Η ιστορία ξεκινά από τις ρουνικές πέτρες του Γέλινγκ και καταλήγει στο λογότυπο που χρησιμοποιούν καθημερινά δισεκατομμύρια συσκευές
Πριν το Bluetooth γίνει το όνομα μιας τεχνολογίας που συνδέει ασύρματα κινητά, ακουστικά και υπολογιστές, ήταν το παρατσούκλι ενός βασιλιά των Βίκινγκ. Ο Χάραλντ Γκόρμσον κυβέρνησε τη Δανία τον 10ο αιώνα και άφησε το αποτύπωμά του στη διαμόρφωση του δανικού κράτους. Περισσότερα από χίλια χρόνια αργότερα, το όνομά του βρίσκεται σε δισεκατομμύρια συσκευές.
Η ιστορία του αρχίζει στο Γέλινγκ, μια μικρή πόλη περίπου 250 χιλιόμετρα δυτικά της Κοπεγχάγης. Δύο αρχαίες ρουνικές πέτρες καταγράφουν την πορεία της βασιλικής οικογένειας και τις αλλαγές που διαμόρφωσαν τη Δανία. Ανάμεσά τους βρίσκεται η εξήγηση για το παράξενο προσωνύμιο που έγινε γνωστό σε όλο τον κόσμο.
Ο βασιλιάς που έμεινε γνωστός ως «Μπλε Δόντι»
Ο Χάραλντ Γκόρμσον ήταν γνωστός ως Blátǫnn, δηλαδή «Μπλε Δόντι» στα αρχαία νορδικά. Το παρατσούκλι καταγράφηκε για πρώτη φορά περίπου 150 χρόνια μετά τον θάνατό του. Πιθανότατα αναφερόταν σε ένα δόντι με μπλε ή σκούρο χρώμα, πιθανότατα χαλασμένο.
Ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της βασιλείας του ήταν ο εκχριστιανισμός των Δανών, ο οποίος εκτιμάται ότι έγινε γύρω στο 965. Η μεγαλύτερη από τις δύο πέτρες του Γέλινγκ ανεγέρθηκε με εντολή του Χάραλντ και περιγράφει πώς εκείνος «κατέκτησε για τον εαυτό του όλη τη Δανία και τη Νορβηγία και έκανε τους Δανούς χριστιανούς». Πάνω της βρίσκεται επίσης μία από τις πρώτες απεικονίσεις του Χριστού στη Σκανδιναβία.
Τον 10ο αιώνα, η βόρεια Ευρώπη ήταν χωρισμένη σε μικρότερες περιοχές υπό την εξουσία τοπικών αρχηγών. Ο χριστιανισμός έδωσε στον Χάραλντ τη δυνατότητα να ενισχύσει την εξουσία του, να συνδέσει τη Δανία με τη χριστιανική Ευρώπη και να συγκεντρώσει διαφορετικές επικράτειες κάτω από μια ισχυρότερη κεντρική διοίκηση. Η μεταστροφή της πίστης δεν ήταν μόνο θρησκευτική αλλαγή. Συνδέθηκε με την οικοδόμηση του δανικού κράτους και τη μετάβαση από την εποχή των τοπικών ηγεμόνων σε μια πιο συγκεντρωμένη πολιτική εξουσία.
Ο Χάραλντ Γκόρμσον
Το Γέλινγκ, η γενέτειρα της Δανίας
Η ιστορία της χώρας είναι χαραγμένη στο τοπίο του Γέλινγκ. Τη μικρότερη και παλαιότερη από τις δύο ρουνικές πέτρες παρήγγειλε ο πατέρας του Χάραλντ, ο βασιλιάς Γκορμ, στη μνήμη της συζύγου του, Τίρα. Η επιγραφή θεωρείται ότι περιέχει την πρώτη γραπτή αναφορά της λέξης «Δανία» μέσα στη χώρα. Γι’ αυτό και το μνημείο έχει χαρακτηριστεί «πιστοποιητικό γέννησης» της Δανίας.
Σήμερα το Γέλινγκ έχει περίπου 4.000 κατοίκους. Την εποχή του Χάραλντ, όμως, αποτελούσε έδρα εξουσίας. Ο χώρος είχε αρχικά χρησιμοποιηθεί ως παγανιστικός τόπος ταφής. Στη διάρκεια της βασιλείας του Χάραλντ, οι παλαιότερες θρησκευτικές παραδόσεις συνυπήρχαν με τον χριστιανισμό που εξαπλωνόταν στη Σκανδιναβία.
