Guardian: Η Νότια Κορέα έστειλε πάνω από 170.000 τόνους καυσίμων στη Ρωσία με τάνκερ που τελούν υπό κυρώσεις

Με καύσιμα που μεταφέρονται από τη Νότια Κορέα μέσω τάνκερ τα οποία τελούν υπό κυρώσεις, ενισχύεται η Ρωσία, η οποία αναζητά τρόπους να λύσει το ενεργειακό πρόβλημα που έχει αποκτήσει, μετά τα απανωτά ουκρανικά πλήγματα σε διυλιστήριά της. Και όλα αυτά, την ώρα που η Σεούλ έχει εκφράσει δημόσια και ανοιχτά τη στήριξή της στο Κίεβο.

Σύμφωνα με ανάλυση που πραγματοποίησε ο Guardian σε αρχεία λιμένων και δεδομένα παρακολούθησης πλοίων, διαπίστωσε ότι τον Ιούλιο και τον Αύγουστο φορτώθηκαν σε αρκετά λιμάνια της Νότιας Κορέας περισσότεροι από 176.000 τόνοι καυσίμων, κυρίως ντίζελ, σε επτά δεξαμενόπλοια, τα οποία πραγματοποίησαν συνολικά 14 δρομολόγια προς τη ρωσική Άπω Ανατολή.

Τρία από τα πλοία τελούσαν υπό κυρώσεις από τη Βρετανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ ένα από αυτά παρέλαβε το φορτίο του μέσω μεταφόρτωσης από άλλο πλοίο σε νοτιοκορεατικά ύδατα. Η συγκεκριμένη μέθοδος μπορεί να δυσκολέψει τον εντοπισμό της προέλευσης ενός φορτίου και επιτρέπει στα πλοία να αποφεύγουν την προσέγγιση σε λιμενικές εγκαταστάσεις.

«Είναι σοκαριστικό το γεγονός ότι δεξαμενόπλοια που βρίσκονται υπό κυρώσεις της ΕΕ φόρτωσαν καύσιμα σε λιμάνια της Νότιας Κορέας και τα μετέφεραν στη Ρωσία», δήλωσε ο Άιζακ Λεβί, αναλυτής του Centre for Research on Energy and Clean Air (CREA), ενός φινλανδικού think tank, προσθέτοντας πως «αυτό υπονομεύει το καθεστώς κυρώσεων και τη στήριξη της Νότιας Κορέας προς την Ουκρανία».

Προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ Μόσχας και Κιέβου

Η Σεούλ έχει αποστείλει στην Ουκρανία ανθρωπιστική βοήθεια και στρατιωτικό υλικό, όπως κράνη, αλεξίσφαιρα γιλέκα και οχήματα αποναρκοθέτησης, ενώ το 2023 δεσμεύτηκε για πακέτο στήριξης ύψους 2,3 δισ. δολαρίων, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου αφορά δάνεια.

Ωστόσο, η Νότια Κορέα επιχειρεί εδώ και καιρό να ισορροπήσει μεταξύ της στήριξης προς την Ουκρανία και της επιθυμίας της να βελτιώσει τις σχέσεις της με τη Ρωσία. Καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, η Σεούλ έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο απευθείας αποστολής όπλων στην Ουκρανία, ακολουθώντας την πάγια πολιτική της να μην προμηθεύει με φονικό οπλισμό χώρες που βρίσκονται σε πόλεμο. Από την πλευρά της, η Μόσχα έχει εκφράσει ενδιαφέρον για αποκατάσταση των σχέσεων με τη Νότια Κορέα, μεταξύ άλλων και στον τομέα του εμπορίου.

Παρότι οι μεταφορές καυσίμων πραγματοποιούνται με πλοία που έχουν τεθεί υπό κυρώσεις από ορισμένους δυτικούς εταίρους της Σεούλ, δεν φαίνεται να παραβιάζουν τη νομοθεσία της Νότιας Κορέας. Τα μέτρα που έχει επιβάλει η ίδια η χώρα κατά της Ρωσίας βασίζονται κυρίως σε ελέγχους των εξαγωγών προϊόντων όπως βιομηχανικά μηχανήματα, ηλεκτρονικά είδη και οχήματα.

