Υπό πίεση η συμμαχία ΗΠΑ-Ισραήλ μετά το μνημόνιο με το Ιράν: Πώς «βλέπει» ο Νετανιάχου τη νέα ρητορική Τραμπ

Οι σύμμαχοι του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ τον υπερασπίζονται αυτή την εβδομάδα στην ισραηλινή κοινή γνώμη αναφορικά με το μνημόνιο κατανόησης ΗΠΑ- Ιράν και τις επικρίσεις που έχουν ακουστεί από τον Λευκό Οίκο, καθώς αρχίζουν να διαφαίνονται πιθανά ρήγματα στη συμμαχία του Ισραήλ με την Ουάσινγκτον.

Η σχέση ΗΠΑ- Ισραήλ έχει σκαμπανεβάσματα τον τελευταίο καιρό μετά την κοινή τους επίθεση εναντίον του Ιράν, με τους ηγέτες των δύο χωρών, τον Τραμπ και τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, να διαφωνούν δημοσίως για τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να τερματιστεί αυτή η σύγκρουση.

Ο Νετανιάχου και πολλοί Ισραηλινοί εκτιμούν ότι το μνημόνιο κατανόησης θα ενδυναμώσει το Ιράν, ένα κράτος το οποίο θεωρούν τον πιο θανάσιμο εχθρό τους, και θα περιορίσει την ικανότητά τους να αντιμετωπίσουν τις απειλές της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.

Αισθάνονται εξάλλου ότι η συμμαχία με τις ΗΠΑ – που αποτελεί εδώ και καιρό τον θεμέλιο λίθο της ισραηλινής στρατηγικής προσέγγισης – δέχεται πιέσεις καθώς δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Αμερικανοί είναι ολοένα και λιγότερο ικανοποιημένοι με το Ισραήλ και οι ισχυρότεροι σύμμαχοί τους στην Ουάσινγκτον φαίνεται να τους γυρνούν την πλάτη.

«Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν έναν άρρηκτο δεσμό», διαβεβαίωσε την Κυριακή ο Μάικ Χάκαμπι, ο Αμερικάνος πρεσβευτής στο Ισραήλ, αφού αναγνώρισε ότι «υπάρχει τεράστια ανησυχία για τη (διμερή) σχέση».

Τις δηλώσεις αυτές τις έκανε στο JNS International Policy Summit στην Ιερουσαλήμ όπου σε πολλές συζητήσεις κυριάρχησε το θέμα της συμμαχίας ΗΠΑ- Ισραήλ.

Ο Μαρκ Λέβιν, συντηρητικός σχολιαστής του τηλεοπτικού δικτύου Fox News και μακροχρόνιος υποστηρικτής του Τραμπ που διαφώνησε με τον Αμερικανό πρόεδρο για τη συμφωνία με το Ιράν, δήλωσε στην εκπομπή του ότι δεν του αρέσει το μνημόνιο κατανόησης και πιστεύει ότι «το ιρανικό καθεστώς» πρέπει να καταστραφεί. Ωστόσο εξήρε τον Τραμπ και την υποστήριξή του στην ελευθερία, τη θρησκευτική ελευθερία, τον χριστιανισμό και τον ιουδαϊσμό.

Οι Ισραηλινοί ανησυχούν για τις επικρίσεις των Ρεπουμπλικάνων

Παράλληλα ανησυχία προκαλεί στους Ισραηλινούς το γεγονός ότι ο Τραμπ επιμένει πως το Ισραήλ πρέπει να συμφωνήσει σε εκεχειρία με τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο αλλά και η φρασεολογία που χρησιμοποιεί ο Ρεπουμπλικάνος όταν σχολιάζει τον Νετανιάχου.

Τις τελευταίες εβδομάδες ο Ρεπουμπλικάνος έχει χαρακτηρίσει τον Ισραηλινό πρωθυπουργό «γ…μένο τρελό», έχει επιπλήξει το Ισραήλ λέγοντας ότι «δεν χρειάζεται να κατεδαφίζεις ένα διαμέρισμα κάθε φορά που αναζητάς κάποιον» και επεσήμανε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να ζητήσει από τη Συρία να αντικαταστήσει τα ισραηλινά στρατεύματα στον Λίβανο.

Επικριτικός εμφανίστηκε και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς όταν δήλωσε ότι «ο Τραμπ είναι ο μόνος ηγέτης κράτους σε όλο τον κόσμο που αντιμετωπίζει με συμπάθεια το κράτος του Ισραήλ αυτή τη στιγμή», ενώ αργότερα πρόσθεσε ότι δεν θα πρέπει να χαρακτηρίζεται αντισημιτισμός κάθε κριτική εις βάρος του Ισραήλ.

Το γεγονός ότι τέτοιου είδους σκληρές δηλώσεις προέρχονται από το Ρεπουμπλικανικό κόμμα προκαλεί την ανησυχία πολλών Ισραηλινών.