Το σημερινό τοπίο αποτυπώνει αυτή τη μετάβαση. Λευκοί πάσσαλοι σημειώνουν την περίμετρο της ξύλινης περίφραξης που κάποτε περιέβαλλε τα μνημεία. Εκατοντάδες μικρότερα σημάδια σχηματίζουν το περίγραμμα μιας τεράστιας κατασκευής σε σχήμα πλοίου, η οποία πιθανόν ήταν αφιερωμένη στην Τίρα. Δύο ταφικοί τύμβοι και μια χριστιανική εκκλησία συμπληρώνουν το σύνολο.
Το Γέλινγκ δεν αφηγείται μόνο την εποχή των πολεμιστών και των παλιών θεών. Φωτίζει μια πολιτική και θρησκευτική αλλαγή, καθώς ένας κόσμος οργανωμένος γύρω από παγανιστικές παραδόσεις και τοπικούς ηγεμόνες περνούσε σε μια νέα εποχή. Το 1994, οι τύμβοι, οι ρουνικές πέτρες και η εκκλησία εντάχθηκαν στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, ως το πρώτο μνημείο της Δανίας που έλαβε αυτή την αναγνώριση. Οι δύο πέτρες προστατεύονται σήμερα πίσω από γυάλινα καλύμματα.
Από τον Χάραλντ στο Bluetooth
Περισσότερα από χίλια χρόνια μετά τη βασιλεία του, ο Χάραλντ απέκτησε μια απρόσμενη θέση στην ιστορία της τεχνολογίας. Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, μηχανικοί από εταιρείες όπως η Toshiba, η IBM, η Nokia, η Intel και η Ericsson εργάζονταν σε μια νέα τεχνολογία ασύρματης επικοινωνίας. Στόχος ήταν να μπορούν να συνδέονται μεταξύ τους συσκευές διαφορετικών κατασκευαστών. Για το έργο χρειάζονταν ένα προσωρινό όνομα. Ο Αμερικανός μηχανικός της Intel Τζιμ Κάρντατς συνεργαζόταν με Σουηδούς συναδέλφους, όταν η συζήτηση στράφηκε στους Βίκινγκ. Διαβάζοντας για την ιστορία της εποχής, ενδιαφέρθηκε για τον Χάραλντ, ο οποίος είχε ενώσει τη Δανία και τη Νορβηγία. Η νέα τεχνολογία, σκέφτηκε, θα μπορούσε να ενώσει συσκευές που μέχρι τότε δεν επικοινωνούσαν μεταξύ τους.
Το Bluetooth προοριζόταν αρχικά να είναι μόνο ένα κωδικό όνομα. Διέρρευσε, όμως, πριν ακόμη γραφτεί το επίσημο δελτίο Τύπου και τελικά παρέμεινε. Η επιλογή δεν ενθουσίασε τους ανθρώπους που είχαν αναλάβει την προώθηση του προϊόντος. Το «Μπλε Δόντι» τούς παρέπεμπε σε κακή υγιεινή, ενώ είχαν προτείνει ονόματα που περιέγραφαν πιο καθαρά τη λειτουργία της τεχνολογίας. Εκείνα, όμως, ακούγονταν πολύ πιο συνηθισμένα. Το Bluetooth ξεχώρισε ακριβώς επειδή ήταν ασυνήθιστο.
Ακόμη και το λογότυπο διατηρεί τη σύνδεση με τον βασιλιά των Βίκινγκ. Συνδυάζει τους ρούνους που αντιστοιχούν στα αρχικά «H» και «B», προς τιμήν του Χάραλντ Μπλούτουθ, όπως αποδίδεται στα αγγλικά το προσωνύμιό του.
Το 2023, με αφορμή τη συμπλήρωση 25 χρόνων από την εμφάνιση της τεχνολογίας, ο Τζιμ Κάρντατς και άλλοι από τους δημιουργούς της επισκέφθηκαν το Γέλινγκ. Εκεί «ζήτησαν συγγνώμη», με χιουμοριστική διάθεση, επειδή είχαν χρησιμοποιήσει το όνομα του βασιλιά χωρίς την άδειά του. Το μουσείο αποδέχθηκε τη συγγνώμη και τους έδωσε άδεια να συνεχίσουν να το χρησιμοποιούν για τα επόμενα χίλια χρόνια.
Ο Χάραλντ Γκόρμσον κυβέρνησε πριν από περισσότερα από χίλια χρόνια, σε μια εποχή όπου η Δανία ακόμη διαμορφωνόταν. Το παρατσούκλι του πέρασε από τις πέτρες του Γέλινγκ στις σύγχρονες συσκευές και έγινε καθημερινή λέξη σε όλο τον κόσμο. Κάθε φορά που ένα κινητό συνδέεται με ακουστικά ή ένας υπολογιστής με μια άλλη συσκευή, η ιστορία του βασιλιά που έμεινε γνωστός ως «Μπλε Δόντι» συνεχίζεται.