Πεντάγωνο - SpaceX: Ο Μασκ θέλει ψηλότερες τιμές για τη χρήση του Starlink από αμερικανικά drones στον πόλεμο του Ιράν

Τα σημαντικά αποτελέσματα που έχει επιφέρει υπέρ των ΗΠΑ η χρήση των - καθοδηγούμενων από το δίκτυο Starlink της SpaceX - καμικάζι drones στον πόλεμο κατά του Ιράν, οδήγησαν υψηλόβαθμα στελέχη της τεχνολογικής εταιρείας στο συμπέρασμα ότι το Πεντάγωνο πρέπει να πληρώνει περισσότερα για την πρόσβαση στο δορυφορικό Wi-Fi της εταιρείας.

Μερικές εβδομάδες μετά την έναρξη της αμερικανικής εκστρατείας βομβαρδισμών σε στόχους στο Ιράν, οι διευθυντές της SpaceX συναντήθηκαν με αξιωματούχους του Πενταγώνου και υποστήριξαν ότι ο στρατός πλήρωνε περίπου 5.000 δολάρια ανά τερματικό, ενώ στην πραγματικότητα χρησιμοποιούσε ένα ανώτερο επίπεδο υπηρεσιών, αξίας περίπου 25.000 δολαρίων, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τα σχετικά θέματα και έγγραφα του Πενταγώνου που εξέτασε το Reuters.

Η διαφωνία αφορούσε τη χρήση του Starlink σε drones αυτοκτονίας Lucas - ένα φθηνό αμερικανικό μοντέλο σε σύγκριση με τα ιρανικά Shahed, που μπορούν να περιφέρονται πάνω από έναν στόχο πριν «βυθιστούν» για να εκραγούν - και αποτελεί μέρος των αυξανόμενων εντάσεων μεταξύ SpaceX και Πενταγώνου σχετικά με την τιμολόγηση του Starlink τους τελευταίους μήνες.



Το Πεντάγωνο, που επιδιώκει να βοηθήσει τους Ιρανούς πολίτες να παρακάμψουν κυβερνητικούς περιορισμούς επικοινωνίας, διαφωνεί επίσης με την τιμολόγηση σχεδίου της SpaceX για άμεση σύνδεση κινητών τηλεφώνων. Παρά τις αρχικές αντιρρήσεις, το Πεντάγωνο συμφώνησε να πληρώσει το υψηλότερο κόστος, σχεδόν διπλασιάζοντας την τιμή κάθε drone Lucas, ενώ εξετάζει την προμήθεια άνω των 3.500 επιπλέον τερματικών Starshield.

Το Starlink έχει αποδειχθεί κρίσιμο εργαλείο στον σύγχρονο πόλεμο, από drones επίθεσης έως μη επανδρωμένα πλοία επιτήρησης, παρέχοντας παγκόσμια κάλυψη και ακριβή καθοδήγηση σε απομακρυσμένες περιοχές. Η αυξημένη εξάρτηση του Πενταγώνου από την SpaceX δίνει στον Έλον Μασκ σημαντικό πλεονέκτημα σε ένα κρίσιμο κομμάτι της εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ, ενώ η εταιρεία επιδιώκει να αυξήσει τα έσοδά της πριν από τη μεγάλη αρχική δημόσια προσφορά (IPO).

Η βασική διαφωνία

Σε αντίθεση με τα καταναλωτικά τερματικά Starlink που διατίθενται και σε πολυκαταστήματα, η SpaceX πωλεί στο Πεντάγωνο μια ειδική στρατιωτική έκδοση με την ονομασία Starshield, στο πλαίσιο συμφωνίας του 2023. Σύμφωνα με αρμόδια πηγή, τα τερματικά Starshield μπορούν να συνδεθούν τόσο με τους εμπορικούς δορυφόρους Starlink όσο και με έναν ξεχωριστό, πιο ασφαλή δορυφορικό στόλο, που ονομάζεται επίσης Starshield.

Η SpaceX υποστήριξε ότι τα drones Lucas λειτουργούσαν υπό συνθήκες που ταιριάζουν περισσότερο με τη συνδρομή για χρήση σε αεροσκάφη παρά με μια φθηνότερη υπηρεσία εδάφους ή κινητικότητας. Αξιωματούχοι του Πενταγώνου υποστήριξαν ότι η τιμή των 25.000 δολαρίων – ένα μηνιαίο τέλος – είχε σχεδιαστεί για αεροσκάφη, όχι για drones καμικάζι που χρησιμοποιούσαν τη σύνδεση Starlink για λίγα λεπτά ή ώρες, σύμφωνα με μία από τις πηγές.

Το Πεντάγωνο, το οποίο ενέτεινε τις επιθέσεις εναντίον του Ιράν, τελικά συμφώνησε να πληρώσει την προτεινόμενη αύξηση τιμών της SpaceX, σχεδόν διπλασιάζοντας το κόστος για κάθε drone Lucas. Αρχικά, το Πεντάγωνο πλήρωνε περίπου 30.000 δολάρια ανά μονάδα.



