτον, πώς θα αποζημιωθούν οι επιχειρηματίες που είδαν τα καταστήματά τους να καταστρέφονται και αντιμετωπίζουν πλέον τον κίνδυνο οικονομικής κατάρρευσης.

Και τέταρτον, πότε θα ξεκινήσει ουσιαστικός διάλογος με τους φοιτητές, τους μαθητές και τις εκπαιδευτικές οργανώσεις για τα προβλήματα της εκπαίδευσης, από τα οποία ξεκίνησε τον προηγούμενο μήνα το κύμα των κινητοποιήσεων.

Το τελευταίο ζήτημα θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς πολλοί υποστηρίζουν ότι η συζήτηση για τα πραγματικά κοινωνικά αιτήματα έχει υποχωρήσει μπροστά στις εικόνες βίας.

Τα συνδικάτα κατηγορούν τον Μακρόν ότι αγνοεί την κοινωνική οργή

Η γενική γραμματέας της συνδικαλιστικής συνομοσπονδίας CGT, Σοφί Μπινέ, επέκρινε την Κυριακή τον Γάλλο πρόεδρο, κατηγορώντας τον ότι δεν αντιμετωπίζει τα προβλήματα που βρίσκονται στη ρίζα των κινητοποιήσεων.

Σύμφωνα με την ίδια, ο Μακρόν δεν έδωσε ουσιαστικές απαντήσεις ούτε στις ανησυχίες των μαθητών και των φοιτητών ούτε στην κρίση του κόστους ζωής ούτε στη συνεχιζόμενη υποβάθμιση της ποιότητας των δημόσιων υπηρεσιών.

Οι επικρίσεις αυτές εντείνουν την πίεση προς την κυβέρνηση, η οποία καλείται να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα την ανάγκη αποκατάστασης της δημόσιας τάξης και τα κοινωνικά αιτήματα που εξακολουθούν να κινητοποιούν εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους.

Ο Μακρόν φαίνεται πλέον να έχει μεταφέρει το μεγαλύτερο βάρος της διαχείρισης της κρίσης στον πρωθυπουργό Σεμπαστιάν Λεκορνί. Η πολιτική θέση του προέδρου είναι, άλλωστε, ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς διανύει τους τελευταίους μήνες της θητείας του, χωρίς δυνατότητα να διεκδικήσει τρίτη συνεχόμενη προεδρία.

Η μάχη της διαδοχής Μακρόν οξύνει την πολιτική αντιπαράθεση

Η Γαλλία εισέρχεται ήδη σε μια ιδιαίτερα έντονη προεκλογική περίοδο, καθώς σε περίπου έξι μήνες έχει προγραμματιστεί η αναμέτρηση για την ανάδειξη του διαδόχου του Εμανουέλ Μακρόν.

Η πολιτική αβεβαιότητα τροφοδοτεί την ένταση τόσο στο εσωτερικό των θεσμών όσο και στους δρόμους.

Η Μαρίν Λεπέν από την εθνικιστική Δεξιά, και ο Ζαν-Λικ Μελανσόν από τη ριζοσπαστική Αριστερά, επιδιώκουν να κυριαρχήσουν στη δημόσια συζήτηση, παρουσιάζοντας διαφορετικές ερμηνείες για τα γεγονότα.

Η Εθνοσυνέλευση παραμένει βαθιά διχασμένη ανάμεσα σε τρεις ανταγωνιστικούς πολιτικούς συνασπισμούς, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται η λήψη αποφάσεων.

Το σαββατοκύριακο των επεισοδίων έγινε, έτσι, νέο πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης. Ο Μακρόν και ο Λεκορνί απέδωσαν τα βίαια επεισόδια σε ομάδες της ριζοσπαστικής Αριστεράς και παραβατικά στοιχεία. Ο Ζαν-Λικ Μελανσόν, από την πλευρά του, κατηγόρησε την κυβέρνηση για «ανικανότητα».

Η Μαρίν Λεπέν, η οποία επιδιώκει να προβάλλει μια πολιτική ατζέντα αυστηρής τήρησης του νόμου και της τάξης, δημοσίευσε βίντεο στο οποίο εμφανίζεται καθισμένη μπροστά από τη γαλλική σημαία, απευθύνοντας μήνυμα με ύφος προεδρικού διαγγέλματος. Στην παρέμβασή της κατηγόρησε τη «μακρονική διακυβέρνηση» ότι έχει χάσει τη δυναμική της, είναι εξαντλημένη και βρίσκεται σε σύγχυση.

