Washington Post: ΗΠΑ και Ευρώπη επεξεργάζονται ειρηνευτικό σχέδιο 4 σημείων για την Ουκρανία

Ένα ειρηνευτικό σχέδιο τεσσάρων σημείων για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, φέρονται να επεξεργάζονται οι Ηνωμένες Πολιτείες και ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, το οποίο προβλέπει εδαφικό συμβιβασμό μεταξύ Κιέβου και Μόσχας, εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία, χρηματοδότηση της ανοικοδόμησής της και οικονομικές συμφωνίες που θα επιτρέψουν στη Ρωσία να επανενταχθεί στις ευρωπαϊκές ενεργειακές αγορές.

Σύμφωνα με τη Washington Post, που επικαλείται Αμερικανό αξιωματούχο με γνώση των διαπραγματεύσεων, η νέα διπλωματική πρωτοβουλία εδράζεται στην εκτίμηση ότι μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου θα πρέπει να προσφέρει οικονομικά και στρατηγικά οφέλη και στις δύο πλευρές, ώστε να καταστεί δυνατή η αποδοχή ενός εδαφικού συμβιβασμού που σε διαφορετική περίπτωση θα ήταν αδύνατο - όπως έχει αποδειχτεί αρκετές φορές στο πρόσφατο παρελθόν - να γίνει αποδεκτός.

Η μυστική διπλωματία στο Μαϊάμι

Κεντρικό ρόλο στις διαμεσολαβητικές προσπάθειες διαδραματίζουν ο ειδικός απεσταλμένος του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και ο σύμβουλός του, Τζάρεντ Κούσνερ, οι οποίοι διοργάνωσαν στις 9 Οκτωβρίου συνάντηση στη Φλόριντα με εκπροσώπους της Ουκρανίας, των ΗΠΑ, της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Γερμανίας.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές ζήτησαν από την ουκρανική αντιπροσωπεία να σταματήσει τις επιθέσεις εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων πετρελαίου, ενώ την ενημέρωσαν και για τη συμφωνία που είχε αποφασίσει ο Τραμπ με τη Μόσχα σχετικά με τις εξαγωγές ρωσικού ντίζελ. Η Ουάσινγκτον εκτιμά ότι η συμφωνία για τα καύσιμα θα μπορούσε να αποτελέσει κίνητρο για την επιστροφή της Ρωσίας στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Ωστόσο, οι ουκρανικές επιθέσεις στα διυλιστήρια έχουν προκαλέσει σημαντικές πιέσεις στη ρωσική οικονομία, προσφέροντας στο Κίεβο ένα ουσιαστικό διαπραγματευτικό πλεονέκτημα.

Πρώτο σημείο: Ανοικοδόμηση της Ουκρανίας με τη συμμετοχή Παγκόσμιας Τράπεζας και BlackRock

Ο πρώτος πυλώνας του σχεδίου αφορά τη μεταπολεμική ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, με στόχο την αποκατάσταση των περιοχών που έχουν καταστραφεί από τις πολεμικές επιχειρήσεις και την επανεκκίνηση της οικονομίας της χώρας.

Η Παγκόσμια Τράπεζα και ο επενδυτικός κολοσσός BlackRock εξετάζουν τη δημιουργία χρηματοδοτικού μηχανισμού που θα καλύπτει τις ανάγκες ανοικοδόμησης, την οικονομική στήριξη των οικογενειών στρατιωτών που σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν και την αποκατάσταση κρίσιμων υποδομών.

Οι διαπραγματευτές έχουν ήδη ζητήσει από την ουκρανική κυβέρνηση αναλυτικές εκτιμήσεις για το κόστος των παρεμβάσεων, καθώς και εγγυήσεις ότι τα κεφάλαια που θα διατεθούν δεν θα καταλήξουν σε φαινόμενα διαφθοράς ή υπεξαίρεσης κατά τη μεταπολεμική περίοδο.

Το Κίεβο δεν έχει ακόμη παρουσιάσει συγκεκριμένα ποσά, ωστόσο αναμένεται να υποβάλει τις σχετικές εκτιμήσεις τις επόμενες ημέρες, εφόσον συνεχιστεί η διπλωματική διαδικασία.

Δεύτερο σημείο: Εγγυήσεις ασφαλείας αντίστοιχες με το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ

Ο δεύτερος πυλώνας αφορά την ασφάλεια της Ουκρανίας μετά τη λήξη των εχθροπραξιών.

Σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο, οι Ηνωμένες Πολιτείες και ευρωπαϊκές χώρες θα αναλάμβαναν δεσμεύσεις στρατιωτικής αντίδρασης σε περίπτωση νέας ρωσικής επίθεσης εναντίον της Ουκρανίας.

Οι εγγυήσεις αυτές περιγράφονται ως αντίστοιχες με εκείνες του άρθρου 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ, το οποίο προβλέπει συλλογική άμυνα σε περίπτωση επίθεσης εναντίον κράτους-μέλους της Συμμαχίας.

