Πέθανε σε ηλικία 74 ετών ο πρώην εμίρης του Κατάρ, σεΐχης Χαμάντ μπιν Χαλίφα Αλ Θάνι

Σε ηλικία 74 ετών πέθανε ο πρώην εμίρης του Κατάρ, σεΐχης Χαμάντ μπιν Χαλίφα Αλ Θάνι, όπως ανακοίνωσε σήμερα το Εμιρικό Δικαστήριο (Amiri Diwan), το ανώτατο κυβερνητικό όργανο της χώρας.

Ο Χαμάντ μπιν Χαλίφα Αλ Θάνι υπήρξε μία από τις πλέον καθοριστικές προσωπικότητες στη σύγχρονη ιστορία του Κατάρ. Ανέλαβε την εξουσία το 1995 και παρέμεινε εμίρης έως το 2013, όταν προχώρησε σε μια σπάνια για την περιοχή οικειοθελή μεταβίβαση της εξουσίας στον γιο του, τον σημερινό εμίρη, σεΐχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι.

Κατά τη διάρκεια της 18χρονης διακυβέρνησής του, το Κατάρ μετατράπηκε σε μία από τις ισχυρότερες οικονομίες του κόσμου χάρη στην αξιοποίηση των τεράστιων αποθεμάτων φυσικού αερίου, ενώ ενίσχυσε σημαντικά τη διεθνή επιρροή του στη διπλωματία, τις επενδύσεις και τα μέσα ενημέρωσης. Παράλληλα, τέθηκαν τα θεμέλια του αναπτυξιακού σχεδίου «Qatar National Vision 2030», που στόχευε στη διαφοροποίηση της οικονομίας και τη βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας.

Μέχρι στιγμής, οι αρχές του Κατάρ δεν έχουν ανακοινώσει περισσότερες λεπτομέρειες για τα αίτια του θανάτου του ούτε το πρόγραμμα των επίσημων εκδηλώσεων πένθους.

Η μεταμόρφωση του Κατάρ

Η περίοδος της διακυβέρνησής του συνέπεσε με τη θεαματική άνοδο του Κατάρ ως παγκόσμιας ενεργειακής δύναμης. Το 1996 η χώρα πραγματοποίησε την πρώτη εξαγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), για να εξελιχθεί μέσα σε λίγα χρόνια στον μεγαλύτερο εξαγωγέα LNG στον κόσμο.

Τα τεράστια έσοδα από το φυσικό αέριο εκτόξευσαν την οικονομία του Κατάρ και εξασφάλισαν ένα από τα υψηλότερα κατά κεφαλήν εισοδήματα παγκοσμίως.

Γεννημένος το 1952, ο Χαμάντ σπούδασε στη Βασιλική Στρατιωτική Ακαδημία Sandhurst στη Βρετανία και εντάχθηκε στις ένοπλες δυνάμεις του Κατάρ το 1971. Ανακηρύχθηκε διάδοχος το 1977 και σταδιακά ανέλαβε τη διαχείριση βασικών κρατικών υποθέσεων, κυρίως στον τομέα της ενέργειας.

Το 1995, όταν ο πατέρας του επιχείρησε να περιορίσει τις αρμοδιότητές του, ο Χαμάντ εκμεταλλεύτηκε την απουσία του στο εξωτερικό και κατέλαβε την εξουσία χωρίς αιματοχυσία, περικυκλώνοντας το βασιλικό παλάτι με στρατιωτικές δυνάμεις. Οι προσπάθειες ανατροπής του που ακολούθησαν απέτυχαν.

Οικονομική έκρηξη και το Qatar Investment Authority

Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του, το ΑΕΠ του Κατάρ αυξήθηκε περισσότερο από είκοσι φορές, φτάνοντας τα 199 δισ. δολάρια το 2013, σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας.

Το 2005 ίδρυσε το Qatar Investment Authority (QIA), το κρατικό επενδυτικό ταμείο που εξελίχθηκε σε έναν από τους μεγαλύτερους επενδυτές παγκοσμίως.

Υπό την καθοδήγηση του στενού συνεργάτη του, Σεΐχη Χαμάντ μπιν Τζάσιμ μπιν Τζάμπερ Αλ Θάνι (HBJ), το QIA απέκτησε συμμετοχές σε κορυφαίες διεθνείς επιχειρήσεις, όπως η Barclays και η Volkswagen, ενώ το 2010 εξαγόρασε το ιστορικό πολυκατάστημα Harrods στο Λονδίνο.

Από τη Ντόχα στο Μουντιάλ

Η διακυβέρνησή του άλλαξε και την εικόνα του ίδιου του Κατάρ. Η Ντόχα μετατράπηκε από μια μικρή πόλη σε σύγχρονη μητρόπολη, με εκτεταμένα έργα υποδομής και νέες επενδύσεις.

Μαζί με τη σύζυγό του, Σεΐχα Μόζα μπιντ Νάσερ, προσέλκυσε κορυφαία αμερικανικά πανεπιστήμια, όπως τα Georgetown, Texas A&M και Carnegie Mellon, δημιουργώντας διεθνή πανεπιστημιακή κοινότητα στο εμιράτο.

Το 2010, το Κατάρ έγινε η πρώτη χώρα της Μέσης Ανατολής που εξασφάλισε τη διοργάνωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου του 2022.

Μία από τις σημαντικότερες αποφάσεις του ήταν η χρηματοδότηση του Al Jazeera το 1996 με δάνειο 500 εκατ. δολαρίων.

Το τηλεοπτικό δίκτυο εξελίχθηκε σε έναν από τους ισχυρότερους ενημερωτικούς οργανισμούς του αραβικού κόσμου, προκαλώντας συχνά αντιδράσεις λόγω της κριτικής που ασκούσε στις κυβερνήσεις της περιοχής.

Η εξωτερική πολιτική του Χαμάντ χαρακτηρίστηκε από ισορροπίες που συχνά δυσαρεστούσαν συμμάχους και αντιπάλους. Επέτρεψε στις Ηνωμένες Πολιτείες να δημιουργήσουν τη μεγαλύτερη αμερικανική αεροπορική βάση στη Μέση Ανατολή στο Κατάρ, ενώ παράλληλα διατηρούσε καλές σχέσεις με το Ιράν.

Ταυτόχρονα, μέχρι τον πόλεμο στη Γάζα το 2009, επέτρεπε στο Ισραήλ να λειτουργεί εμπορικό γραφείο στη Ντόχα, διατηρώντας παράλληλα στενούς δεσμούς με τη Χαμάς.

Η Αραβική Άνοιξη και οι περιφερειακές εντάσεις

Κατά την Αραβική Άνοιξη του 2011, το Κατάρ υποστήριξε ενεργά τα αντικαθεστωτικά κινήματα σε Συρία και Λιβύη, ενώ παρείχε οικονομική στήριξη ύψους 8 δισ. δολαρίων στην κυβέρνηση του Μοχάμεντ Μόρσι στην Αίγυπτο.

Οι επιλογές αυτές προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις σε πολλές αραβικές χώρες και οδήγησαν σε σοβαρές διπλωματικές συγκρούσεις με τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν και την Αίγυπτο.

Οι εντάσεις αυτές κορυφώθηκαν το 2017, όταν οι τέσσερις χώρες επέβαλαν πολυετή διπλωματικό και εμπορικό αποκλεισμό στο Κατάρ, μια κρίση που σημάδεψε την εποχή του διαδόχου του, Σεΐχη Ταμίμ.