Από τα σάντουιτς του Τόκιο στα γιαούρτια της Αθήνας: Γιατί οι τουρίστες λατρεύουν τα ξένα σούπερ μάρκετ

Για ολοένα και περισσότερους τουρίστες, μια ολοκληρωμένη ταξιδιωτική εμπειρία στο εξωτερικό δεν περιλαμβάνει πλέον μόνο αξιοθέατα, μουσεία και εστιατόρια, αλλά και μια βόλτα στους διαδρόμους ενός σούπερ μάρκετ. Εκεί, ανάμεσα στα άγνωστα σνακ, τις μυστηριώδεις συσκευασίες και τα τοπικά προϊόντα, οι ταξιδιώτες ανακαλύπτουν μια πιο αυθεντική πλευρά της καθημερινής ζωής του προορισμού που επισκέπτονται.

Όπως επισημαίνει σε σχετικό αφιέρωμά του το BBC, μια επίσκεψη στο σούπερ μάρκετ ή - ακόμα καλύτερα - σε ένα παραδοσιακό παντοπωλείο έχει πάψει να αποτελεί απλώς πρακτική ανάγκη των διακοπών και έχει μετατραπεί σε εμπειρία που εντάσσεται συνειδητά στο ταξιδιωτικό πρόγραμμα.

Χαρακτηριστική είναι η εικόνα που περιγράφει η συντάκτρια Dayna Camilleri-Clarke από ένα 7-Eleven στο Τόκιο. Στις 10 το πρωί, δεκάδες τουρίστες γεμίζουν τα καλάθια τους με τα διάσημα σάντουιτς με αυγοσαλάτα, ψωμάκια με κάτσου κάρι και Kit Kat με γεύση μάτσα. Κάποιοι μάλιστα φωτογραφίζουν τα «λάφυρά» τους πριν ακόμη φτάσουν στο ταμείο. Δεν έχουν μπει στο κατάστημα επειδή χρειάζονται κάτι επειγόντως. Έχουν πάει για να βιώσουν την εμπειρία.

Μια αντίστοιχη εικόνα μπορεί να συναντήσει κανείς και σε ένα ελληνικό σούπερ μάρκετ. Η Camilleri-Clarke μοιράζεται τη δική της εμπειρία από την Αθήνα, όταν βρέθηκε μπροστά σε ένα ψυγείο γεμάτο λευκά κεσεδάκια γαλακτοκομικών, προσπαθώντας να καταλάβει από τις ελληνικές ετικέτες ποιο γιαούρτι να αγοράσει. Τότε μια γυναίκα πέρασε δίπλα της, πήρε χωρίς δεύτερη σκέψη ένα από τα κεσεδάκια και συνέχισε με το καρότσι της. Η επισκέπτρια αποφάσισε να την αντιγράψει και αγόρασε το ίδιο. Όπως γράφει στο BBC, παραμένει το καλύτερο γιαούρτι που έχει φάει ποτέ.

@jacksdiningroom

Trying all the best food at the famous 7/11 in Japan! #japan #711 #tokyo #japan711

♬ original sound - Jack’s Dining Room

Η ενίσχυση του «grocery tourism»

Η συνήθεια πολλών ταξιδιωτών να επισκέπτονται σούπερ μάρκετ ή παντοπωλεία σε προορισμούς του εξωτερικού έχει εξελιχθεί σε ταξιδιωτική τάση, γνωστή ως «grocery tourism». Σύμφωνα με το Trends Report 2026 της Hilton, το οποίο επικαλείται το BBC, το 77% των ταξιδιωτών δηλώνει ότι απολαμβάνει να επισκέπτεται καταστήματα τροφίμων όταν βρίσκεται στο εξωτερικό. Το «grocery shop tourism» έχει συμπεριληφθεί και στις σημαντικότερες ταξιδιωτικές τάσεις του 2026 από το Condé Nast Traveller.

Το trend έχει ενισχυθεί τόσο ώστε η K-Supermarket στη Φινλανδία έγινε, σύμφωνα με το BBC, η πρώτη αλυσίδα σούπερ μάρκετ που καταχώρισε καταστήματά της στο Tripadvisor ως τουριστικά αξιοθέατα. Ανάμεσά τους βρίσκεται κατάστημα στο Ελσίνκι με κυψέλες στην οροφή, οι οποίες παράγουν μέλι, καθώς και ένα άλλο που έχει αποκτήσει φήμη για την ποικιλία του σε craft μπίρες.

Τι κάνει τα σούπερ μάρκετ του εξωτερικού τόσο ενδιαφέροντα;

Τι είναι όμως αυτό που κάνει ένα σούπερ μάρκετ τόσο ενδιαφέρον όταν βρισκόμαστε χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από το σπίτι μας; Η συντάκτρια του BBC επισημαίνει ότι, σε αντίθεση με ένα μουσείο ή ένα διάσημο αξιοθέατο, το κατάστημα τροφίμων δεν έχει σχεδιαστεί για τους επισκέπτες. Τα προϊόντα δεν έχουν επιλεγεί από κάποιον τουριστικό οργανισμό και οι άνθρωποι που περιμένουν δίπλα στον ταξιδιώτη στο ταμείο δεν βρίσκονται εκεί για sightseeing. Αγοράζουν απλώς ό,τι χρειάζονται για το σπίτι τους.