Η πρόταση δεν συνεπάγεται απαραίτητα την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, αλλά τη δημιουργία ενός πλαισίου δεσμεύσεων που θα αποσκοπεί στην αποτροπή νέας ρωσικής εισβολής.

Παράλληλα, προβλέπεται ότι η Ρωσία θα μπορούσε να διαπραγματευτεί ξεχωριστές συμφωνίες με την Ευρώπη για την αντιμετώπιση των δικών της ανησυχιών σχετικά με την ασφάλεια.

Οι συγκεκριμένοι όροι αυτών των συμφωνιών δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί.

Τρίτο σημείο: Αγωγός ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου με κοινά έσοδα για Ρωσία και Ουκρανία

Ο τρίτος πυλώνας είναι οικονομικός και ενεργειακός, με στόχο τη δημιουργία αμοιβαίων συμφερόντων μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας και Ευρώπης.

Μία από τις προτάσεις που εξετάζονται προβλέπει τη λειτουργία αγωγού που θα μεταφέρει ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο προς τις ευρωπαϊκές αγορές, με τα οικονομικά οφέλη να μοιράζονται μεταξύ Μόσχας και Κιέβου.

Σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο, μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να συμβάλει στη σημαντική μείωση του ενεργειακού κόστους στην Ευρώπη, προσφέροντας παράλληλα στη Ρωσία μακροπρόθεσμη πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας.

Η επανασύνδεση των ρωσικών ενεργειακών εξαγωγών με την Ευρώπη θα συνοδευόταν από συμφωνία για τη σταδιακή άρση των οικονομικών κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στη Μόσχα.

Το ειρηνευτικό σχέδιο θα καθόριζε τόσο τις προϋποθέσεις όσο και το χρονοδιάγραμμα άρσης των περιορισμών, συνδέοντας την οικονομική εξομάλυνση με την εφαρμογή των συμφωνηθέντων.

Τέταρτο σημείο: Πάγωμα του μετώπου και παραμονή των κατεχόμενων εδαφών υπό ρωσικό έλεγχο

Το πλέον δύσκολο και αμφιλεγόμενο σημείο της πρότασης αφορά το εδαφικό ζήτημα.

Σύμφωνα με το σχέδιο που περιγράφει η Washington Post, η Ρωσία θα καλούνταν να αποδεχθεί κατάπαυση του πυρός κατά μήκος της σημερινής γραμμής του μετώπου, εγκαταλείποντας την επιδίωξη κατάληψης ολόκληρης της Ουκρανίας.

Για το Κίεβο, ωστόσο, αυτό θα σήμαινε την αποδοχή της συνέχισης του ρωσικού ελέγχου στα εδάφη που κατέχουν σήμερα οι δυνάμεις της Μόσχας, συμπεριλαμβανομένων περιοχών του Ντονμπάς.

Η πρόταση αφορά τον πραγματικό έλεγχο των εδαφών και δεν διευκρινίζει εάν θα απαιτούσε από την Ουκρανία την επίσημη αναγνώριση της ρωσικής κυριαρχίας σε αυτά.

Ένα επιπλέον πρόβλημα είναι ότι η γραμμή του μετώπου δεν παραμένει σταθερή, καθώς οι καθημερινές στρατιωτικές επιχειρήσεις οδηγούν σε μικρές μεταβολές των εδαφών που ελέγχει κάθε πλευρά. Αυτό καθιστά δύσκολο ακόμη και τον ακριβή προσδιορισμό της γραμμής κατάπαυσης του πυρός, την οποία οι διαπραγματευτές αποκαλούν «γραμμή ελέγχου».

«Έχουμε δει τα δημοσιεύματα, αλλά δεν έχουμε ακούσει τίποτα για το σχέδιο»

Ερωτηθείς σχετικά με δημοσίευμα της Washington Post, σύμφωνα με το οποίο οι ΗΠΑ και ευρωπαϊκές χώρες επεξεργάζονται ένα νέο σχέδιο για τον τερματισμό του πολέμου, ο εκπρόσωπος του Βλαντίμιρ Πούτιν, Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι η Μόσχα δεν έχει ενημερωθεί για κάποια συγκεκριμένη πρόταση. «Έχουμε δει τα δημοσιεύματα στα μέσα ενημέρωσης, αλλά δεν έχουμε ακούσει τίποτα γι' αυτό», ανέφερε.

Η συμφωνία Τραμπ με τη Μόσχα για το ντίζελ και οι αντιδράσεις

Η νέα διπλωματική πρωτοβουλία έγινε γνωστή, την ώρα που Ουάσινγκτον και Κίεβο βρίσκονται «στα μαχαίρια», μετά την απόφαση του Τραμπ να προχωρήσει σε συμφωνία με τη Ρωσία για τις εξαγωγές ντίζελ.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Αμερικανός πρόεδρος επιδιώκει να περιορίσει τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών της 3ης Νοεμβρίου στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η συμφωνία έχει προκαλέσει αντιδράσεις στην Ουκρανία και τους Ευρωπαίους συμμάχους της, καθώς θεωρείται ότι περιορίζει την οικονομική πίεση που ασκείται στη Μόσχα μέσω των κυρώσεων.