CNN: Με δεδομένα που δεν είχαν ενημερωθεί πάνω από 10 χρόνια, χτύπησαν οι ΗΠΑ το σχολείο στο Ιράν

Προειδοποιήσεις σε κρίσιμες βάσεις δεδομένων, οι οποίες ανέφεραν ότι οι πληροφορίες για πιθανούς στόχους στο Ιράν ήταν παρωχημένες, παρέκαμψαν ανώτεροι Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι τις πρώτες ώρες του πολέμου και ενέκριναν ορισμένα πλήγματα — συμπεριλαμβανομένου ενός που έπληξε σχολείο στη Μινάμπ, σκοτώνοντας πάνω από 180 παιδιά και ενήλικες, σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν τη διαδικασία λήψης αποφάσεων.

Μηνύματα που υπεδείκνυαν ότι οι πληροφορίες βασίζονταν σε δεδομένα ετών τα οποία έπρεπε να επανελεγχθούν, ήταν ενσωματωμένα σε ένα σύστημα που χρησιμοποιείται για την ανάπτυξη στόχων και απαιτούσαν την έγκριση ανώτερου αξιωματικού για την προσθήκη μιας τοποθεσίας στη λίστα των πληγμάτων, σύμφωνα με τις πηγές που επικαλείται το CNN.

Η απόφαση των ανώτερων διοικητών να αγνοήσουν τις προειδοποιήσεις λήφθηκε για λόγους «σκοπιμότητας», ανέφεραν δύο από τις πηγές, μέσα στη βιασύνη να παράσχουν στόχους κατά την έναρξη του πολέμου. Ωστόσο, συνέβαλε επίσης άμεσα στο λανθασμένο πλήγμα στο σχολείο, πρόσθεσαν οι πηγές.




Το πλήγμα σκότωσε τουλάχιστον 168 παιδιά και 14 δασκάλους, σύμφωνα με τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης. Αυτοί οι αριθμοί καθιστούν το συγκεκριμένο χτύπημα ένα από τα χειρότερα περιστατικά απωλειών αμάχων στην πρόσφατη αμερικανική στρατιωτική ιστορία, με τον αμερικανικό στρατό να ξεκινά σχετική έρευνα λίγες μέρες μετά.

Σε εξέλιξη η έρευνα του Πενταγώνου, λέει ο Λευκός Οίκος

Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι «γνώριζαν μέσα σε λίγες μέρες (από το πλήγμα στο σχολείο) πώς συνέβη το λάθος», δήλωσε μία από τις πηγές. «Ήταν προφανώς παλιές πληροφορίες». Μερικούς μήνες αργότερα, το Πεντάγωνο δεν έχει δώσει ακόμα στη δημοσιότητα την έρευνά του για το περιστατικό. Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε στο CNN ότι «αυτή η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη». «Όπως έχουμε πει, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν στοχεύουν αμάχους», πρόσθεσε ο αξιωματούχος.

Οι λεπτομέρειες σχετικά με το γιατί χρησιμοποιήθηκαν τελικά οι παλιές πληροφορίες, οι οποίες δεν είχαν αναφερθεί προηγουμένως, ρίχνουν νέο φως στο πώς η προπολεμική πίεση για την εύρεση στόχων συνέβαλε στο κατά λάθος πλήγμα σε σχολείο. Το Πεντάγωνο παρέπεμψε τις ερωτήσεις σχετικά με τη διαδικασία στοχοποίησης στην Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM). Η CENTCOM αρνήθηκε να σχολιάσει, επικαλούμενη την εν εξελίξει έρευνα.

Κι ενώ τα αμερικανικά πλήγματα εναντίον στόχων στο Ιράν έχουν σε μεγάλο βαθμό κοπάσει, καθώς Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι συζητούν μια πιθανή συμφωνία, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει απειλήσει επανειλημμένα να επιστρέψει σε μια εκστρατεία βομβαρδισμών μεγάλης κλίμακας.



Το πλήγμα της 28ης Φεβρουαρίου στο σχολείο Shajareh Tayyiba στη Μίναμπ σημειώθηκε ενώ ο αμερικανικός στρατός πραγματοποιούσε επίθεση σε μια γειτονική εγκατάσταση του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.

Το σχολείο αποτελούσε κάποτε βάση των Φρουρών της Επανάστασης

Δορυφορικές εικόνες από το 2013 έδειχναν ότι το σχολείο και η βάση των Φρουρών αποτελούσαν κάποτε μέρος του ίδιου συγκροτήματος. Όμως, εικόνες από το 2016 δείχνουν ότι είχε τοποθετηθεί ένας φράχτης για να διαχωρίσει το σχολείο από την υπόλοιπη βάση και ότι είχε κατασκευαστεί ξεχωριστή είσοδος για το σχολείο. Τον Δεκέμβριο του 2025, οι εικόνες έδειχναν δεκάδες ανθρώπους να παίζουν, προφανώς, στην αυλή του σχολείου.

