Έτσι έστησε η Μοσάντ το σχέδιο ανατροπής του καθεστώτος των μουλάδων με «δούρειο ίππο» τον Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ

Ήταν αρχές του 2024, όταν ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Δημόσιας Διοίκησης Ludovika στη Βουδαπέστη, καθηγητής Γκέργκελι Ντέλι, έλαβε ένα ξαφνικό και άκρως απόρρητο αίτημα από ανώτατο κυβερνητικό στέλεχος της Ουγγαρίας, που του ζητούσε να διοργανώσει ένα συνέδριο για την κλιματική αλλαγή, καλώντας έναν μάλλον απρόσμενο προσκεκλημένο: τον Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, τον ευρέως καταδικασμένο πρώην πρόεδρο του Ιράν.

Ακόμη πιο σοκαριστικός, όμως, ήταν ο πραγματικός λόγος της πρόσκλησης. Ο αξιωματούχος εκμυστηρεύτηκε στον κ. Ντέλι ότι το συνέδριο αποτελούσε απλώς στάχτη στα μάτια προκειμένου ο Αχμαντινετζάντ να πραγματοποιήσει μυστικές συναντήσεις στη Βουδαπέστη με πράκτορες των μυστικών υπηρεσιών του Ισραήλ — του ορκισμένου εχθρού του.

Ο κ. Ντέλι γνώριζε καλά ότι μια τέτοια πρόσκληση θα μπορούσε να αμαυρώσει τόσο τη δική του φήμη όσο και του πανεπιστημίου. Ωστόσο, όπως δήλωσε αργότερα σε συνέντευξή του, πίστευε ότι με αυτόν τον τρόπο ίσως βοηθούσε να σωθούν ανθρώπινες ζωές.

«Όταν δύο εχθροί θέλουν να μιλήσουν μεταξύ τους, το καλύτερο που έχεις να κάνεις είναι να διευκολύνεις αυτόν τον διάλογο», εξήγησε.

Η στρατολόγηση και το σχέδιο ανατροπής

Η επίσκεψη του Αχμαντινετζάντ το 2024 και μια δεύτερη που ακολούθησε την επόμενη χρονιά, αποτελούσαν μέρος μιας πολυετούς επιχείρησης των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών. Στόχος ήταν να μετατραπεί ο πρώην πρόεδρος σε πληροφοριακό «περιουσιακό στοιχείο» (asset) της Μοσάντ και, όταν θα ερχόταν η κατάλληλη στιγμή, να εγκατασταθεί ως ο νέος ηγέτης του Ιράν. Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι, οι οποίοι μίλησαν στους New York Times.

Η στρατολόγηση του Αχμαντινετζάντ αποτελούσε τόσο μεγάλη προτεραιότητα για το Τελ Αβίβ, που ο τότε αρχηγός της Μοσάντ, Νταβίντ Μπαρνέα, ταξίδεψε προσωπικά στην ουγγρική πρωτεύουσα το 2024 για να τον συναντήσει. Λίγο αργότερα, οι ισραηλινές υπηρεσίες ενημέρωσαν τη CIA για τις επαφές τους με τον πρώην σκληροπυρηνικό ηγέτη της Τεχεράνης.

Η απόφαση του Ισραήλ να στηρίξει ένα σχέδιο αλλαγής καθεστώτος στον Αχμαντινετζάντ αποτελεί μια ειρωνική τροπή της ιστορίας. Πρόκειται για τον άνθρωπο που κατά τη θητεία του επιτάχυνε το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ζητούσε επίμονα την καταστροφή του Ισραήλ και αρνούνταν το Ολοκαύτωμα. Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, τα τελευταία χρόνια το Ισραήλ χρηματοδοτούσε κρυφά τα έξοδα στέγασης και μετακινήσεων του Αχμαντινετζάντ, ενώ πράκτορές του τον συναντούσαν τακτικά στο εξωτερικό.

