Ο «δρόμος του θανάτου» γεμάτος νάρκες στη νότια Ουκρανία: Εγκλωβισμένοι και καταδικασμένοι οι κάτοικοι του κατεχόμενου Όλεσκι ενόψει χειμώνα

Παγιδευμένοι και αντιμέτωποι με την πείνα, οι κάτοικοι του Όλεσκι, της μικρής ουκρανικής πόλης έξω από τη Χερσώνα, που βρίσκεται υπό ρωσική κατοχή σχεδόν από το ξεκίνημα της εισβολής, τον Φεβρουάριο του 2022, διακινδυνεύουν τη ζωή τους για να διανύσουν ώρες με τα πόδια και με ποδήλατο, διασχίζοντας δρόμους γεμάτους νάρκες, προκειμένου να προμηθευτούν τρόφιμα και νερό.

Η κύρια οδός εξόδου από την πόλη, που βρίσκεται κοντά στη γραμμή του μετώπου ανατολικά του Δνείπερου ποταμού, οδηγεί βαθύτερα σε περιοχές που ελέγχονται από τους Ρώσους, είναι γεμάτη καμένα αυτοκίνητα και έχει υποστεί ζημιές από εκρήξεις, σύμφωνα με μάρτυρες, συγγενείς, ανθρωπιστικές οργανώσεις και βίντεο που επαληθεύτηκαν από το Reuters. Την ίδια στιγμή, επιθετικά ρωσικά drones κάνουν εναέριες περιπολίες και «χτυπούν», όταν λάβουν σήμα.

Οι κάτοικοι αναφέρουν ότι οι τελευταίες παραδόσεις τροφίμων σε ένα τοπικό κατάστημα πραγματοποιήθηκαν τον Μάιο. «Τι στο καλό θα μπορούσε να έχει μείνει στο σπίτι σου όταν δεν έχεις πάει στο κατάστημα εδώ και μισό χρόνο;», είπε στο Reuters μια γυναίκα που ζει στην πόλη. Πρόσφατα είχε επιχειρήσει το ταξίδι προς το Ραντένσκ, περίπου 20 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά για ανεφοδιασμό. Κατά την επιστροφή της, τραυματίστηκε από νάρκη.



«Δεν υπάρχει ασφαλής τρόπος διαφυγής», είπε στη συνέχεια, προσθέτοντας ότι λίγες ημέρες νωρίτερα τρεις άνθρωποι είχαν σκοτωθεί στην ίδια διαδρομή, την οποία ορισμένοι ντόπιοι αποκαλούν «τον δρόμο του θανάτου».

Το γεγονός ότι οι άνθρωποι επιχειρούν καν αυτά τα ταξίδια υποδηλώνει την αυξανόμενη απελπισία στην οποία έχουν περιέλθει εν μέσω της ανθρωπιστικής κρίσης που βιώνει το Όλεσκι.

«Η επιλογή που επιβάλλει η Ρωσία στους πολίτες κάθε μέρα είναι αυτή: να μείνουν — και να πεθάνουν από την πείνα· ή να φύγουν — και να διακινδυνεύσουν να ανατιναχθούν από μια νάρκη», δήλωσε ο διαμεσολαβητής για τα ανθρώπινα δικαιώματα της Ουκρανίας, Ντμίτρο Λουμπίνετς, τονίζοντας, ακόμα, ότι το Κίεβο είχε προσφέρει τοπική εκεχειρία και διαδρομές εκκένωσης στους κατοίκους που ήθελαν να φύγουν, αλλά η Ρωσία είχε απορρίψει την πρόταση αυτή.



Η Μόσχα έχει αναγνωρίσει τα σοβαρά προβλήματα με τα τρόφιμα και τα ιατρικά εφόδια στο Όλεσκι και έχει γνωστοποιήσει ότι ο στρατός της εργάζεται για την επίλυσή τους. Μάλιστα, κατηγόρησε την Ουκρανία για την κρίση, λέγοντας ότι παρεμποδίζει την παράδοση αυτών των εφοδίων στην πόλη.

«Είναι καταδικασμένοι»

Το Όλεσκι στην περιοχή της Χερσώνας, με πληθυσμό περίπου 24.000 κατοίκων πριν τον πόλεμο, εξακολουθεί να φιλοξενεί 1.700 κατοίκους, μεταξύ των οποίων 47 παιδιά, σύμφωνα με την Ντανιέλ Μπελ, επικεφαλής της Αποστολής Παρακολούθησης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ στην Ουκρανία.