Η οικονομική κρίση και ο φόβος για νέες κοινωνικές εκρήξεις

Πέρα από το πολιτικό αδιέξοδο, η Γαλλία αντιμετωπίζει και σοβαρά προβλήματα στα δημόσια οικονομικά της.

Οι επενδυτές ασκούν αυξανόμενες πιέσεις, ώστε η χώρα να θέσει υπό έλεγχο το διογκούμενο δημόσιο χρέος της. Ωστόσο, η κυβέρνηση βρίσκεται μπροστά σε ένα ιδιαίτερα δύσκολο δίλημμα.

Εάν προχωρήσει σε περικοπές δημοσίων δαπανών, κοινωνικών παροχών ή υπηρεσιών, κινδυνεύει να ενισχύσει την κοινωνική δυσαρέσκεια και να οδηγήσει ακόμη περισσότερους πολίτες στους δρόμους.

Η κρίση του κόστους ζωής, η δυσαρέσκεια για την κατάσταση της δημόσιας εκπαίδευσης και οι ανησυχίες για το μέλλον δημιουργούν ένα εύφλεκτο κοινωνικό περιβάλλον.

«Τι θα γίνει τώρα; Τι ακολουθεί; Έχει διαλυθεί η χώρα μας;». Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που ακούγονται ολοένα συχνότερα στη Γαλλία μετά τις τελευταίες ταραχές.

Πολλοί πολίτες δηλώνουν σοκαρισμένοι από τις εικόνες του Σαββάτου, ενώ εκφράζουν απογοήτευση επειδή, όπως υποστηρίζουν, οι πολιτικοί ηγέτες φαίνεται να ενδιαφέρονται περισσότερο για την απόδοση ευθυνών στους αντιπάλους τους παρά για την αναζήτηση λύσεων.

Χαρακτηριστική είναι η τοποθέτηση του Εντουάρ, εκπαιδευτικού και πατέρα τριών παιδιών. «Την ώρα που εμείς ανησυχούμε για την ασφάλειά μας, εκείνοι χρησιμοποιούν την κατάσταση ως αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης ενόψει των προεδρικών εκλογών», δήλωσε στο BBC.

Φόβοι για νέο κύμα κινητοποιήσεων στις 5 Νοεμβρίου

Οι γαλλικές αρχές ευελπιστούν ότι οι επόμενες δύο εβδομάδες θα προσφέρουν μια προσωρινή ανάπαυλα, καθώς από τη Δευτέρα ξεκινούν οι ενδιάμεσες σχολικές διακοπές. Ωστόσο, η αποκλιμάκωση της έντασης κάθε άλλο παρά δεδομένη θεωρείται.

Για τις 5 Νοεμβρίου έχουν ήδη ανακοινωθεί μεγάλες κινητοποιήσεις από διάφορες συνδικαλιστικές οργανώσεις, στις οποίες αναμένεται να συμμετάσχουν και δυνάμεις του κινήματος των Κίτρινων Γιλέκων.

Πρόκειται για το κίνημα που είχε πραγματοποιήσει μαζικές και παρατεταμένες διαδηλώσεις επί περισσότερο από έναν χρόνο, αρχής γενομένης από το 2018, κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Μακρόν.

Η προοπτική νέων κινητοποιήσεων, σε συνδυασμό με τις πρόσφατες καταστροφές και τις πολιτικές αντιπαραθέσεις, δημιουργεί έντονη ανησυχία για την ικανότητα των αρχών να αποτρέψουν έναν νέο κύκλο βίας.

Με τον Λεκορνί να αναζητά λύσεις σε έκτακτη κυβερνητική σύσκεψη, τον Νουνιέζ να παραμένει στη θέση του παρά την απόπειρα παραίτησης και τον Μακρόν να δέχεται επικρίσεις για την έλλειψη συγκεκριμένων απαντήσεων, η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια κρίσιμη δοκιμασία πολιτικής και κοινωνικής σταθερότητας. Και καθώς πλησιάζει η 5η Νοεμβρίου, ολόκληρη η χώρα κρατά την ανάσα της.