Ο Σιντ Ρόζενμπεργκ, ένας συντηρητικός ραδιοφωνικός παραγωγός της Νέας Υόρκης, είπε στους Ισραηλινούς ότι, παρά τις ανησυχίες τους για τον Τραμπ, ο Αμερικανός πρόεδρος παραμένει η καλύτερη επιλογή για αυτούς. «Θα μπορούσατε να έχετε τον Τζέι Ντι Βανς. Καλή τύχη με αυτό», σχολίασε και αναγνώρισε ότι «πάρα πολλοί άνθρωποι στο Ισραήλ είναι πολύ, πολύ αναστατωμένοι» με τον Αμερικανό πρόεδρο.

Ενώ η μεγάλη πλειοψηφία των Ρεπουμπλικανών ηλικίας 50 ετών και άνω αντιμετωπίζει θετικά το Ισραήλ, οι νεότεροι συντηρητικοί Αμερικανοί έχουν γίνει πιο επικριτικοί, σύμφωνα με δημοσκόπηση του Pew Research Center στα τέλη Μαρτίου. Περίπου το 57% των Ρεπουμπλικανών ηλικίας 18-49 ετών έχουν αρνητική γνώμη για το Ισραήλ, έναντι 50% πριν ένα χρόνο.

Πολλοί Αμερικανοί, περιλαμβανομένων σημαντικών στελεχών των Δημοκρατικών, έχουν εξοργιστεί από τον αριθμό των νεκρών και των καταστροφών που προκάλεσε η ισραηλινή στρατιωτική εκστρατεία στη Λωρίδα της Γάζας, μετά την πρωτοφανή επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023.

Το Ισραήλ αντιμετωπίζει επίσης επικρίσεις για την απόφασή του να ξεκινήσει πόλεμο με το Ιράν, μια σύγκρουση που είναι ιδιαίτερα αντιδημοφιλής στις ΗΠΑ, ακόμη και μεταξύ των συντηρητικών υποστηρικτών του Τραμπ.

Η Βικτόρια Κόουτς, αντιπρόεδρος του συντηρητικού think tank Heritage Foundation και αναπληρώτρια σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του Τραμπ κατά την πρώτη του θητεία, άφησε να εννοηθεί χθες Δευτέρα ότι οι σχέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ είναι τεταμένες, αλλά εξέφρασε την πεποίθηση ότι οι ηγέτες και των δύο χωρών θα τις επαναφέρουν «σε καλό δρόμο».

Μία ημέρα νωρίτερα, μιλώντας σε συνέδριο, επεσήμανε ότι οι τελευταίες ημέρες ήταν «δύσκολες για όλους μας, για να το θέσω ήπια», αλλά πρόσθεσε ότι έγιναν πολλά «σπουδαία και καλά πράγματα» στη δεύτερη θητεία του Τραμπ «για τα οποία μπορούμε και πρέπει να είμαστε ευγνώμονες».

Ο Νετανιάχου δεν ανησυχεί για τις δηλώσεις Τραμπ

Μέχρι πρότινος ο Τραμπ θεωρούνταν από το Ισραήλ ως ο ισχυρότερος σύμμαχός του στον Λευκό Οίκο μετά την απόφαση που έλαβε κατά την πρώτη θητεία του στην προεδρία να μεταφέρει την πρεσβεία των ΗΠΑ στην Ιερουσαλήμ και αναγνωρίζοντας την κυριαρχία του Ισραήλ επί των κατεχόμενων Υψιπέδων του Γκολάν. Παράλληλα οι Ισραηλινοί αναγνώριζαν τον καθοριστικής σημασία ρόλο που διαδραμάτισε ο Αμερικανός πρόεδρος στην απελευθέρωση των ομήρων που κρατούσε η Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας.

Δύο Ισραηλινοί αξιωματούχοι που γνωρίζουν τον τρόπο που σκέφτεται ο Νετανιάχου δήλωσαν ότι αυτός δεν ανησυχεί ότι οι δηλώσεις του Τραμπ και του Βανς θα σημάνουν αξιοσημείωτη αλλαγή στην αμερικανική πολιτική έναντι του Ισραήλ, όπως για παράδειγμα στις παραδόσεις όπλων.

Ο Νετανιάχου εκτιμά ότι τα σχόλια αυτά ενδέχεται να έχουν κυρίως στόχο να καθησυχάσουν τους Αμερικανούς ψηφοφόρους ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου εν μέσω αυξανόμενης αγανάκτησης έναντι του Ισραήλ και του πολέμου, επεσήμαναν οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι που θέλησαν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους.

Η ανησυχία στο Ισραήλ έχει οδηγήσει ορισμένες σημαίνουσες προσωπικότητες να δηλώσουν ότι είναι καιρός η χώρα να οραματιστεί ένα μέλλον χωρίς την ισχυρή υποστήριξη των ΗΠΑ και να αναπτύξει περαιτέρω τις δικές της στρατιωτικές και τεχνολογικές δυνατότητες.

Ο Οχάντ Ταλ, βουλευτής του ακροδεξιού κόμματος Θρησκευτικός Σιωνισμός του Μπεζαλέλ Σμότριτς, δήλωσε ότι οι Ισραηλινοί πρέπει να προετοιμαστούν για την ημέρα που θα υπάρξει ένας λιγότερο υποστηρικτικός πρόεδρος των ΗΠΑ «και γι' αυτό πρέπει να είμαστε πολύ πιο ανεξάρτητοι και να σφυρηλατήσουμε νέες συμμαχίες».