Το Πεντάγωνο αρνήθηκε να σχολιάσει την αναφορά του Reuters ότι η SpaceX αύξησε τις τιμές της, την απόφασή του να πληρώσει ή το σχέδιο να παρέχει στους Ιρανούς πολίτες υπηρεσία κινητής τηλεφωνίας Starlink. Σε σχετική δήλωση, αξιωματούχος του Πενταγώνου ανέφερε ότι το γραφείο που είναι υπεύθυνο για την προμήθεια των τερματικών, το Γραφείο Εμπορικών Δορυφορικών Επικοινωνιών, προσπαθεί να βρει άλλους προμηθευτές.

Ωστόσο, καμία άλλη εταιρεία δεν παρέχει μια συγκρίσιμη εναλλακτική λύση στο Starlink, το οποίο έχει καταστεί ένα όλο και πιο κρίσιμο εργαλείο στον σύγχρονο πόλεμο από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022. Το δορυφορικό δίκτυο παρέχει παγκόσμια κάλυψη, επιτρέποντας επικοινωνίες στο πεδίο της μάχης και στόχευση ακριβείας ακόμη και σε απομακρυσμένες περιοχές. Ο στόλος της SpaceX, που αποτελείται από περίπου 10.000 δορυφόρους, αντιπροσωπεύει περισσότερο από το 60% των δορυφόρων που βρίσκονται σε τροχιά – επισκιάζοντας τους στόλους που κατασκευάζουν άλλες εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων των OneWeb και Amazon Leo.

Οι κίνδυνοι της εξάρτησης από το Starlink τέθηκαν για πρώτη φορά στο επίκεντρο της προσοχής κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία, όταν ο Έλον Μασκ διέταξε την απενεργοποίηση της υπηρεσίας Starlink σε τμήματα της χώρας το 2022, καθώς οι ουκρανικές δυνάμεις προωθούνταν προς τις ρωσικές θέσεις, διακόπτοντας μια κρίσιμη αντεπίθεση, όπως ανέφερε προηγουμένως το Reuters. Πιο πρόσφατα, οι δοκιμές του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ πέρσι το καλοκαίρι, διακόπηκαν όταν μια παγκόσμια διακοπή λειτουργίας του Starlink έκοψε τη σύνδεση με μη επανδρωμένα στρατιωτικά σκάφη, αφήνοντάς τα να επιπλέουν στον ωκεανό.

Η SpaceX έχει «στο χέρι» της το Πεντάγωνο

Σε αντίθεση με τους παραδοσιακούς αμυντικούς εργολάβους, η SpaceX ασκεί μεγάλη επιρροή στο Πεντάγωνο, καθώς διαθέτει επίσης μια μεγάλη εμπορική αγορά για το Starlink, παράλληλα με τις δραστηριότητές της στον τομέα των εκτοξεύσεων πυραύλων και της Τεχνητής Νοημοσύνης, δήλωσε ο Κλέιτον Σουόπ, ανώτερος ερευνητής στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών, ένα think tank με έμφαση στην Εθνική Ασφάλεια. Η SpaceX αντλεί περίπου το 20% των συνολικών εσόδων της από την κυβέρνηση των ΗΠΑ, σύμφωνα με έγγραφο που κατατέθηκε στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των Ηνωμένων Πολιτειών - SEC.

Η SpaceX «σίγουρα έχει την κυβέρνηση των ΗΠΑ στο χέρι», πρόσθεσε ο Σουόπ. Είναι χαρακτηριστικό πως κατά την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, το Starlink αποτελούσε ήδη βασικό μέρος των στρατιωτικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ. Στις δοκιμές και τις πρώτες εφαρμογές, υποστήριξε μια σειρά συστημάτων, από drones αεροπορικών επιθέσεων, όπως το Lucas, έως μη επανδρωμένα σκάφη επιφάνειας που χρησιμοποιούνται για θαλάσσια επιτήρηση και αποστολές κρούσης. Όταν οι ΗΠΑ ξεκίνησαν την εκστρατεία βομβαρδισμών τους, τερματικά Starshield χρησιμοποιούνταν σε περισσότερα από 12 συστήματα drones, σύμφωνα με πηγή που είναι εξοικειωμένη με το θέμα.