Η αποτυχημένη απόδραση και η σύλληψη

Η επιχείρηση κορυφώθηκε στα τέλη Φεβρουαρίου του τρέχοντος έτους - κατά τις πρώτες ημέρες της στρατιωτικής σύγκρουσης ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν - με μια παράτολμη προσπάθεια φυγάδευσης του πρώην ηγέτη, ο οποίος ζούσε υπό στενή παρακολούθηση στην Τεχεράνη. Το σχέδιο προέβλεπε την έναρξη της εξέγερσης για την ανατροπή του καθεστώτος και την ανάληψη της εξουσίας από τον ίδιο. Το σχέδιο όμως απέτυχε.

Στις 28 Φεβρουαρίου, μια ισραηλινή αεροπορική επιδρομή έπληξε το κτιριακό συγκρότημα του Αχμαντινετζάντ, στοχεύοντας το οίκημα της προσωπικής του φρουράς και το θωρακισμένο όχημά του. Αμέσως μετά το πλήγμα, ένα μαύρο Peugeot έφτασε στο σημείο, παρέλαβε τον Αχμαντινετζάντ και εξαφανίστηκε με μεγάλη ταχύτητα. Πηγές αναφέρουν ότι το όχημα οδηγούσαν πράκτορες της Μοσάντ, οι οποίοι τον μετέφεραν σε κρησφύγετο εντός του Ιράν.

Ωστόσο, ο πρώην πρόεδρος εμφανίστηκε έντονα θορυβημένος από την τροπή της επιχείρησης και απογοητευμένος από το ισραηλινό σχέδιο. Κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες αποχώρησε από το κρησφύγετο και τα ίχνη του χάθηκαν, μέχρι την περασμένη Δευτέρα, όταν επανεμφανίστηκε για λίγο στην κηδεία του Ανώτατου Ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

Σήμερα, ο Αχμαντινετζάντ βρίσκεται στα χέρια των υπηρεσιών ασφαλείας των Φρουρών της Επανάστασης και τελεί υπό κατ' οίκον περιορισμό, καθώς οι ιρανικές αρχές έχουν, πλέον, ξετυλίξει το κουβάρι των επαφών του με το Ισραήλ.

Το σχέδιο ανατροπής περιλάμβανε, επίσης, τον εξοπλισμό και την εκπαίδευση Κούρδων αντικαθεστωτικών στο βόρειο Ιράκ, οι οποίοι θα εισέβαλαν στο δυτικό Ιράν με κατεύθυνση την πρωτεύουσα, μια κίνηση που τελικά δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. «Ήταν μια σειρά πολύ ιδιαίτερων ειδικών επιχειρήσεων που έπρεπε να εκτελεστούν, και ο Αχμαντινετζάντ ήταν μέρος αυτού του σχεδιασμού», επιβεβαίωσε τον Μάιο ο Ταμίρ Χάιμαν, πρώην επικεφαλής των στρατιωτικών πληροφοριών του Ισραήλ (IDF).

Η μεταμόρφωση ενός σκληροπυρηνικού

Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του (2005–2013), ο Αχμαντινετζάντ υπήρξε ο πιο προβεβλημένος σκληροπυρηνικός πολιτικός του Ιράν, γνωστός για τις μαζικές εκτελέσεις αντιφρονούντων και τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων του 2009.

Μετά την αποχώρησή του από τον προεδρικό θώκο, ωστόσο, άλλαξε ριζικά προφίλ.

Πραγματοποίησε στροφή... τη μετριοπάθεια, καθώς άρχισε να δίνει συνεντεύξεις όπου υπερασπιζόταν την ποπ κουλτούρα, επέκρινε τη βία των κατασταλτικών μηχανισμών και κατηγορούσε την άρχουσα τάξη για διαφθορά. Άλλαξε την εμφάνισή του, καθώς αντικατέστησε το χαρακτηριστικό χακί μπουφάν του με ακριβά κοστούμια, περιποιήθηκε τη γενειάδα του, έκανε αισθητικές επεμβάσεις (Botox) και ξεκίνησε να μαθαίνει αγγλικά.

Την ίδια στιγμή, κέρδισε μεγάλη επιρροή στα εργατικά στρώματα, διοργανώνοντας καθημερινές συναντήσεις με πολίτες στο γραφείο του στην Τεχεράνη.



«Ο Αχμαντινετζάντ δεν θα το έκανε αυτό για τα χρήματα. Έχει οικονομική επιφάνεια. Το έκανε για την εξουσία. Ήθελε να βρεθεί ξανά στο τιμόνι της χώρας», σχολίασε ο Αμπντολρέζα Νταβάρι, πρώην στενός του σύμβουλος.

