Το φαινόμενο NVIDIA: Η εταιρεία των 5 τρισ. δολαρίων έγινε το υπερόπλο του Τραμπ στον «πόλεμο» με την Κίνα – Πώς ξεπέρασε Amazon, Apple και Microsoft

Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι το φανερό μυστικό πίσω από την ασύλληπτη εμπορική επιτυχία της NVIDIA. Και ίσως μόνο η Τεχνητή Νοημοσύνη θα μπορούσε να εξηγήσει το πώς ο ιδρυτής και πρόεδρός της επί 32 χρόνια, ο Τζένσεν Χουάνγκ, ο «άνθρωπος με το μαύρο πέτσινο τζάκετ» -το σήμα κατατεθέν της εμφάνισής του- έφτασε σήμερα να κατέχει προσωπική περιουσία 180 δισ. δολαρίων. Ενώ, ως παιδί μεταναστών από την Ταϊβάν, ξεκίνησε καθαρίζοντας τουαλέτες σε φτηνά φαγάδικα του Ορεγκον ή διδάσκοντας γραφή και ανάγνωση σε αναλφάβητους, ανήλικους κακοποιούς.

Στην περίπτωσή του, ακόμη και το περίφημο αμερικάνικο όνειρο αποδεικνύεται υπερβολικά ανεπαρκές για να εξηγήσει το «θαύμα» του Χουάνγκ και της NVIDIA, η οποία είναι πλέον η πρώτη ιδιωτική επιχείρηση παγκοσμίως που έφτασε -και κατά τι ξεπέρασε- τα 5 τρισ. δολάρια σε κεφαλαιοποίηση, κατασκευάζοντας «απλώς» τα καλύτερα ολοκληρωμένα κυκλώματα για ψηφιακές μηχανές που υποστηρίζουν εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης.

Τα σχετικά μεγέθη φαντάζουν εξωπραγματικά: με κεφαλαιοποίηση 5,03 τρισ. δολαρίων η NVIDIA είναι από μόνη της μια οικονομική δύναμη σχεδόν εφάμιλλη της Γερμανίας (ΑΕΠ 5,09 τρισ. δολ.) και σαφώς ισχυρότερη από την εθνική οικονομία της Ιαπωνίας και της Ινδίας (4,28 και 4,13 τρισ. δολάρια αντιστοίχως). Μολονότι η κεφαλαιοποίηση δεν αποτελεί ακριβώς ομοειδή δείκτη με το ΑΕΠ ενός κράτους, η σύγκριση των επιδόσεων της NVIDIA με κορυφαίες εθνικές οικονομίες αναδεικνύει παραστατικά τις πραγματικές διαστάσεις του επιτεύγματός της.

Γεωπολιτικό υπερόπλο

Κατ’ ουσίαν, το «φαινόμενο NVIDIA» υπερβαίνει την υπόστασή της ως επιχείρησης, καθώς πλέον έχει μεταμορφωθεί σε έναν νέο γεωπολιτικό πόλο - ένα διαπραγματευτικό υπερόπλο στη διάθεση του Ντόναλντ Τραμπ, το οποίο αυξάνει εκθετικά τις πιθανότητές του να επικρατήσει στον ακήρυχτο πόλεμο των ΗΠΑ με την Κίνα. Η NVIDIA, άλλωστε, είναι μια αμερικανική εταιρεία, στο πελατολόγιο της οποίας συμπεριλαμβάνονται αρκετές κινεζικές εταιρείες. Μάλιστα, η διείσδυσή της στην κινεζική αγορά είχε φτάσει έως και το 95% σε ό,τι αφορά τα ολοκληρωμένα κυκλώματα Τεχνητής Νοημοσύνης. Εντούτοις, καθώς εξελίσσεται ο ψυχρός πόλεμος ΗΠΑ και Κίνας, οι εξαγωγές της NVIDIA στην Ασία συνιστούν ένα ζήτημα σκληρής αντιπαράθεσης ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Σι Τζινπίνγκ.

Οσο για τον εσωτερικό συσχετισμό δυνάμεων, στον τομέα της ψηφιακής τεχνολογίας η NVIDIA προηγείται κατά 1 τρισ. δολάρια σε σχέση με τον δεύτερο ανταγωνιστή της, την Apple, η κεφαλαιοποίηση της οποίας δεν υπερβαίνει τα 4 τρισ. δολάρια. Επίσης, με βάση την τρέχουσα εικόνα των οικονομικών της, η ισχύς της NVIDIA είναι διπλάσια από εκείνη της Amazon, η οποία έχει μια κεφαλαιοποίηση «μόλις» 2,44 τρισ. δολάρια.

