Οι τρεις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις που χτυπήθηκαν από τις ΗΠΑ - Τι γνωρίζουμε για Φορντό, Νατάνζ και Ισφαχάν

Η απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να διατάξει βομβαρδισμό τριών ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων είχε στόχο τον πυρήνα του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης.

Τα πλήγματα αφορούσαν τρία από τα πιο κρίσιμα σημεία της ιρανικής υποδομής: τη Νατάνζ, το Φορντό και την Ισφαχάν.

Νατάνζ – Το μεγαλύτερο εργοστάσιο εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν
Βρίσκεται περίπου 250 χιλιόμετρα νότια της Τεχεράνης και θεωρείται το σημαντικότερο συγκρότημα εμπλουτισμού ουρανίου της χώρας. Η εγκατάσταση διαθέτει έξι υπέργεια κτίρια και τρεις υπόγειες κατασκευές, εκ των οποίων δύο μπορούν να φιλοξενήσουν έως και 50.000 φυγόκεντρους σωλήνες (centrifuges), σύμφωνα με τη μη κυβερνητική οργάνωση Nuclear Threat Initiative (NTI).

Εκεί πραγματοποιείται η ανάπτυξη και συναρμολόγηση προηγμένων φυγόκεντρων, που χρησιμοποιούνται για τον εμπλουτισμό ουρανίου – μια κρίσιμη τεχνολογία για την παραγωγή πυρηνικών καυσίμων. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA), το Ιράν εμπλούτιζε ουράνιο έως και 60% καθαρότητα στην υπέργεια εγκατάσταση Pilot Fuel Enrichment Plant – με το επίπεδο για στρατιωτική χρήση να βρίσκεται στο 90%.

Φορντό – Η πιο προστατευμένη υπόγεια εγκατάσταση
Το Φορντό είναι η πλέον «θωρακισμένη» εγκατάσταση του Ιράν, χτισμένη κοντά στην ιερή πόλη Κομ και θαμμένη βαθιά μέσα σε βραχώδες ορεινό σύμπλεγμα.

Η ύπαρξή του έγινε γνωστή μέσα από έγγραφα που απέκτησαν οι ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες και οι βασικές αίθουσες υπολογίζεται πως βρίσκονται σε βάθος 80 έως 90 μέτρων κάτω από την επιφάνεια – γεγονός που καθιστά πολύ δύσκολο το χτύπημα, εκτός αν χρησιμοποιηθούν εξειδικευμένες διατρητικές βόμβες (bunker busters), τις οποίες διαθέτουν μόνο οι ΗΠΑ.

Πρόσφατες εκθέσεις του IAEA ανέφεραν αύξηση της παραγωγής εμπλουτισμένου ουρανίου στο 60% στο Φορντό, ενώ η εγκατάσταση φιλοξενεί περίπου 2.700 φυγόκεντρους σωλήνες.

Ισφαχάν – Το ερευνητικό κέντρο πυρηνικής τεχνολογίας του Ιράν
Το συγκρότημα της Ισφαχάν, στο κέντρο του Ιράν, αποτελεί τον μεγαλύτερο πυρηνικό ερευνητικό κόμβο της χώρας. Κατασκευάστηκε με τη βοήθεια της Κίνας και τέθηκε σε λειτουργία το 1984.

Σύμφωνα με το NTI, στην εγκατάσταση απασχολούνται περίπου 3.000 επιστήμονες, ενώ περιλαμβάνει:
- τρεις μικρούς ερευνητικούς αντιδραστήρες κινεζικής κατασκευής,

- μονάδα μετατροπής ουρανίου,

- εργοστάσιο παραγωγής πυρηνικών καυσίμων,

- εγκαταστάσεις επεξεργασίας ζιρκονίου (για επένδυση ράβδων καυσίμου),

- και πολλά εξειδικευμένα εργαστήρια.

Το Ισφαχάν θεωρείται, σύμφωνα με το NTI, «το επίκεντρο» του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, όχι τόσο λόγω εμπλουτισμού όσο λόγω υποδομής έρευνας και ανάπτυξης.