Σύμφωνα με άτομα του περιβάλλοντός του, ο Αχμαντινετζάντ είχε απογοητευτεί πλήρως από το σύστημα της Ισλαμικής Δημοκρατίας μετά τον τριπλό αποκλεισμό της υποψηφιότητάς του σε προεδρικές εκλογές. Πίστευε ότι αν ξεσπούσε πόλεμος, οι Αμερικανοί και οι Ισραηλινοί θα επέλεγαν κάποιον εξόριστο πολιτικό που δεν γνώριζε τη χώρα, οδηγώντας το Ιράν στην αποσταθεροποίηση. Ο ίδιος έβλεπε τον εαυτό του ως έναν «μεταρρυθμιστή τύπου Μπόρις Γέλτσιν» και υποσχόταν στους συμμάχους του ότι, αν ανελάμβανε την εξουσία, το Ιράν θα αναγνώριζε το Ισραήλ και θα εξομάλυνε τις σχέσεις του μέσω των «Συμφωνιών του Αβραάμ».

Οι ύποπτες επαφές στο εξωτερικό

Η ιρανική αντικατασκοπεία είχε αρχίσει να υποψιάζεται τον Αχμαντινετζάντ ήδη από το 2017, όταν εκείνος άρχισε να στέλνει δημόσιες επιστολές στον Ντόναλντ Τραμπ και τον πρίγκιπα διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν.

Οι πρώτες επαφές με Ισραηλινούς πράκτορες φαίνεται πως έγιναν το 2023 κατά τη διάρκεια ταξιδιού του στη Γουατεμάλα. Οι αρχές ασφαλείας στην Τεχεράνη είχαν προσπαθήσει να του απαγορεύσουν την έξοδο από τη χώρα, προκαλώντας μια πολύωρη καθιστική διαμαρτυρία του πρώην προέδρου στο αεροδρόμιο, η οποία πήρε μεγάλες διαστάσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πριν του επιτραπεί τελικά να πετάξει.

Το 2024 ακολούθησε το πρώτο ταξίδι στη Βουδαπέστη. Η Ουγγαρία του Βίκτορ Όρμπαν διατηρούσε τις στενότερες σχέσεις με το Ισραήλ από κάθε άλλο ευρωπαϊκό κράτος. Τον Ιούνιο του 2025, ο Αχμαντινετζάντ επέστρεψε στο Πανεπιστήμιο Ludovika, λίγες μόλις ημέρες πριν από το ξέσπασμα του πολέμου.

Σε εκείνο το ταξίδι, οι Ιρανοί σωματοφύλακές του ανέφεραν ότι ο Αχμαντινετζάντ κατάφερε τουλάχιστον δύο φορές να διαφύγει της προσοχής τους και να εξαφανιστεί για ώρες. Όταν του ζήτησαν εξηγήσεις, εκείνος ισχυρίστηκε ότι συναντούσε καθηγητές πανεπιστημίου. Στο συνέδριο, ο Αχμαντινετζάντ εξέπληξε τους πάντες μιλώντας στα αγγλικά και παραλείποντας για πρώτη φορά τα καθιερωμένα κορανικά εδάφια με τα οποία ξεκινούσε πάντα τις ομιλίες του, επιλέγοντας αντίθετα να μιλήσει για την «κοινή ανθρωπότητα» και τη «νέα παγκόσμια τάξη πραγμάτων».



Στην πρόσφατη κηδεία του Χαμενεΐ, ο Αχμαντινετζάντ εμφανίστηκε καταβεβλημένος, φορώντας χοντρό μπουφάν παρά τις υψηλές θερμοκρασίες, με μια χειρουργική μάσκα στο πρόσωπο. Στεκόταν σιωπηλός, με σκυμμένο το κεφάλι, πλήρως περικυκλωμένος από άνδρες ασφαλείας. Αντίθετα με άλλους πρώην προέδρους, ήταν ο μόνος που του επιτράπηκε να παραστεί — ίσως στην τελευταία του δημόσια εμφάνιση πριν οδηγηθεί και πάλι στην απομόνωση.