Politico: Η Ουκρανία ζητά εναγωνίως πυραύλους Patriot - Πιέσεις από την ΕΕ στην Ελλάδα για το απόθεμα των παλαιότερων PAC-2

Η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής αναζήτησης για πυραύλους Patriot προς την Ουκρανία, καθώς το Κίεβο προσπαθεί να εξασφαλίσει όσο το δυνατόν περισσότερους αναχαιτιστικούς πυραύλους πριν από την αναμενόμενη χειμερινή ενίσχυση των ρωσικών επιθέσεων.

Σύμφωνα με το Politico, ελληνικά δημοσιεύματα ανέφεραν τον Ιούλιο ότι η Ουκρανία είχε ζητήσει από την Αθήνα έως και 200 παλαιότερους πυραύλους PAC-2. Η Ελλάδα, όπως σημειώνει το δημοσίευμα, δεν έχει ανακοινώσει μέχρι σήμερα μεταφορά Patriot στην Ουκρανία.

Το Politico επισημαίνει επίσης ότι η Ελλάδα παραδοσιακά θεωρεί την Τουρκία, επίσης μέλος του ΝΑΤΟ, ως τη σημαντικότερη απειλή για την ασφάλειά της, γεγονός που προσθέτει ακόμη μία παράμετρο στη συζήτηση γύρω από το εάν η Αθήνα θα μπορούσε να διαθέσει μέρος των συγκεκριμένων αποθεμάτων της.

Το Politico αναφέρει επίσης ότι δεν έχει λάβει κάποια επίσημη πληροφόρηση από την ελληνική πλευρά για  το εάν η Αθήνα έχει δεχθεί το σχετικό αίτημα ή εάν εξετάζει οποιαδήποτε μεταφορά του συγκεκριμένου πολεμικού υλικού.

Η πίεση προς την Ελλάδα δεν είναι μεμονωμένη, αλλά αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής προσπάθειας για την εξεύρεση PAC-2 και PAC-3, καθώς πολλές από τις χώρες που έχουν ήδη στηρίξει σημαντικά την Ουκρανία δηλώνουν ότι πλησιάζουν στα όρια των αποθεμάτων που μπορούν να διαθέσουν χωρίς να θέσουν σε κίνδυνο τη δική τους αεράμυνα.

Η κατάσταση έχει γίνει ακόμη πιο πιεστική επειδή η Ουκρανία ζητά εκατοντάδες τέτοιους πυραύλους, ενώ η νέα παραγωγή δεν μπορεί να καλύψει τις άμεσες ανάγκες. Παράλληλα, ο πόλεμος με το Ιράν έχει επιβαρύνει τα αμερικανικά αποθέματα, περιορίζοντας τις δυνατότητες ταχείας ενίσχυσης του Κιέβου.

«Τους τελευταίους μήνες, η Ρωσία εκτοξεύει περισσότερους πυραύλους εναντίον μας μέσα σε μία εβδομάδα απ' όσους λαμβάνουμε από τους εταίρους μας σε διάστημα μηνών», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, Μιχαΐλο Φεντόροφ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το υπουργείο Άμυνας του Κιέβου, τον Ιούλιο η ουκρανική αεράμυνα αναχαίτισε μόλις 29 από τους 195 ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους, ενώ άλλοι 40 δεν έφτασαν στους στόχους τους.

Για drones και πυραύλους cruise, το Κίεβο μπορεί να χρησιμοποιήσει άλλα, συχνά φθηνότερα συστήματα αεράμυνας. Ωστόσο, απέναντι στους βαλλιστικούς πυραύλους οι διαθέσιμες επιλογές είναι πολύ πιο περιορισμένες, γεγονός που καθιστά τους Patriot PAC-2 και PAC-3 ιδιαίτερα σημαντικούς.

Η Ουκρανία αναπτύσσει παράλληλα τον δικό της πύραυλο Freyja, όμως, σύμφωνα με το Politico, το σύστημα εξακολουθεί να χρειάζεται επενδύσεις, τεχνική ανάπτυξη και δοκιμές προτού μπορέσει να αναλάβει αντιβαλλιστικό ρόλο.