Το πλήγμα σημειώθηκε την πρώτη ημέρα των αμερικανικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν, καθώς Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι και αναλυτές πάσχιζαν να επικαιροποιήσουν τις πληροφορίες στοχοποίησης για χιλιάδες τοποθεσίες, αφότου ο Τραμπ αποφάσισε να ξεκινήσει πολεμικές επιχειρήσεις. Οι αναλυτές δεν ανανέωσαν όλα τα σχετικά αρχεία στις βάσεις δεδομένων του Πενταγώνου πριν ξεκινήσουν τα πλήγματα, ανέφεραν οι πηγές.

Ως αποτέλεσμα, οι πληροφορίες για πολλούς στόχους που προστέθηκαν στη λίστα των πληγμάτων ήταν παλαιότερες των 10 ετών, συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών για την εγκατάσταση των Φρουρών δίπλα στο δημοτικό σχολείο.

Δεδομένου του πιεστικού χρονοδιαγράμματος, οι στρατιωτικοί αξιωματούχοι και οι αναλυτές πληροφοριών βιάστηκαν να επικαιροποιήσουν πρώτα τα αρχεία για τους στόχους που θεωρούνταν «ανώτερης βαθμίδας» (upper-tier) — εκείνους που ήταν πιο πιθανό να πληγούν πρώτοι, δήλωσαν δύο πηγές στο CNN.



Οι στόχοι «ανώτερης βαθμίδας» αποτελούνταν σε μεγάλο βαθμό από κινητούς στόχους και τοποθεσίες που θεωρούνταν ότι αποτελούσαν την υψηλότερη απειλή για τις αμερικανικές δυνάμεις, εξήγησαν οι πηγές, σημειώνοντας ότι οι στρατιωτικοί αξιωματούχοι κατάφεραν να επικαιροποιήσουν σε μεγάλο βαθμό αυτά τα αρχεία πριν πέσουν οι πρώτες βόμβες.

«Αυτός ήταν ο τρόπος με τον οποίο (οι στρατιωτικοί αξιωματούχοι) επανεπικύρωναν τους στόχους γρήγορα, δίνοντας προτεραιότητα σε ό,τι θεωρούσαμε πιο επικίνδυνο για τις αμερικανικές δυνάμεις και την αποστολή — όπως τοποθεσίες πυραύλων και αεροσκάφη», δήλωσε η πρώτη πηγή.

Θεωρήθηκε στόχος χαμηλότερης βαθμίδας και δεν επικαιροποιήθηκε

Οι σταθερές τοποθεσίες — όπως ο στόχος που κατέληξε να είναι σχολείο — θεωρούνταν γενικά χαμηλότερης βαθμίδας επειδή δεν μετακινούνται, εξήγησε η δεύτερη πηγή, σημειώνοντας ότι οι αναλυτές δεν μπόρεσαν να επικαιροποιήσουν πολλά από αυτά τα αρχεία πριν από την έναρξη του πολέμου.

Οι βάσεις δεδομένων στοχοποίησης — γνωστές ως Modernized Integrated Database (MIDB) και Machine-Assisted Analytic Rapid-Repository System (MARS) — υπεδείκνυαν σαφώς ότι οι πληροφορίες που σχετίζονταν με τους ιρανικούς στόχους έπρεπε να επικαιροποιηθούν πριν από τη χρήση, δήλωσαν δύο από τις πηγές.

Το MIDB είναι το παλαιότερο σύστημα στοχοποίησης του Πενταγώνου, που κατασκευάστηκε τη δεκαετία του 1980. Βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στη χειροκίνητη εισαγωγή δεδομένων από αναλυτές.



Το MARS είναι η νεότερη ψηφιακή πλατφόρμα του υπουργείου, που λειτουργεί με τεχνητή νοημοσύνη, η οποία τέθηκε σε επιχειρησιακή χρήση νωρίτερα φέτος και προορίζεται να αντικαταστήσει το MIDB.

Και τα δύο συστήματα χρησιμοποιούνται, αλλά η προσπάθεια για πλήρη μετάβαση στο MARS είναι χρόνια πίσω από το χρονοδιάγραμμα, και τα έγκυρα δεδομένα στοχοποίησης εξακολουθούν να βασίζονται στο MIDB, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει τις πρόσφατα αναθεωρημένες οδηγίες του Πενταγώνου.

