CBS: Οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις σε αναχαιτιστικούς πυραύλους - Τα αποθέματα δεν θα αναπληρωθούν το 2030

Σοβαρές ελλείψεις στα αποθέματα πυραύλων αεράμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες ενδέχεται να χρειαστούν αρκετά χρόνια για να αντιμετωπιστούν, αποκαλύπτει δημοσίευμα του CBS News, επικαλούμενο Αμερικανούς αξιωματούχους και εκτιμήσεις ειδικών για την κατάσταση του αμερικανικού οπλοστασίου.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο πρώην αρχηγός του αμερικανικού στρατού Ξηράς, στρατηγός Ράντι Τζορτζ, είχε προειδοποιήσει ήδη από τα τέλη Δεκεμβρίου του 2025, περίπου δύο μήνες πριν από την έναρξη του πολέμου των ΗΠΑ με το Ιράν, ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις αντιμετώπιζαν κρίσιμες ελλείψεις σε πυραύλους αναχαίτισης. Μάλιστα, είχε εκτιμήσει ότι τα αποθέματα των συστημάτων Patriot και THAAD θα παρέμεναν σε στρατηγικά χαμηλά επίπεδα έως το 2030.

Η προειδοποίηση περιλαμβανόταν στο ετήσιο σχέδιο κατανομής στρατιωτικών δυνάμεων και οπλικών συστημάτων του Πενταγώνου, γνωστό ως Global Force Management Allocation Plan (GFMAP), το οποίο εγκρίνεται από τον υπουργό Άμυνας και καθορίζει πού θα αναπτυχθούν αμερικανικά στρατεύματα και οπλικά συστήματα σε ολόκληρο τον κόσμο.

Ο Τζορτζ είχε συντάξει την εκτίμησή του στο πλαίσιο του σχεδιασμού για το οικονομικό έτος 2027, πριν από την έναρξη του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, ο οποίος διανύει πλέον τον έβδομο μήνα του.

Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ απομάκρυνε τον στρατηγό από τη θέση του τον Απρίλιο, ενώ ο πόλεμος βρισκόταν ήδη σε εξέλιξη.

Αμερικανοί αξιωματούχοι, οι οποίοι μίλησαν ανώνυμα στο CBS News, ανέφεραν ότι οι ελλείψεις οφείλονται σε συνδυασμό παραγόντων: στην αποστολή πυραύλων Patriot στην Ουκρανία μετά τη ρωσική εισβολή του 2022, στη χρήση μεγάλου αριθμού πυραύλων για την προστασία του Ισραήλ και στις περιορισμένες παραγωγικές δυνατότητες της αμερικανικής αμυντικής βιομηχανίας.

Έως και το 82% των αποθεμάτων THAAD χρησιμοποιήθηκε στον πόλεμο με το Ιράν

Τα στοιχεία που παρουσιάζει το CBS News, επικαλούμενο εκτιμήσεις του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS), αποτυπώνουν το μέγεθος της επιβάρυνσης που έχει προκαλέσει ο πόλεμος με το Ιράν στα αμερικανικά αποθέματα.

Πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών, οι Ηνωμένες Πολιτείες εκτιμάται ότι διέθεταν περίπου 2.300 πυραύλους αναχαίτισης Patriot. Κατά τη διάρκεια του πολέμου χρησιμοποιήθηκαν, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, από 1.050 έως 1.430 πύραυλοι, αριθμός που αντιστοιχεί έως και στο 61% των προπολεμικών αποθεμάτων. Την ίδια στιγμή, για το οικονομικό έτος 2026 αναμενόταν η παράδοση λιγότερων από 500 νέων πυραύλων για την αναπλήρωσή τους.

Ακόμη μεγαλύτερη εμφανίζεται η επιβάρυνση στα αποθέματα των συστημάτων THAAD. Πριν από τον πόλεμο, οι ΗΠΑ διέθεταν περίπου 355 πυραύλους αναχαίτισης THAAD, από τους οποίους εκτιμάται ότι χρησιμοποιήθηκαν 190 έως 290, δηλαδή έως και το 82% των αρχικών αποθεμάτων. Για το οικονομικό έτος 2026 δεν αναμενόταν καμία νέα παράδοση πυραύλων THAAD, ενώ για το τρέχον οικονομικό έτος 2027 οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ζητήσει περισσότερους από 800.