Ο Μιχαΐλο Ποντόλιακ, σύμβουλος του επικεφαλής του ουκρανικού προεδρικού γραφείου, ήταν σαφής ως προς την προτεραιότητα του Κιέβου: «Μία από τις προτεραιότητες είναι οι Patriot, PAC-3 ή PAC-2».

Όπως πρόσθεσε, η πρώτη λύση είναι είτε η αγορά είτε η παραχώρηση από υπάρχοντα αποθέματα.

Γιατί η πίεση μεταφέρεται προς Ελλάδα, Ισπανία και Πολωνία

Η Γερμανία, μία από τις βασικές χώρες που έχουν στηρίξει στρατιωτικά την Ουκρανία, έχει ήδη παραδώσει Patriot και πυραύλους, αλλά πλέον δηλώνει ότι πρέπει να διατηρήσει ένα ελάχιστο επίπεδο αποθεμάτων για τη δική της ασφάλεια και για τις υποχρεώσεις της στο ΝΑΤΟ.

«Πραγματικά φτάνουμε στα όριά μας», δήλωσε ο ταξίαρχος Γιούργκεν Σρέντλ, υψηλόβαθμος αξιωματούχος του γερμανικού υπουργείου Άμυνας, λίγο μετά τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.

«Πρέπει επίσης να διασφαλίσουμε τη δική μας προστασία», πρόσθεσε.

Το Βερολίνο και άλλες βόρειες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν αρχίσει έτσι να πιέζουν άλλα ευρωπαϊκά κράτη να εξετάσουν τι επιπλέον μπορούν να διαθέσουν.

Ο υπουργός Άμυνας της Νορβηγίας Τόρε Ο. Σάντβικ δήλωσε στο Politico ότι η κατάσταση δεν είναι βιώσιμη για την Ευρώπη μακροπρόθεσμα, προσθέτοντας ότι όλες οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να κάνουν περισσότερα.

Αυτό μεταφέρει πλέον την προσοχή σε χώρες που εξακολουθούν να διαθέτουν αποθέματα Patriot, όπως η Πολωνία, η Ισπανία και η Ελλάδα.

Η Πολωνία επιβεβαίωσε τον Ιούλιο ότι παρέδωσε ορισμένους PAC-3, έπειτα από αιτήματα του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε και υψηλόβαθμων Αμερικανών στρατιωτικών.

Σύμφωνα με το Defence24, η Βαρσοβία παρέδωσε μόλις πέντε πυραύλους. Ακόμη και αυτή η περιορισμένη μεταφορά προκάλεσε πολιτική αντίδραση στο εσωτερικό της χώρας, με βουλευτές της αντιπολίτευσης να κατηγορούν την κυβέρνηση ότι αποδυναμώνει την πολωνική αεράμυνα.

Ευρωπαίος διπλωμάτης δήλωσε στο Politico ότι οι χώρες που βρίσκονται πιο κοντά στη Ρωσία γίνονται πλέον λιγότερο πρόθυμες να παραχωρήσουν Patriot, επειδή ήδη θεωρούν ανεπαρκείς τις δικές τους δυνατότητες αεράμυνας.

Αυτό στρέφει ακόμη περισσότερο το ενδιαφέρον προς τη Νότια Ευρώπη.

Η Ισπανία είχε επιβεβαιώσει το 2024 ότι θα στείλει πυραύλους στην Ουκρανία, χωρίς να ανακοινώσει τον τύπο ή τον αριθμό τους. Το ισπανικό υπουργείο Άμυνας δεν απάντησε στο Politico εάν έχει δεχθεί νέο αίτημα για περισσότερους πυραύλους.

Η Ελλάδα, από την πλευρά της δεν έχει ανακοινώσει έως σήμερα  παραχώρηση Patriot, όμως το γεγονός ότι το Κίεβο φέρεται να έχει ζητήσει έως 200 PAC-2 την τοποθετεί πλέον ξεκάθαρα στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας.