Οι αποστολές, ωστόσο, ενδέχεται να δημιουργήσουν την εικόνα ότι η Σεούλ αποτελεί αδύναμο κρίκο στις δυτικές προσπάθειες άσκησης πίεσης στη Ρωσία. Την ίδια ώρα, οι σχέσεις της με το Κίεβο δοκιμάζονται λόγω της μεταφοράς δύο Βορειοκορεατών αιχμαλώτων πολέμου στη Νότια Κορέα, μια διαδικασία που, σύμφωνα με τη Σεούλ, επρόκειτο να παραμείνει μυστική.

Δεν έχουν προσδιοριστεί οι πωλητές των καυσίμων

Δεν έχει προσδιοριστεί ακόμα ποιος ήταν ο ιδιοκτήτης ή ο πωλητής των καυσίμων, καθώς τα σχετικά στοιχεία δεν εμφανίζονται στα αρχεία των νοτιοκορεατικών λιμένων.

Το μεγαλύτερο από τα δεξαμενόπλοια, το υπό κυρώσεις «Layla», πραγματοποίησε δύο δρομολόγια από το νοτιοανατολικό λιμάνι Ουλσάν προς το Βλαδιβοστόκ, αναχωρώντας στις 19 Ιουλίου και στις 10 Αυγούστου και μεταφέροντας συνολικά 57.000 τόνους ντίζελ. Στο πρώτο ταξίδι είχε δηλώσει στις νοτιοκορεατικές αρχές ως προορισμό το Βλαδιβοστόκ, ενώ στο δεύτερο είχε δηλώσει ότι κατευθυνόταν προς τη Νιιγκάτα της Ιαπωνίας.

Ένα ακόμη δεξαμενόπλοιο υπό κυρώσεις, το ρωσικής σημαίας «Astoria», το οποίο βρίσκεται και σε αυστραλιανή λίστα κυρώσεων, φόρτωσε σχεδόν 11.000 τόνους καυσίμων στο Ουλσάν την 1η Αυγούστου. Είχε δηλώσει ως προορισμό την Ιαπωνία, προτού τελικά πλεύσει προς το Βλαδιβοστόκ.

Το τρίτο δεξαμενόπλοιο υπό κυρώσεις, το «Chongchon», δεν έδεσε ποτέ σε λιμάνι. Στις αρχές Αυγούστου παρέλαβε περίπου 26.000 τόνους καυσίμων από το «Celeste I», ένα δεξαμενόπλοιο που δεν βρίσκεται σε λίστα κυρώσεων, σε αγκυροβόλιο ανοικτά του νοτιοκορεατικού λιμανιού Γεοσού. Στη συνέχεια κατευθύνθηκε προς το Βλαδιβοστόκ, παρότι είχε δηλώσει τη Σιγκαπούρη ως προορισμό του.

Οι ιδιοκτήτες και οι διαχειριστές των τεσσάρων δεξαμενόπλοιων δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχολιασμό.

Σοβαρά πλήγματα από τα ουκρανικά drones

Η δυνατότητα της Ρωσίας να διυλίζει πετρέλαιο έχει πληγεί σοβαρά από τις επιθέσεις ουκρανικών drones. Η επεξεργασία αργού στα ρωσικά διυλιστήρια υποχώρησε τον Ιούνιο στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 20 (και πλέον) ετών, ενώ η παραγωγή ντίζελ είναι μειωμένη κατά σχεδόν 30% σε σύγκριση με πέρυσι, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας.

Η ουκρανική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών HUR υποστηρίζει ότι η Μόσχα έχει αναγκαστεί να εισάγει προϊόντα καυσίμων προκειμένου να τροφοδοτεί τη «ρωσική πολεμική μηχανή».

Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ναυτιλιακών αναλύσεων Kpler, μεταξύ των αγοραστών περιλαμβάνονταν η Rosneft, η ελεγχόμενη από το ρωσικό κράτος πετρελαϊκή εταιρεία, η οποία βρίσκεται υπό κυρώσεις από τη Βρετανία, τις ΗΠΑ, την ΕΕ και την Αυστραλία, καθώς και ο ρωσικός πετρελαϊκός όμιλος NNK. Ο ιδιοκτήτης του τελευταίου, Εντουάρντ Χουνταϊνάτοφ, και μία από τις εταιρείες του, η NNK-Oil, τελούν υπό βρετανικές κυρώσεις.