Πλάνα από drone της πόλης που κοινοποίησε η 34η Αυτόνομη Ταξιαρχία Πεζοναυτών «Borysfen» της Ουκρανίας και επαληθεύθηκαν από το Reuters δείχνουν κτίρια κατοικιών και διοικητικά κτίρια ερειπωμένα και εγκαταλελειμμένα μετά από περισσότερα από τέσσερα χρόνια πολέμου και ρωσικής κατοχής. Σήμερα, δεν υπάρχει σταθερή παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, νερού ή θέρμανσης. Η μετακίνηση προς και από την πόλη είναι πιο επικίνδυνη από ποτέ.

Η Τετιάνα Χασανένκο, επικεφαλής της τοπικής στρατιωτικής διοίκησης που εδρεύει στο τμήμα της περιοχής, το οποίο ελέγχεται από την Ουκρανία, διατηρεί τακτική επαφή με τους κατοίκους του Όλεσκι. «Ξέρουν ότι είναι καταδικασμένοι. Είναι φρικτά λόγια, αλλά ξέρουν ότι θα πεθάνουν είτε από την πείνα είτε από τις επιθέσεις», δήλωσε στο Reuters στα τέλη Σεπτεμβρίου.

Οι ουκρανικές δυνάμεις δεν έχουν άμεση πρόσβαση στην πόλη. Τις τελευταίες ημέρες, ο ουκρανικός στρατός δήλωσε ότι είχε ρίξει τρόφιμα στους κατοίκους χρησιμοποιώντας drones, ωστόσο η αλήθεια είναι πως τα διεθνή μέσα δεν έχουν καταφέρει να επιβεβαιώσουν τον συγκεκριμένο ισχυρισμό, ενώ και κάποιο κάτοικοι εξέφρασαν σκεπτικισμό, λέγοντας ότι δεν είχαν δει τίποτα.



Ο Αντρέι Σίμπιχα, υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, δήλωσε ότι η Ρωσία, ως κράτος-επιτιθέμενος, φέρει «την πλήρη ευθύνη για αυτή την ανθρωπιστική καταστροφή».

Ο φόβος της πείνας

Κάτοικοι του Όλεσκι επισημαίνουν ότι ο εφοδιασμός με τρόφιμα έγινε ασταθής από τα τέλη του περασμένου έτους, αλλά η κατάσταση επιδεινώθηκε σημαντικά μετά τον Μάιο. Προηγουμένως, Ουκρανοί εθελοντές κατάφερναν να μεταφέρουν τρόφιμα και να απομακρύνουν τον πληθυσμό. Έκτοτε, οι άνθρωποι ζουν κυρίως από τα προϊόντα της γης, κάτι που γίνεται όλο και πιο αδύνατο καθώς πλησιάζει ο χειμώνας.



Μια 72χρονη Ουκρανίδα που εγκατέλειψε το Όλεσκι λίγο μετά την πλήρη εισβολή της Ρωσίας τον Φεβρουάριο του 2022, δήλωσε στο Reuters από το Λονδίνο που βρίσκεται, ότι ο σύζυγός της παραμένει ακόμα εκεί και επιβιώνει με τις ολοένα και πιο περιορισμένες μερίδες τροφίμων. Όπως είπε, ζούσε με λαχανικά και σπιτικό ψωμί ψημένο σε ανοιχτή φωτιά και χρησιμοποιούσε αποθέματα αλευριού που διατηρούσε πριν την εισβολή και τα οποία είχαν μουχλιάσει εδώ και καιρό. «Ζει με αυτά όλο το καλοκαίρι, από τον Μάιο. Δεν υπάρχουν αυγά, ούτε γαλακτοκομικά, ούτε κρέας – δεν υπάρχει τίποτα», είπε η γυναίκα για τον σύζυγό της, προσθέτοντας πως τρέφει και τις τέσσερις γάτες και τον σκύλο τους με χόρτο αναμεμειγμένο με όσα σιτηρά έχουν απομείνει.

Η 72χρονη τόνισε, ακόμα, ότι είχε «απαγορεύσει» στον σύζυγό της να πάρει τον δρόμο από το Όλεσκι προς το Ραντένσκ αναζητώντας τροφή, περιγράφοντας το ταξίδι ως ένα ρίσκο ζωής και θανάτου, ή «ρωσική ρουλέτα».

Καθώς ο χειμώνας πλησιάζει, τα βασικά προϊόντα που παράγουν οι ίδιοι οι κάτοικοι του Όλεσκι, όπως αγγούρια, κολοκύθια και ντομάτες, εξαντλούνται και ο φόβος της πείνας αυξάνεται.

«Πραγματικά δεν έχει μείνει τίποτα να ανταλλάξουμε. Τα έχουμε εξαντλήσει όλα», είπε η 72χρονη, αποτυπώνοντας τη ζοφερή κατάσταση που επικρατεί στη ρωσοκρατούμενη πόλη της νοτιοανατολικής Ουκρανίας.