Όπως επισημαίνεται στο δημοσίευμα, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να διαθέτουν σημαντικά αποθέματα ορισμένων επιθετικών όπλων, όπως οι κατευθυνόμενες βόμβες JDAM και οι βόμβες μικρής διαμέτρου, αλλά αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα χαμηλά αποθέματα σε κρίσιμα συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας.

Γιατί είναι κρίσιμα τα Patriot και τα THAAD

Τα συστήματα THAAD συγκαταλέγονται στα πλέον προηγμένα μέσα αντιπυραυλικής άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών. Έχουν σχεδιαστεί για να αναχαιτίζουν και να καταστρέφουν βαλλιστικούς πυραύλους κατά την τελική φάση της πτήσης τους, είτε εντός είτε λίγο έξω από τη γήινη ατμόσφαιρα.

Ο αμερικανικός στρατός διαθέτει οκτώ πυροβολαρχίες THAAD, καθεμία από τις οποίες επανδρώνεται από περίπου 90 στρατιωτικούς και περιλαμβάνει έξι εκτοξευτές τοποθετημένους σε οχήματα.

Κάθε εκτοξευτής μπορεί να μεταφέρει οκτώ πυραύλους αναχαίτισης, με αποτέλεσμα μια πλήρης πυροβολαρχία να διαθέτει συνολικά 48 πυραύλους, σύμφωνα με έκθεση της Υπηρεσίας Ερευνών του Κογκρέσου του 2025.

Από την πλευρά τους, τα συστήματα Patriot χρησιμοποιούνται για την προστασία στρατιωτικών εγκαταστάσεων, προσωπικού και κρίσιμων υποδομών από βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους cruise και εχθρικά αεροσκάφη. Μπορούν να αντιμετωπίσουν μεγαλύτερο εύρος εναέριων απειλών σε χαμηλότερα ύψη σε σχέση με τα THAAD, ενώ ο συνδυασμός των δύο συστημάτων δημιουργεί διαδοχικά επίπεδα αντιπυραυλικής προστασίας.

Ιδιαίτερα περιορισμένα εμφανίζονται τα αποθέματα των πυραύλων Patriot Advanced Capability-3 (PAC-3), οι οποίοι έχουν σχεδιαστεί ώστε να καταστρέφουν εισερχόμενους βαλλιστικούς πυραύλους και πυραύλους cruise μέσω απευθείας πρόσκρουσης στον στόχο. Μπορούν επίσης να καταρρίπτουν εχθρικά αεροσκάφη.

Ο Μαρκ Κάνσιαν, απόστρατος συνταγματάρχης των Πεζοναυτών και ανώτερος σύμβουλος του CSIS για θέματα άμυνας και ασφάλειας, επισήμανε ότι οι πύραυλοι αυτοί θα είχαν καθοριστική σημασία και σε μια πιθανή στρατιωτική σύγκρουση με την Κίνα. «Αυτά είναι τα δύο είδη πυρομαχικών του στρατού Ξηράς που θα χρησιμοποιούνταν περισσότερο σε μια σύγκρουση με την Κίνα», δήλωσε σχετικά και εξήγησε πως σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο η χερσαία σύγκρουση θα ήταν πιθανότατα περιορισμένη, σε αντίθεση με την αεράμυνα και την αντιπυραυλική άμυνα, που θα είχαν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο.

Τεράστιες καθυστερήσεις στην παραγωγή νέων πυραύλων

Ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα είναι ο χρόνος που απαιτείται για την κατασκευή και την παράδοση νέων πυραύλων αναχαίτισης.

Σύμφωνα με εκτίμηση του CSIS που δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο, οι αμυντικές βιομηχανίες χρειάζονται κατά μέσο όρο τέσσερα χρόνια και πέντε μήνες για να ολοκληρώσουν τις παραδόσεις νέων παραγγελιών πυραύλων THAAD, ενώ για τους Patriot PAC-3 ο αντίστοιχος χρόνος φτάνει τα τριάμισι χρόνια.

Δύο από τους μεγαλύτερους αμερικανικούς αμυντικούς ομίλους, η Lockheed Martin και η RTX, μέσω της θυγατρικής της, Raytheon, συμμετέχουν στην παραγωγή των συγκεκριμένων συστημάτων και των βασικών εξαρτημάτων τους.