Η αμερικανική εξάρτηση και η μάχη «για κάθε πύραυλο»

Το πρόβλημα για την Ουκρανία είναι ότι η διαθεσιμότητα των Patriot εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό και από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι περισσότεροι PAC-3 παράγονται στις ΗΠΑ, με αποτέλεσμα τόσο οι πωλήσεις όσο και οι πιθανές συμφωνίες παραγωγής να εξαρτώνται από αποφάσεις του Λευκού Οίκου.

Κατά τη συνάντηση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι με τον Ντόναλντ Τραμπ τον προηγούμενο μήνα, το βασικό θέμα ήταν οι  αμυντικοί Patriot, σύμφωνα με υψηλόβαθμο αξιωματούχο που γνώριζε το περιεχόμενο των συνομιλιών.

Ο Τραμπ είχε δημιουργήσει προσδοκίες στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, λέγοντας ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να αποκτήσει άδεια παραγωγής αμερικανικής σχεδίασης Patriot.

Ωστόσο, αργότερα εμφανίστηκε πιο επιφυλακτικός, δηλώνοντας: «Δεν έχουμε συμφωνήσει σε αυτό. Το συζητάμε. Αλλά είναι δύσκολο να δώσεις τέτοιου είδους τεχνολογία».

Παράλληλα, σύμφωνα με το Politico, οι ΗΠΑ επικεντρώνονται στην αναπλήρωση των δικών τους αποθεμάτων, τα οποία έχουν πιεστεί από τον πόλεμο με το Ιράν.

Όταν ο Τραμπ ρωτήθηκε για τις εκκλήσεις του Ζελένσκι για περισσότερους Patriot, απάντησε χαρακτηριστικά: «Κι εμείς θέλουμε πυραύλους».

Η Ουκρανία έχει συνάψει συμφωνία και για PAC-2 που θα κατασκευαστούν στη Γερμανία, αλλά δεν αναμένεται να παραδοθούν πριν από το επόμενο έτος.

Γι' αυτό το Κίεβο εξακολουθεί να ψάχνει υπάρχοντα ευρωπαϊκά αποθέματα που μπορούν να φτάσουν στο ουκρανικό μέτωπο γρηγορότερα.

Η διαδικασία είναι δύσκολη και συχνά αφορά ακόμη και πολύ μικρούς αριθμούς πυραύλων. Ο Φεντόροφ περιέγραψε πώς, σε προηγούμενη συνάντηση, ο ίδιος και ο Μαρκ Ρούτε εξέτασαν αναλυτικά τα αποθέματα των ευρωπαϊκών συμμάχων, ζητώντας από κάθε κυβέρνηση ό,τι μπορούσε να διαθέσει.

«Αγαπητέ υπουργέ Άμυνας της Πολωνίας, μπορείτε να μας δώσετε πέντε;», θυμήθηκε χαρακτηριστικά.

Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους, σύμφωνα με τον Φεντόροφ, είχε προτείνει να προσθέσει ακόμη πέντε πυραύλους εφόσον οι υπόλοιπες χώρες κατάφερναν να συγκεντρώσουν 20. Οι ίδιες προσπάθειες συνεχίζονται και σήμερα.

«Φυσικά, οι Ουκρανοί διπλωμάτες εργάζονται με την Ισπανία, την Ελλάδα και όλους στον κόσμο που διαθέτουν PAC», δήλωσε στο Politico υψηλόβαθμος αξιωματούχος που γνωρίζει τις συνομιλίες.

Με τις ανάγκες να αυξάνονται, τα αμερικανικά αποθέματα να αναπληρώνονται και τα ευρωπαϊκά κράτη να διστάζουν να αποδυναμώσουν τη δική τους άμυνα, ο χρόνος πιέζει πλέον ασφυκτικά το Κίεβο.

Όπως το έθεσε ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Αντρίι Σίμπιχα: «Κυριολεκτικά παλεύουμε για κάθε πύραυλο».