Τον Αύγουστο η Ρωσία εισήγαγε διά θαλάσσης 368.000 τόνους πετρελαϊκών προϊόντων, ποσότητα υπερεπταπλάσια σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα και η μεγαλύτερη σε μηνιαία βάση από την έναρξη της πλήρους κλίμακας ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler που ανέλυσε το CREA.

Από τη Νότια Κορέα «έφυγαν» 112.000 τόνοι, δηλαδή το 31% των συνολικών εισαγωγών, καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση μετά την Ινδία.

Οι φορτώσεις σε νοτιοκορεατικά λιμάνια άρχισαν να αυξάνονται κατακόρυφα τον Ιούλιο, την ίδια περίοδο που ο πρόεδρος της χώρας, Λι Τζε Μιουνγκ, δεσμεύτηκε σε σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Τουρκία να διαθέσει 100 εκατ. δολάρια για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.

Έρευνα εμπορικής ένωσης το 2025 έδειξε ότι σχεδόν το 80% των νοτιοκορεατικών επιχειρήσεων που είχαν διακόψει τις εξαγωγές προς τη Ρωσία μετά την έναρξη του πολέμου ήταν θετικές στο ενδεχόμενο επανέναρξης των εμπορικών συναλλαγών.

Τον Μάρτιο, όταν ο πόλεμος με το Ιράν οδήγησε στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, η Νότια Κορέα επέβαλε ανώτατα όρια στις εξαγωγές ορισμένων καυσίμων και εισήγαγε ρωσική νάφθα βάσει εξαίρεσης από τις αμερικανικές κυρώσεις.

Την 1η Οκτωβρίου, η Βρετανία εξαίρεσε προσωρινά τα υφιστάμενα συμβόλαια φυσικού αερίου της Νότιας Κορέας από την απαγόρευση παροχής θαλάσσιων υπηρεσιών για ρωσικό LNG, η οποία πρόκειται να τεθεί σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2027.

Η Σεούλ λέει πως «στηρίζει και συμμετέχει ενεργά στις διεθνείς προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου»

Το υπουργείο Εξωτερικών της Νότιας Κορέας, όταν κλήθηκε να σχολιάσει, δεν απάντησε συγκεκριμένα για τις μεταφορές καυσίμων ούτε για τα δεξαμενόπλοια που βρίσκονται υπό κυρώσεις.

Σε ανακοίνωσή του ανέφερε ότι, ως «υπεύθυνο μέλος της διεθνούς κοινότητας», η κυβέρνηση «στηρίζει και συμμετέχει ενεργά στις διεθνείς προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία και την ειρηνική αποκατάσταση».

Το υπουργείο πρόσθεσε ότι έχει διευρύνει τους ελέγχους στις εξαγωγές προς τη Ρωσία βάσει του νόμου περί Εξωτερικού Εμπορίου, πέραν των στρατηγικών προϊόντων, σε 1.402 μη στρατηγικά είδη με υψηλή πιθανότητα εκτροπής για στρατιωτική χρήση, και ότι εφαρμόζει αυστηρά τα μέτρα.

«Η κυβέρνηση συνεχίζει να παρακολουθεί την εφαρμογή των ελέγχων στις εξαγωγές προς τη Ρωσία και, όπου απαιτείται, λαμβάνει μέτρα σύμφωνα με τους σχετικούς νόμους και κανονισμούς», ανέφερε το υπουργείο.

Το βρετανικό υπουργείο Εξωτερικών δεν απάντησε σε ερωτήσεις σχετικά με τη χρήση νοτιοκορεατικών λιμένων από δεξαμενόπλοια που βρίσκονται υπό βρετανικές κυρώσεις ούτε διευκρίνισε εάν το ζήτημα έχει τεθεί στις αρχές της Σεούλ.

Εκπρόσωπός του δήλωσε ότι «η Βρετανία παραμένει σταθερά προσηλωμένη στην αποτελεσματική παρακολούθηση των κυρώσεών της και στη συνεργασία με διεθνείς εταίρους για την ενίσχυση της οικονομικής πίεσης προς τη Ρωσία και τη μείωση των εσόδων που χρηματοδοτούν τον παράνομο πόλεμό της κατά της Ουκρανίας».