Έτσι, μια βόλτα ανάμεσα στα ράφια μπορεί να αποκαλύψει πράγματα για την καθημερινότητα μιας χώρας που δύσκολα συναντά κανείς σε έναν ταξιδιωτικό οδηγό: τι τρώνε οι κάτοικοι για πρωινό, ποια έτοιμα γεύματα προτιμούν, πόσες διαφορετικές κονσέρβες ψαριού θεωρούν φυσιολογικό να υπάρχουν ή ποια προϊόντα κυριαρχούν στους διαδρόμους.

Τα σούπερ μάρκετ λειτουργούν με αυτόν τον τρόπο σαν ένα «παράθυρο» στη σύγχρονη διατροφική κουλτούρα ενός τόπου.

Υπάρχει όμως και επιστημονική εξήγηση για το γεγονός ότι ένα απλό σάντουιτς ή ένα πακέτο πατατάκια μπορεί να αποκτήσει σχεδόν... μυθικές διαστάσεις όταν το δοκιμάζουμε στις διακοπές. Ο καθηγητής Πειραματικής Ψυχολογίας της Οξφόρδης Τσαρλς Σπενς συνδέει το φαινόμενο με το λεγόμενο «Provençal Rosé Paradox»: ένα κρασί που μας εντυπωσιάζει ένα καλοκαιρινό βράδυ στις διακοπές μπορεί να μη μας φαίνεται εξίσου καλό όταν ανοίξουμε το ίδιο μπουκάλι στο σπίτι μέσα στον χειμώνα.

Ο λόγος είναι ότι η γεύση δεν λειτουργεί απομονωμένα από το περιβάλλον. Ένα ασυνήθιστο πακέτο πατατάκια που ανοίγουμε σε ένα ηλιόλουστο μπαλκόνι ή ένα σάντουιτς με αυγοσαλάτα που τρώμε περπατώντας στο Τόκιο συνδέεται με ολόκληρη την ταξιδιωτική εμπειρία. Όταν δοκιμάσουμε το ίδιο προϊόν πίσω στο σπίτι, ένα κομμάτι της «μαγείας» μπορεί να έχει εξαφανιστεί.

Τουριστική εμπειρία με 10 ευρώ

Στην επιτυχία του grocery tourism συμβάλλει και το χαμηλό κόστος. Όπως επισημαίνεται στο δημοσίευμα, εμπειρίες όπως ένα γεύμα σε εστιατόριο με αστέρι Michelin ή μια ιδιωτική γαστρονομική ξενάγηση δεν είναι προσιτές σε όλους. Αντίθετα, με περίπου 10 ευρώ ένας ταξιδιώτης μπορεί να γεμίσει ένα καλάθι με τοπικά σνακ, ασυνήθιστα ποτά, γλυκά και προϊόντα που δεν έχει ξαναδοκιμάσει.

Το σούπερ μάρκετ γίνεται έτσι μια οικονομική μορφή γαστρονομικής εξερεύνησης, αλλά και ένα μέρος για να βρει κανείς διαφορετικά σουβενίρ. Αντί για μαγνητάκια και μπλουζάκια, στη βαλίτσα μπαίνουν σάλτσες, μπαχαρικά, γλυκά και συσκευασμένα τρόφιμα.

Σημαντικός παράγοντας είναι και η ευκολία. Ένα ξένο σούπερ μάρκετ έχει το πλεονέκτημα ότι είναι ταυτόχρονα οικείο και άγνωστο. Ο επισκέπτης γνωρίζει τη διαδικασία: παίρνει ένα καλάθι, περπατά στους διαδρόμους, επιλέγει προϊόντα και περιμένει στο ταμείο. Επειδή δεν χρειάζεται να καταλάβει πώς λειτουργεί ο χώρος, μπορεί να επικεντρωθεί σε όλα όσα είναι διαφορετικά.

Όταν οι τουρίστες γίνονται περισσότεροι από τους ντόπιους

Υπάρχει, ωστόσο, ένα όριο πέρα από το οποίο το ίδιο το grocery tourism κινδυνεύει να καταστρέψει αυτό που το κάνει ελκυστικό.

Το BBC αναφέρεται στην περίπτωση ενός Lawson στο Καβαγκουτσίκο της Ιαπωνίας, το οποίο έγινε διάσημο λόγω της φωτογραφίας του καταστήματος με φόντο το όρος Φούτζι. Η τεράστια συρροή επισκεπτών είχε ως αποτέλεσμα να αυξηθεί η παρουσία προσωπικού σεκιούριτι, να τεθούν σε ισχύ κυκλοφοριακά μέτρα και τελικά να τοπόθετηθεί ένα μεγάλο μαύρο παραπέτασμα για να εμποδίζεται η θέα.

Το συμπέρασμα είναι ξεκάθαρο: ένα σούπερ μάρκετ ενδιαφέρει τον ταξιδιώτη ακριβώς επειδή δεν είναι τουριστικό αξιοθέατο. Όταν όμως μετατραπεί σε ένα από αυτά, χάνει σταδιακά τη γοητεία που έκανε τους επισκέπτες να το αναζητήσουν εξαρχής.