Ο πρόεδρος της
Πολωνίας άσκησε σήμερα βέτο σε δύο νομοσχέδια, τα οποία θα εισήγαγαν το
σύμφωνο συμβίωσης για ζευγάρια που συμβιώνουν, επιφέροντας έτσι πλήγμα στα
ομόφυλα ζευγάρια σε μια από τις λιγοστές χώρες της ΕΕ με περιορισμένα δικαιώματα για τα μέλη της κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ+.
Ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ ανέλαβε το αξίωμα το 2023 με τη δέσμευση να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις σχετικά με την άμβλωση και τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+, αλλά η πόλωση που προέκυψε στους κόλπους της ευρείας φιλοευρωπαϊκής συμμαχίας του καθώς και οι εξουσίες για βέτο του εθνικιστή προέδρου Κάρολ Ναβρότσι δείχνουν ότι έχει δυσκολευτεί για να το επιτύχει.
Τα νομοσχέδια σχετικά με το «καθεστώς του εγγυτέρου προσώπου σε μια σχέση και με το σύμφωνο συμβίωσης» θα επέτρεπαν σε δύο ενήλικες να προχωρήσουν σε συμφωνία η οποία θα ρύθμιζε ζητήματα όπως τα κοινά ιδιοκτησιακά δικαιώματα, η πρόσβαση σε ιατρικές πληροφορίες και θέματα που αφορούν την κηδεία και την ταφή.
Τα νομοσχέδια είχαν εξασφαλίσει την υποστήριξη στο φάσμα της κυβερνητικής συμμαχίας, περιλαμβανομένου του συντηρητικού Πολωνικού Λαϊκού Κόμματος, το οποίο είχε αρνηθεί να στηρίξει προηγούμενες προτάσεις που φοβόταν ότι θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τον θεσμό του
γάμου.
Ωστόσο, ο Ναβρότσκι, σύμμαχος του εθνικιστικού αντιπολιτευόμενου κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη, έκρινε ότι μολαυταύτα τα νομοσχέδια ήταν ακραία.
«Αυτές οι προτάσεις δημιουργούν έναν νέο, επισημοποιημένο θεσμό του οικογενειακού δικαίου, εφοδιασμένο με έναν ευρύ κατάλογο δικαιωμάτων παρόμοιων με εκείνων του γάμου», ανέφερε ο πρόεδρος σε ηχογραφημένη δήλωσή του.
Υπερασπίζοντας το «ειδικό καθεστώς του γάμου»
«Ως θεματοφύλακας του Συντάγματος, δεν μπορώ να δεχτώ μια λύση που θα οδηγούσε στην απώλεια του ειδικού καθεστώτος του γάμου, που ορίζεται στο Άρθρο 18 του Συντάγματος ως ένωση ενός άνδρα και μιας γυναίκας υπό την προστασία και τη φροντίδα της Δημοκρατίας της Πολωνίας», σχολίασε ο πρόεδρος.
Η κυβέρνηση θα χρειαζόταν πλειοψηφία τριών πέμπτων - με τουλάχιστον τους μισούς βουλευτές να συμμετέχουν στην ψηφοφορία - για να ανατρέψει το βέτο, αλλά με τα εθνικιστικά κόμματα της αντιπολίτευσης να αντιτίθενται στα νομοσχέδια, αυτό θα ήταν πρακτικά αδύνατο να επιτευχθεί.
Η Καταρζίνα Κότουλα, η κυβερνητική αξιωματούχος υπεύθυνη για θέματα ισότητας, δήλωσε ότι ο Ναβρότσκι «γύρισε την πλάτη του σε δύο εκατομμύρια ανθρώπους που ζουν σήμερα σε άτυπες σχέσεις». Δεδομένου ότι η Πολωνία αναγνωρίζει πλέον τους γάμους ομοφυλοφίλων που έχουν καταχωρηθεί στο εξωτερικό λόγω απόφασης του ανώτατου δικαστηρίου της ΕΕ, η Κότουλα δήλωσε ότι θα επικεντρωθεί τώρα στη διασφάλιση ότι αυτά τα ζευγάρια θα έχουν πρόσβαση σε όλα τα πιθανά οφέλη.
Η Εκστρατεία κατά της Ομοφοβίας της Πολωνίας (KPH) δήλωσε ότι τα νομοσχέδια στα οποία άσκησε βέτο ο Ναβρότσκι ήταν «απλώς ένα απόσπασμα της πρώτης εκδοχής του εγγράφου, το οποίο αφορούσε το σύμφωνο συμβίωσης».
«Το σημερινό βέτο επί του νομοσχεδίου, ωστόσο, δείχνει ότι ακόμη και το απόλυτο ελάχιστο δικαίωμα που προοριζόταν να παρέχει το νομοσχέδιο είναι υπερβολικό για τον πρόεδρο».