Οι εταιρείες έχουν υπογράψει πρόσφατα συμφωνίες για την επιτάχυνση της παραγωγής, ενώ η Lockheed Martin ανακοίνωσε τον Ιανουάριο σχέδιο τετραπλασιασμού της ετήσιας παραγωγικής δυνατότητας πυραύλων THAAD, από 96 σε 400. Ωστόσο, ένας Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο CBS News ότι, ακόμη και αν οι ΗΠΑ σταματούσαν να χρησιμοποιούν επιπλέον πυραύλους THAAD και Patriot στο Ιράν ή σε άλλες συγκρούσεις, θα χρειάζονταν έως το 2030 για να επιστρέψουν στα ήδη χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων του Δεκεμβρίου 2025.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη βασίζεται στην προϋπόθεση ότι τα προγράμματα παραγωγής θα εξελιχθούν χωρίς καθυστερήσεις και ότι δεν θα προκύψουν νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις που θα εξαντλήσουν περαιτέρω τα αποθέματα.

Πεντάγωνο: «Ψευδείς οι ισχυρισμοί περί ελλείψεων»

Το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας απέρριψε κατηγορηματικά, για άλλη μια φορά, τις πληροφορίες για ελλείψεις πυρομαχικών.

Ο εκπρόσωπος του Πενταγώνου, Σον Πάρνελ, δήλωσε στο CBS News ότι «οι ισχυρισμοί περί ελλείψεων αμερικανικών πυρομαχικών είναι ψευδείς». «Όταν τα μέσα ενημέρωσης των ψευδών ειδήσεων αναπαράγουν ανεύθυνα αυτά τα ψέματα, οι συνέπειες στον πραγματικό κόσμο είναι ξεκάθαρες: οι εχθροί μας αποθρασύνονται και ενθαρρύνονται να επιτεθούν σε Αμερικανούς στρατιώτες», ανέφερε.

Ο Πάρνελ υποστήριξε επίσης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να διαθέτουν «όλα όσα απαιτούνται για να πραγματοποιήσουν πλήγματα στον χρόνο και στον τόπο που θα επιλέξει ο πρόεδρος». «Έχουμε ήδη πραγματοποιήσει επιτυχείς επιχειρήσεις σε διάφορες στρατιωτικές διοικήσεις, διατηρώντας παράλληλα ένα μεγάλο και επιχειρησιακά έτοιμο οπλοστάσιο για την υπεράσπιση του προσωπικού και των συμφερόντων μας», πρόσθεσε.

Πώς η Ουκρανία και η Μέση Ανατολή επιβάρυναν τα αμερικανικά αποθέματα

Οι σημερινές ελλείψεις δεν αποδίδονται αποκλειστικά στον πόλεμο με το Ιράν.

Σύμφωνα με το CBS News, οι αποφάσεις του Πενταγώνου κατά τις προηγούμενες δεκαετίες, η συρρίκνωση της αμυντικής βιομηχανίας και οι διαδοχικές στρατιωτικές επιχειρήσεις έχουν δημιουργήσει ένα πρόβλημα που επιδεινώνεται κάθε φορά που οι Ηνωμένες Πολιτείες καλούνται να χρησιμοποιήσουν μεγάλες ποσότητες πυρομαχικών.

Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, οι αμερικανικές στρατιωτικές αρχές εγκατέλειψαν τον σχεδιασμό για έναν παρατεταμένο πόλεμο με αντίπαλη υπερδύναμη. «Μετά τον Ψυχρό Πόλεμο σχεδιάζαμε να διεξάγουμε σύντομες περιφερειακές συγκρούσεις εναντίον χωρών όπως το Ιράκ ή η Βόρεια Κορέα. Για αυτές τις συγκρούσεις δεν χρειαζόμασταν τα μεγάλα αποθέματα που απαιτούνταν κατά τον Ψυχρό Πόλεμο», εξήγησε ο Κάνσιαν.

Η αλλαγή στρατηγικής οδήγησε σε μείωση της παραγωγικής δυναμικότητας και σε συγχωνεύσεις εταιρειών του αμυντικού τομέα. Σύμφωνα με ανάλυση του CSIS, ο αριθμός των μεγάλων αεροδιαστημικών και αμυντικών εταιρειών στις ΗΠΑ μειώθηκε από 51 σε μόλις πέντε.