Ομως, προφανώς δεν υπάρχει τίποτε απλό στο πώς η NVIDIA κατόρθωσε να προσπεράσει και να αφήσει πολύ πίσω της κάθε άλλο κολοσσό στην αρένα της big tech. Πώς δηλαδή αυτή η, μέχρι πριν από λίγα χρόνια, σχετικά άγνωστη κατασκευάστρια τσιπ κονιορτοποίησε τον ανταγωνισμό. Αναγκάζοντας υπερδυνάμεις όπως η Apple, η Amazon, η Microsoft, η Google, το Facebook κ.ά. να αναζητούν τρόπους να τη μιμηθούν - και ούτε λόγος να την ξεπεράσουν, τουλάχιστον επί του παρόντος.

Κι αν είναι φούσκα;

Το παράδοξο είναι ότι η NVIDIA έγινε διάσημη αφότου άρχισε να καταρρίπτει ρεκόρ κερδοφορίας και ανάπτυξης, εν αντιθέσει με τα τολμηρά και φιλόδοξα επιχειρηματικά project π.χ. του Iλον Μασκ, στα οποία κατά κανόνα ισχύει το αντίθετο: η φήμη και η δόξα προηγούνται της επιτυχίας.

Οι ιδιοτυπίες της NVIDIA αντικατοπτρίζουν σε μεγάλο βαθμό τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του ιθύνοντος νου και ηγέτη της, του Τζένσεν Χουάνγκ. Ενώ συμπεριλαμβάνεται επί αρκετά χρόνια στον κατάλογο με τους πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο, ο 61 ετών Χουάνγκ απολαμβάνει μόλις ένα απειροελάχιστο κλάσμα της διασημότητας του Μασκ ή του Μαρκ Ζούκερμπεργκ. Υστερα από το τελευταίο άλμα που πραγματοποίησε η μετοχή της NVIDIA τις προηγούμενες ημέρες, ο Τζένσεν Χουάνγκ, ως κάτοχος του 3% της εταιρείας, ανέβηκε στη θέση 8 στη λίστα κροίσων του «Forbes». Και η προοπτική για εκείνον είναι να περάσει σύντομα τους ιδιοκτήτες του ομίλου Louis Vuitton, ήτοι την οικογένεια Αρνό, η οποία βρίσκεται στην 7η θέση.

Η NVIDIA προβλέπεται να εξακολουθήσει τον καλπασμό της, ως απόλυτη κυρίαρχος στην αγορά των τσιπ Τεχνητής Νοημοσύνης και κυρίως λόγω της μέχρι στιγμής ασυναγώνιστης υπεροχής της στα δομικά εξαρτήματα των data centers. Διότι η NVIDIA, η οποία ξεκίνησε στην αρχή της δεκαετίας του ’90 με στόχο να αναβαθμίσει τον ρεαλισμό στα γραφικά των video games, σήμερα έχει καθιερωθεί σαν μονοπώλιο στους ημιαγωγούς που συνθέτουν την υποδομή των data centers. Και με δεδομένο ότι οι εφαρμογές ΤΝ δεν υφίστανται χωρίς τη «φιλοξενία» των data centers, η NVIDIA δικαιολογεί απολύτως τον τίτλο της «πιο πολύτιμης εταιρείας στον κόσμο».

Ο ίδιος ο Χουάνγκ, από τη μία, ομνύει στο δόγμα «Make America Great Again» του Ντόναλντ Τραμπ, επειδή ήταν εκείνος που επέμεινε στην ενίσχυση της παραγωγής εξαρτημάτων τεχνολογίας αιχμής για την Τεχνητή Νοημοσύνη επί αμερικανικού εδάφους. Ταυτόχρονα, όμως, ο Χουάνγκ διαβεβαιώνει ότι η εταιρεία του θα συνεχίσει να χρηματοδοτεί αδρά τους μετανάστες στις ΗΠΑ, θεωρώντας ότι χάρη σε αυτούς και την τολμηρή, δημιουργική τους νοοτροπία επιτυγχάνεται θεαματική πρόοδος τόσο στη σχεδίαση όσο και την κατασκευή των εξαιρετικά προηγμένων τσιπ της NVIDIA.