Ένας αναλυτής είχε σημειώσει προηγουμένως αλλαγές στην τοποθεσία σε ένα ξεχωριστό ψηφιακό εργαλείο πληροφοριών, αλλά αυτό το εργαλείο δεν ήταν συνδεδεμένο με την επίσημη βάση δεδομένων πληροφοριών που χρησιμοποιείται για την ανάπτυξη στόχων πληγμάτων, δήλωσε η πρώτη πηγή στο CNN. Και αυτή η πληροφορία δεν μεταφέρθηκε ποτέ στους στρατιωτικούς διοικητές.

Η προειδοποίηση του αναλυτή και ο τρόπος με τον οποίο τα υπάρχοντα κενά στη βάση δεδομένων πληροφοριών του Πενταγώνου ενδέχεται να συνέβαλαν στο κατά λάθος πλήγμα σε σχολείο, είναι μεταξύ των ζητημάτων που έχουν εξεταστεί στο πλαίσιο της εν εξελίξει έρευνας, πρόσθεσε η ίδια πηγή.

Ο Τραμπ είχε πει πως μπορεί να φταίει το Ιράν για το πλήγμα

Αμέσως μετά το πλήγμα, ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι το Ιράν μπορεί να ευθύνεται για το πλήγμα, και στη συνέχεια δήλωσε ότι η ευθύνη μπορεί να μην προσδιοριστεί ποτέ. Ο Υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε ότι το πλήγμα θα ερευνηθεί «διεξοδικά», προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ «προσπάθησαν με κάθε δυνατό τρόπο να αποφύγουν τις απώλειες αμάχων».

Πολλαπλές πηγές δήλωσαν στο CNN ότι ανώτεροι ηγέτες του Πενταγώνου πίεζαν τους στρατιωτικούς αξιωματούχους να παράσχουν γρήγορα στόχους κατά την άμεση προετοιμασία για τον πόλεμο, και αυτή η απαίτηση συνεχίστηκε καθ' όλη τη διάρκεια της σύγκρουσης που διήρκεσε εβδομάδες — ασκώντας πίεση στη CENTCOM και στους αναλυτές πληροφοριών που είχαν αναλάβει τον εντοπισμό βιώσιμων τοποθεσιών για πλήγματα.

«Το Πεντάγωνο πιέζει τους πάντες να κινηθούν ταχύτερα», δήλωσε μία από τις πηγές στο CNN σχετικά με την απόφαση παράκαμψης των προειδοποιήσεων για τις παλιές πληροφορίες.

Ένας άλλος παράγοντας που αύξησε τον κίνδυνο λάθους, σύμφωνα με δύο πηγές που γνωρίζουν τη διαδικασία λήψης αποφάσεων, ήταν ότι οι ομάδες Μετριασμού και Ανταπόκρισης για τη Βλάβη Αμάχων (CHMR) στη CENTCOM και σε άλλες διοικήσεις μάχης είχαν ήδη ελλείψεις σε προσωπικό λόγω της απόφασης του Χέγκσεθ να περικόψει το πρόγραμμα νωρίτερα στη θητεία του.

Το Γραφείο του Υπουργού Άμυνας δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό σχετικά με τις αλλαγές του Χέγκσεθ στον μετριασμό των απωλειών αμάχων. Ο Χέγκσεθ έχει επανειλημμένα περιγράψει την επιθυμία του να επιτρέψει στους διοικητές στο πεδίο να κινούνται ταχύτερα αφαιρώντας τους περιορισμούς, κάτι που έχει συνοψίσει ως «μέγιστη φονικότητα, όχι χλιαρή νομιμότητα».

Πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, ο Χέγκσεθ προχώρησε σε βαθιές περικοπές στα προγράμματα Μετριασμού και Ανταπόκρισης για τη Βλάβη Αμάχων και μείωσε το προσωπικό του CHMR στις στρατιωτικές διοικήσεις κατά περισσότερο από 90%. Αυτό περιελάμβανε την απομάκρυνση ειδικών σε θέματα βλάβης αμάχων από τις ομάδες ανάπτυξης στόχων πληγμάτων και τη μείωση της ομάδας των 10 ατόμων στην Κεντρική Διοίκηση σε έναν μόνο υπάλληλο πλήρους απασχόλησης, δήλωσαν πηγές στο CNN.

«Γνωρίζω ότι η ομάδα CHMR στη CENTCOM προσπαθούσε ακόμα να κάνει την καλύτερη δυνατή δουλειά, απλώς δεν είχαν το προσωπικό και τους πόρους που χρειάζονταν εξαιτίας του Χέγκσεθ», συμπλήρωσε μία από τις πηγές.