Παράλληλα, το Πεντάγωνο περιόριζε επί χρόνια τις δαπάνες για πυρομαχικά και πυραύλους, προκειμένου να εξασφαλίζει περισσότερα κονδύλια για μαχητικά αεροσκάφη, άρματα μάχης και πολεμικά πλοία.

Όπως επισήμανε ο Κάνσιαν, το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθεί μια αμυντική βιομηχανία που λειτουργεί αποτελεσματικά σε περιόδους ειρήνης, αλλά δεν μπορεί να αυξήσει γρήγορα την παραγωγή της όταν ξεσπά ένας μεγάλος πόλεμος. «Περιορίσαμε πλήρως τη δυνατότητα απότομης αύξησης της παραγωγής, επειδή θεωρούνταν περιττή. Έτσι φτάσαμε στην έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία και, περίπου έξι μήνες αργότερα, συνειδητοποιήσαμε ότι δεν διαθέταμε αρκετά πυρομαχικά και εξοπλισμό για μια παρατεταμένη σύγκρουση», ανέφερε.

Οι 600 Patriot στην Ουκρανία και οι πύραυλοι για την υπεράσπιση του Ισραήλ

Κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Μπάιντεν έγιναν προσπάθειες για την ενίσχυση της παραγωγικής ικανότητας της αμερικανικής αμυντικής βιομηχανίας, ωστόσο η υλοποίησή τους απαιτεί χρόνο.

Μετά τη ρωσική εισβολή του 2022, μεταφέρθηκαν στην Ουκρανία περίπου 600 πύραυλοι αναχαίτισης Patriot. Δεν προήλθαν όλοι από τα αποθέματα του αμερικανικού στρατού, καθώς ορισμένοι κατασκευάστηκαν μέσω του προγράμματος αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία, ενώ άλλοι παραχωρήθηκαν από ευρωπαϊκές χώρες.

Ταυτόχρονα, τόσο η κυβέρνηση Μπάιντεν όσο και η κυβέρνηση Τραμπ χρησιμοποίησαν πυραύλους Patriot και THAAD για την προστασία του Ισραήλ από ιρανικές επιθέσεις.

Έξι μήνες πριν από την προειδοποίηση του στρατηγού Τζορτζ, κατά τη διάρκεια του πολέμου των 12 ημερών, οι αμερικανικές δυνάμεις είχαν εκτοξεύσει περίπου 150 πυραύλους THAAD και σχεδόν 80 πυραύλους Patriot.

Η συνεχής μεταφορά οπλικών συστημάτων από μια περιοχή του κόσμου σε άλλη αποτελεί, σύμφωνα με το δημοσίευμα, μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τον αμερικανικό στρατιωτικό σχεδιασμό, καθώς το Πεντάγωνο καλείται να κατανείμει περιορισμένους πόρους μεταξύ διαφορετικών στρατιωτικών διοικήσεων, οι οποίες συχνά ζητούν τα ίδια οπλικά συστήματα.

Για παράδειγμα, η αμερικανική διοίκηση στην Ευρώπη μπορεί να ζητήσει πρόσθετους Patriot για την Πολωνία, την ίδια στιγμή που η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ χρειάζεται αντίστοιχα συστήματα στο Κουβέιτ, ενώ η διοίκηση Ινδοειρηνικού τα θεωρεί απαραίτητα για ενδεχόμενη κρίση με την Κίνα.

Τον Απρίλιο του 2025, ο ναύαρχος Σάμιουελ Παπάρο, επικεφαλής της αμερικανικής διοίκησης Ινδοειρηνικού, είχε δηλώσει σε επιτροπή της Γερουσίας ότι μία μονάδα Patriot μεταφέρθηκε από την περιοχή ευθύνης του στη Μέση Ανατολή, εν μέσω των επιχειρήσεων εναντίον των υποστηριζόμενων από το Ιράν, Χούθι στην Υεμένη.

Το πρόβλημα, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες καταναλώνουν πυραύλους αναχαίτισης με πολύ ταχύτερο ρυθμό από εκείνον με τον οποίο μπορούν να τους αντικαταστήσουν. Και ακόμη και στην περίπτωση που η παραγωγή επιταχυνθεί σύμφωνα με τον προγραμματισμό, η επιστροφή των αποθεμάτων στα επίπεδα πριν από τον πόλεμο με το Ιράν ενδέχεται να απαιτήσει αρκετά χρόνια.