Παρ’ όλα αυτά, η πιο σοβαρή από τις αγωνίες του δεν έγκειται στο εάν ο ίδιος θα περιέλθει στη δυσμένεια του Τραμπ, κάτι που συνέβη με τον Μασκ. Ο Χουάνγκ γνωρίζει ότι η εύνοια του προέδρου των ΗΠΑ (πόσο μάλλον του απρόβλεπτου Τραμπ) κυμαίνεται αναλόγως της εκάστοτε ισορροπίας συμφερόντων και εξωτερικής πολιτικής. Η κύρια φοβία του Χουάνγκ είναι, λοιπόν, το πώς θα προστατεύσει την NVIDIA από το να κατακρημνιστεί στην ίδια άβυσσο που κατάπιε εταιρείες του ψηφιακού σύμπαντος που κάποτε θεωρούνταν άτρωτες.

Από την Blackberry έως την AOL (America On Line), τη Cisco, την IBM κ.λπ. ο κατάλογος των ασύλληπτων αποκαθηλώσεων είναι μακρύς - και εξόχως διδακτικός, για ανθρώπους όπως ο Τζένσεν Χουάνγκ. Ο οποίος, αφενός, διακηρύττει ότι η ΤΝ δεν είναι μία ακόμη φούσκα, μια παροδική φρενίτιδα που νομοτελειακά θα καταλήξει σε μεγαλοπρεπείς χρεοκοπίες των εταιρειών που παρασύρονται σε ουρανομήκεις επενδύσεις. Αφετέρου, προσπαθεί συστηματικά να διευρύνει τις δραστηριότητες της NVIDIA, έτσι ώστε να παραμείνει στην πρωτοπορία των τσιπ νέας γενιάς και κατ’ αυτό τον τρόπο να διατηρήσει το ανταγωνιστικό πλεονέκτημά της.

Τσιπ με αναβολικά

Η μετοχή της NVIDIA εκτοξεύτηκε την Τρίτη 28 Οκτωβρίου, κερδίζοντας 5% σε μία και μόνη συνεδρίαση της Wall Street. Ούτως ή άλλως, όμως, η τροχιά που διαγράφει από την αρχή του 2025 είναι διαστημική, καθώς έχει πετύχει αύξηση της κεφαλαιοποίησής της κατά 50%. Το τελευταίο limit-up συσχετίστηκε με τις ανακοινώσεις του Τζένσεν Χουάνγκ για τα άμεσα σχέδια της εταιρείας. Η NVIDIA αναμένει παραγγελίες τσιπ Τεχνητής Νοημοσύνης ύψους 500 δισ. δολαρίων το προσεχές διάστημα, ενώ παράλληλα ξεκινά η εγκατάσταση 7 μονάδων για υπερ-υπολογιστές, κατά παραγγελίαν της κυβέρνησης των ΗΠΑ. Επιπλέον, η NVIDIA επενδύει 1 δισ. δολάρια στη Nokia, μια εταιρεία που υπήρξε ηγέτιδα στην κινητή τηλεφωνία, κατόπιν έχασε τον δρόμο της και κατ’ ουσίαν χρεοκόπησε, παραμένει όμως ενεργή στον τομέα των τηλεπικοινωνιών. Με τη χρηματοδότηση της NVIDIA η Nokia επανέρχεται στο προσκήνιο ως πρωταγωνίστρια στην κατασκευή υποδομών δικτύου 6G.

Υπό την καθοδήγηση του Χουάνγκ, ενός πανίσχυρου πλην ελάχιστα θορυβώδους μεγιστάνα της ψηφιακής τεχνολογίας, η NVIDIA ανοίγεται σε πολλούς τομείς δραστηριοτήτων ταυτόχρονα. Η επιθετική πολιτική είναι η δική του αντίληψη για τη θωράκιση της εταιρείας του έναντι τυχόν αλλαγής διεύθυνσης του ανέμου στην αμείλικτη αγορά της ψηφιακής τεχνολογίας. Ετσι, η NVIDIA έχει ως πυρήνα της αυτό που ο Χουάνγκ βαπτίζει ως «accelerated computing», δηλαδή ένα ολόκληρο τεχνολογικό οικοσύστημα γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη. Το οποίο ξεκινά από τα εκπληκτικά μικροτσίπ και φτάνει έως τα λεγόμενα «εργοστάσια Τεχνητής Νοημοσύνης», μονάδες εξοπλισμένες με state-of-the-art υπολογιστές, με σχεδόν απεριόριστες δυνατότητες επεξεργασίας δεδομένων, ως προς τον κολοσσιαίο όγκο σε συνάρτηση με την αστραπιαία ταχύτητα απόδοσης αποτελεσμάτων.