Ωστόσο, οι εντάσεις μεταξύ του Πενταγώνου και της SpaceX εμφανίστηκαν γρήγορα μετά την έναρξη της επίθεσης των ΗΠΑ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Την 1η Μαρτίου, ο Έλον Μασκ, απάντησε στο X σε μια ανάρτηση χρήστη, η οποία περιείχε μια εικόνα του drone Lucas και ανέφερε ότι «φαίνεται να διαθέτει ενσωματωμένο τερματικό Starlink». «Η χρήση του τερματικού για οπλικά συστήματα αποτελεί παραβίαση των όρων χρήσης του εμπορικού Starlink. Αυτό ισχύει για όλους τους χρήστες και η πρόσβαση διακόπτεται όταν εντοπίζεται», έγραψε ο Μασκ, προσθέτοντας: «Υπάρχει ένα ξεχωριστό δίκτυο που ονομάζεται Starshield, το οποίο λειτουργεί η κυβέρνηση των ΗΠΑ».

Ο αξιωματούχος του Πενταγώνου, σε δήλωση προς το Reuters, αρνήθηκε οποιαδήποτε παραβίαση της συμφωνίας του με την SpaceX.

Τις ημέρες που ακολούθησαν, στελέχη της SpaceX συναντήθηκαν με αξιωματούχους του Πενταγώνου και υποστήριξαν ότι ο στρατός πληρώνει λιγότερα από ό,τι πρέπει για την υπηρεσία, σύμφωνα με δύο πηγές που είναι εξοικειωμένες με το θέμα.

Αν και το Πεντάγωνο συμφώνησε αρχικά με το υψηλότερο τέλος για τις δορυφορικές συνδέσεις Wi-Fi που χρησιμοποιούνται από τα drone επίθεσης, ανώτεροι αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένου του αναπληρωτή υπουργού Άμυνας Στιβ Φάινμπεργκ, παρέμειναν ανήσυχοι για τη ρύθμιση, ανέφερε μία από τις πηγές. Αξιωματούχοι του Πενταγώνου, κατά τη διάρκεια εκεχειρίας τον Απρίλιο, συναντήθηκαν για να επανεξετάσουν την τιμολόγηση με τον Τέρενς Ο' Σογκνέσι, έναν συνταξιούχο στρατηγό της Πολεμικής Αεροπορίας που τώρα ηγείται του αμυντικού κλάδου της SpaceX.

Ωστόσο, το Πεντάγωνο εξετάζει επί του παρόντος την πρόσθετη αγορά περισσότερων από 3.500 συνδρομών τερματικών Starshield, συμπεριλαμβανομένων 100 με το ακριβότερο πακέτο αεροπορίας, σύμφωνα με έγγραφα του Πενταγώνου που εξέτασε το Reuters. Η συμφωνία θα μπορούσε να αποφέρει ετήσια έσοδα εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων για τη SpaceX, αν και το πρακτορείο δεν μπόρεσε να προσδιορίσει εάν έχει οριστικοποιηθεί κάποια συμφωνία ή ποια τιμή συζητείται.

«Ενοχλητικές» οι τιμές της SpaceX για το Πεντάγωνο

Το Starlink έχει αποδειχθεί επίσης κρίσιμο για άλλες επιχειρήσεις. Αφού το Ιράν κατέστειλε τις διαμαρτυρίες τον Ιανουάριο, σκοτώνοντας χιλιάδες ανθρώπους, η κυβέρνηση Τραμπ εισήγαγε, λαθραία, περισσότερα από 6.000 τερματικά Starlink για να παρέχει πρόσβαση στο διαδίκτυο στους πολίτες, όπως έχει αναφέρει η Wall Street Journal.

Ωστόσο, καθώς ο πόλεμος εντεινόταν, οι ιρανικές αρχές κατάσχεσαν τους τερματικούς σταθμούς και εγκατέστησαν συσκευές παρεμβολής σε μεγάλες πόλεις για να διακόψουν τις συνδέσεις, σύμφωνα με πηγή που είναι εξοικειωμένη με το θέμα. Μέσα σε μια εβδομάδα από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, αξιωματούχοι του Πενταγώνου άρχισαν συζητήσεις με τη SpaceX σχετικά με την ανάπτυξη υπηρεσίας απευθείας σύνδεσης με κινητά τηλέφωνα που θα μπορούσε να παρακάμψει αυτές τις διακοπές, ανέφεραν σχετικές πηγές. Η δυνατότητα αυτή, παρόμοια με μια σύνδεση 5G, θα επέτρεπε στους χρήστες να συνδέονται χωρίς τερματικούς σταθμούς στο έδαφος.

Η SpaceX, η οποία το 2025 είχε έσοδα 11,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων από το Starlink, πρότεινε να χρεώσει έως και 500 εκατομμύρια δολάρια για την ενεργοποίηση της δυνατότητας, μαζί με μηνιαίο τέλος 100 εκατομμυρίων δολαρίων για τη λειτουργία της, σύμφωνα με ένα από τα άτομα και έγγραφα του Πενταγώνου – γεγονός που προκάλεσε ανησυχία στους αξιωματούχους της άμυνας λόγω της τιμής. Το Reuters δεν μπόρεσε να διαπιστώσει εάν έχει επιτευχθεί συμφωνία.