Οπως επισημαίνει ο Τζένσεν Χουάνγκ, «το accelerated computing άνοιξε τον δρόμο για την παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη. Για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας είμαστε σε θέση να κατασκευάσουμε το πιο πολύτιμο εφόδιό μας: την ευφυΐα. Στην προσπάθειά τους να μη χάσουν αυτή την κοσμοϊστορική ευκαιρία, εταιρείες και κρατικές οντότητες σε όλη την υφήλιο χτίζουν εργοστάσια Τεχνητής Νοημοσύνης χρησιμοποιώντας τα προϊόντα της NVIDIA. Επομένως, η νοημοσύνη είναι ένα νέο είδος εμπορεύματος, το οποίο δημιουργεί ευκαιρίες κερδοφορίας για έναν κλάδο της βιομηχανίας αξίας 100 τρισ. δολαρίων».

Ενδεικτικό για το πώς η NVIDIA κερδίζει δισεκατομμύρια είναι το μοντέλο CUDA, μια δέσμη υπολογιστικών εργαλείων για developers που κινούνται στην αιχμή της ΤΝ. Η NVIDIA δημιούργησε το CUDA το 2006 και έως σήμερα έχει καταγράψει πάνω από 53 εκατομμύρια συνδρομές. Αυτή η αχανής κοινότητα χρηστών του CUDA, με τη σειρά της, περιλαμβάνει 5 εκατομμύρια developers και 40.000 εταιρείες, πολλές από τις οποίες εξειδικεύονται σε προωθημένες εφαρμογές ΤΝ. Με άλλα λόγια, η NVIDIA ήταν ένας από τους γενεσιουργούς παράγοντες μιας αγοράς όπου, πλέον, η ΤΝ έχει αρχίσει να αποφέρει τεράστια κέρδη σε όσους έχουν ανέβει εγκαίρως στον συρμό της υπερταχείας εξέλιξής της.

Τρισ. και απολύσεις

Η NVIDIA, αφού απογείωσε την ποιότητα των γραφικών στους υπολογιστές και τα videogames, πέρασε στη δημιουργία των ίδιων των παιχνιδιών μέσω cloud. Ταυτόχρονα, σχεδίασε και κατασκεύασε τσιπ ειδικά για ιατρικές και φαρμακευτικές εφαρμογές, συμβάλλοντας στην επιτάχυνση και την ακρίβεια της έρευνας για νέου τύπου διαγνώσεις και θεραπείες. Εξυπακούεται, δε, ότι τα τσιπ της NVIDIA βρίσκονται στον εγκέφαλο σχεδόν κάθε ρομποτοποιημένης διαδικασίας, σε κλάδους όπως η αυτοκινητοβιομηχανία και, φυσικά, η Αυτόνομη Οδήγηση, στην οποία ο Τζένσεν Χουάνγκ επενδύει κατά κόρον.

Η εκτόξευση της κεφαλαιοποίησης της NVIDIA εν μέρει ενισχύθηκε από τη φημολογία ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα συζητούσε με τον Κινέζο ομόλογό του το ζήτημα του τσιπ Blackwell και το κατά πόσο η κυβέρνηση των ΗΠΑ θα επέτρεπε στην NVIDIA να εξάγει στην Κίνα ένα από τα πιο προηγμένα, κολοσσιαίας στρατηγικής σημασίας, προϊόντα της. Εντέλει, το Blackwell έμεινε έξω από την ατζέντα της διαπραγμάτευσης, εφόσον το θέμα κρίνεται εξαιρετικά σύνθετο και ακανθώδες. Οι Κινέζοι είναι εξίσου καχύποπτοι και επιφυλακτικοί για την επιρροή, ακόμη και την κατασκοπεία, που συνεπάγεται η εξαγωγή του Blackwell, η οποία προβλέπεται να εξελιχθεί σε θρίλερ.

Ενα θρίλερ γύρω από τα δισεκατομμύρια που θα μπορούσε να αποσπάσει η NVIDIA από την Κίνα, σε αντάλλαγμα για την παραχώρηση ενός από τα μεγαλύτερα ψηφιακά θαύματα του σύγχρονου κόσμου. Από αυτά που αλλάζουν τάχιστα τον ίδιο τον κόσμο, όπως, δυστυχώς, μπορούν να πιστοποιήσουν οι νέες στρατιές των ανέργων, ανθρώπων που κατά δεκάδες χιλιάδες απολύονται ως περιττοί και άνευ αντικειμένου εργασίας από τις ίδιες εταιρείες που χρησιμοποιούν ή ακόμη και προσπαθούν να κατασκευάσουν δικές τους εκδοχές των προϊόντων της NVIDIA. Σε μια παραλλαγή του κλασικού ρητού φαίνεται πως όταν η Τεχνητή Νοημοσύνη ευημερεί, οι άνθρωποι -ορισμένοι, αν μη τι άλλο- υποφέρουν.

Φωτογραφία: Getty Images / Ideal image